ΕπιμέλειαΣοφοκλής Αρχοντάκης
Έναν απίστευτο άθλο θα πρέπει να φέρει εις πέρας ο Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που οι αγορές δείχνουν καχύποπτες στην στρατηγική του αμερικανού προέδρου
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι σύμβουλοί του είπαν, όπως μεταφέρει το CNN, ότι αυτό ήταν το σχέδιο τους από την αρχή:
Να τρομάξουν τον κόσμο ανακοινώνοντας αστρονομικά υψηλούς δασμούς, να κάνουν τις χώρες να προσέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και -με εξαίρεση την Κίνα- να υποχωρήσουν από τους πιο τιμωρητικούς εμπορικούς φραγμούς, καθώς η Αμερική επεξεργάζεται νέες εμπορικές συμφωνίες σε όλο τον κόσμο.
Αλλά η τρίμηνη παύση του Τραμπ για τους «αμοιβαίους» δασμούς του, οι οποίοι στην πραγματικότητα δεν ήταν ποτέ αμοιβαίοι, δίνει στην κυβέρνησή του ένα μικρό χρονικό διάστημα για να συνάψει εξαιρετικά περίπλοκες εμπορικές συμφωνίες με δεκάδες χώρες που, όπως λέει, περιμένουν για να διαπραγματευτούν.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές δεν το πιστεύουν. Οι μετοχές ταλαντεύονται καθώς η μεταβλητότητα έχει αυξηθεί. Και άλλες αγορές, όπως το πετρέλαιο, τα ομόλογα και το δολάριο, στέλνουν ένα σαφές μήνυμα βαθύτατου σκεπτικισμού ότι ο Τραμπ θα μπορέσει να τα καταφέρει.
Οι μετοχές δεν δείχνουν να κινούνται σταθερά
Μετά από ένα ακόμη απότομο ξεπούλημα την Πέμπτη, οι μετοχές εμφανίστηκαν πιο ήρεμες – προς το παρόν – και κατέγραψαν ισχυρά κέρδη την Παρασκευή.
Ο Dow σημείωνε άνοδο σχεδόν 700 μονάδων ή 1,7% στις απογευματινές συναλλαγές. Ο S&P 500 αυξήθηκε κατά 1,8% και ο Nasdaq σημείωσε άνοδο κατά 1,9%.
Οι αγορές ενισχύθηκαν από τη δήλωση της προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Βοστώνης Σούζαν Κόλινς στους Financial Times την Παρασκευή ότι η κεντρική τράπεζα θα παρέμβει για να στηρίξει τις χρηματοπιστωτικές αγορές εάν υπάρξουν ενδείξεις δυσπραγίας.
Όμως οι επενδυτές στο χρηματιστήριο διαπραγματεύονται στην κόψη του μαχαιριού και κάθε ανακοίνωση που προέρχεται από την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με τους δασμούς έχει τη δυνατότητα να στείλει τις μετοχές στα ύψη ή να καταρρεύσουν.
Το χρηματιστήριο επηρεάζεται άμεσα από την πολιτική και τις δηλώσεις Τραμπ
Για παράδειγμα, οι μετοχές έκαναν βουτιά την Πέμπτη, αφού η κυβέρνηση Τραμπ διευκρίνισε την φόρμουλα που είχε χρησιμοποιήσει για να ορίσει τον τεράστιο δασμό 145% της Κίνας. Η αγορά πίστευε ότι ο δασμός ήταν 125%. Ο Dow βυθίστηκε απότομα, πέφτοντας κάποια στιγμή πάνω από 2.000 μονάδες.
Στην 129χρονη ιστορία του βιομηχανικού μέσου όρου Dow Jones, ο δείκτης έχει κλείσει υψηλότερα ή χαμηλότερα κατά τουλάχιστον 1.000 μονάδες μόλις 31 φορές. Τέσσερις από αυτές τις φορές συνέβησαν την περασμένη εβδομάδα.
Παρά το ιστορικό κέρδος της Τετάρτης μετά την ανακοίνωση της εκτόνωσης από τον Τραμπ, οι μετοχές παραμένουν πολύ χαμηλότερα από το σημείο όπου διαπραγματεύονταν πριν ο πρόεδρος παρουσιάσει το σχέδιο δασμών της «Ημέρας της Απελευθέρωσης» στις 2 Απριλίου.
Η αγορά ομολόγων συμπεριφέρεται περίεργα
Συνήθως, οι τιμές των ομολόγων αυξάνονται σε περιόδους αναταραχής. Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα θεωρούνται ιστορικά τα ασφαλέστερα από τα ασφαλή περιουσιακά στοιχεία, υποστηριζόμενα από την πλήρη πίστη και πίστωση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Αλλά τα ομόλογα δεν αυξάνονται, πέφτουν. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι οι επενδυτές έχουν χάσει την πίστη τους στην εμπορική πολιτική των ΗΠΑ και φοβούνται ότι η Αμερική θα μπορούσε να πληγεί ακόμη χειρότερα από τις χώρες στις οποίες στοχεύει η δασμολογική πολιτική του Τραμπ.
Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντίμον , στην ετήσια επιστολή του προς τους μετόχους τη Δευτέρα, η πολιτική «Πρώτα η Αμερική» του Τραμπ κινδυνεύει να αποξενώσει τους σημαντικότερους εταίρους της και την ιδιαίτερη θέση της χώρας στον κόσμο.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, οι οποίες διαπραγματεύονται σε αντίθετη κατεύθυνση από τις τιμές, αυξήθηκαν την Παρασκευή πάνω από το 4,5%.
Το μεγάλο εύρος απόκλισης των ομολόγων τρομάζει τους επενδυτές
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα βρίσκονταν κάτω από το 4%. Αυτό αντιπροσωπεύει τεράστια κίνηση για την αγορά. Οι υψηλότερες αποδόσεις θα μπορούσαν να βλάψουν την αμερικανική οικονομία, καθώς ένας αριθμός καταναλωτικών δανείων είναι στενά συνδεδεμένος με αυτά τα επιτόκια.
«Η ανοδική δράση των επιτοκίων ήταν ραγδαία σε ιστορικό πλαίσιο και δεν παρείχε καμία παρηγοριά στους επενδυτές που αναζητούν καταφύγια στις ταραγμένες αγορές», ανέφεραν οι αναλυτές της Citi σε σημείωμα της Παρασκευής.
Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα βρίσκονται σε τροχιά 2019, σύμφωνα με το Bloomberg, όταν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης αναγκάστηκε να παρέμβει και να αγοράσει κρατικά ομόλογα για να μειώσει την άνοδο των αποδόσεων που προκλήθηκε από την έλλειψη ρευστότητας.
Ο Ντίμον δήλωσε την Παρασκευή σε μια κλήση για τα κέρδη ότι αναμένει ότι θα υπάρξει μια «αναταραχή» στις αγορές του Δημοσίου που θα οδηγήσει σε παρέμβαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. «Δεν πρόκειται να το κάνουν τώρα, θα το κάνουν όταν αρχίσουν να πανικοβάλλονται λίγο», πρόσθεσε.
Η αγορά πετρελαίου διαπραγματεύεται σαν σε ύφεση
Οι τιμές έπεσαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο εβδομάδων, καθώς οι επενδυτές φοβούνταν ότι η εμπορική πολιτική του Τραμπ θα μπορούσε να μειώσει τη ζήτηση για ταξίδια, ναυτιλία και μεταφορές, όλα αυτά απαιτούν καύσιμα.
Το αμερικανικό πετρέλαιο την Παρασκευή έπεσε κάτω από τα 60 δολάρια το βαρέλι, κοντά σε χαμηλό τετραετίας, προτού ανακάμψει ελαφρώς. Το μπρεντ, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς, κυμαινόταν γύρω στα 63 δολάρια το βαρέλι, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 2021, προτού επίσης κερδίσει ελαφρώς.
Το πετρέλαιο κέρδισε την Παρασκευή αφού ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να σταματήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων του Τραμπ για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, σύμφωνα με το Reuters.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν χρησιμεύσει ως πρωταρχικός δείκτης ύφεσης τα τελευταία χρόνια. Οι τιμές έπεσαν αφού εκτινάχθηκαν για πρώτη φορά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς η Μεγάλη Ύφεση έπιασε τόπο το 2008.
Και οι τιμές έγιναν αρνητικές για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς η υπεραφθονία του πετρελαίου έγινε τόσο σοβαρή που οι έμποροι κυριολεκτικά πλήρωναν τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης για να πάρουν το ανεπιθύμητο πετρέλαιο από τα χέρια τους.
Το δολάριο υποχώρησε την Παρασκευή σε χαμηλό τριετίας
Αυτό είναι το αντίθετο από αυτό που θα περίμενε κανείς όταν τίθενται σε εφαρμογή δασμοί.
Συνήθως, οι δασμοί αυξάνουν την αξία ενός τοπικού νομίσματος, επειδή ενθαρρύνουν τους κατοίκους να αγοράζουν εγχώρια προϊόντα αντί για ξένες επιλογές, δίνοντας περισσότερη αξία στα χρήματά τους σε σύγκριση με άλλα νομίσματα.
Όμως οι έμποροι συναλλάγματος έχουν πουλήσει το δολάριο, επειδή πιστεύουν ότι η Αμερική θα σηκώσει το βάρος των επιπτώσεων του εμπορικού πολέμου του Τραμπ και θα καταλήξει συγκριτικά πιο αδύναμη από ό,τι πριν από την επιβολή των δασμών.
Ξεφορτώνονται δολάρια και ομόλογα και παίρνουν χρυσό
Το δολάριο έφτασε την Παρασκευή στο χαμηλότερο επίπεδό του έναντι του ευρώ από το 2022 και ο δείκτης δολαρίου – ο οποίος μετρά το δολάριο έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων – υποχώρησε 0,8% την Παρασκευή, μετά από πτώση 2% την Πέμπτη. Αυτές είναι τεράστιες κινήσεις στον κόσμο των συναλλαγών συναλλάγματος.
«Οι επενδυτές και οι κεντρικές τράπεζες πωλούν κρατικά ομόλογα και δολάρια λόγω της απώλειας εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας στα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία», δήλωσε ο Τζο Μπρουσουέλας , επικεφαλής οικονομολόγος της RSM. «Το οικονομικό χάος έχει το κόστος του».
Εν τω μεταξύ, οι τιμές του χρυσού εκτινάχθηκαν πάνω από το υψηλό ρεκόρ των 3.200 δολαρίων ανά ουγγιά την Παρασκευή. Ο χρυσός έχει αυξηθεί περισσότερο από 21% φέτος και μόλις σημείωσε το καλύτερο τρίμηνο από το 1986. Το κίτρινο μέταλλο θεωρείται ασφαλές καταφύγιο εν μέσω οικονομικής και πολιτικής αβεβαιότητας.
O γύρος του κόσμου για εμπορικές συμφωνίες σε 90 μέρες
Παρά το γεγονός ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές εκφράζουν τεράστιες αμφιβολίες για το αν η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να διασώσει την ευκαιρία που δημιούργησε για τον εαυτό της να συνάψει διμερείς εμπορικές συμφωνίες και με τις 150 χώρες, η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει αισιόδοξη.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι περισσότερες από 70 χώρες ζήτησαν να συναντηθούν με εκπροσώπους των ΗΠΑ για να συνάψουν μια συμφωνία που θα μπορούσε να τις βγάλει από τον βραχίονα των τιμωρητικών δασμών του Τραμπ.
Αν και η κυβέρνηση έδωσε λίγες λεπτομέρειες για το με ποιες χώρες διαπραγματεύεται, δήλωσε ότι θα ευνοήσει πρώτα συμμάχους όπως η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία.
Αλλά οι εμπορικές συμφωνίες είναι απίστευτα πολύπλοκες ρυθμίσεις που συνήθως διαπραγματεύονται κατά τη διάρκεια ετών και όχι μηνών.
Ο εμπορικός πόλεμος με την Κίνα δεν λύνεται εύκολα
Ακόμη και αν ο Τραμπ διαπραγματευόταν το εμπόριο με όλες αυτές τις χώρες σε σύντομο χρονικό διάστημα – είτε πρόκειται για πλήρεις συμφωνίες είτε για επιστολές συμφωνίας που συγκροτούν ένα πλαίσιο συμφωνίας – η Κίνα, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο, παραμένει ο ελέφαντας στο δωμάτιο.
Οι δασμοί των ΗΠΑ στην Κίνα ανέρχονται πλέον σε τουλάχιστον 145% και η Κίνα την Παρασκευή ανταπέδωσε με δικούς της δασμούς 125%. Αυτό θα προκαλέσει τεράστια ζημιά στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου και οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει ότι δεν είναι πρόθυμες να υποχωρήσουν.
Η Κίνα έχει δηλώσει σταθερά ότι είναι ανοιχτή σε διαπραγματεύσεις, αλλά θέλει να το κάνει με τρόπο που θα γίνεται σεβαστός. Η Κίνα έχει αγνοήσει τις προειδοποιήσεις της Αμερικής να μην αυξήσει τους δασμούς της, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις.
H ζημιά έχει ήδη γίνει
Εν τω μεταξύ, οι οικονομολόγοι δεν έχουν συγκινηθεί από την ξαφνική αλλαγή κλίματος του Τραμπ.
Aν και οι εμπορικές συμφωνίες που θα διαπραγματευτούν θα ήταν αναμφίβολα καλά νέα για την οικονομία, μεγάλο μέρος της ζημίας έχει ήδη γίνει, υποστηρίζουν οι οικονομολόγοι της Wall Street.
Και οι τιμωρητικοί καθολικοί δασμοί 10% παραμένουν σε ισχύ, όπως και οι δασμοί 25% στα αυτοκίνητα, οι δασμοί 25% σε ορισμένα αγαθά από το Μεξικό και τον Καναδά και οι δασμοί 25% στον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Γι’ αυτό η JPMorgan και η Goldman Sachs λένε ότι η πιθανότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι παγκόσμιες οικονομίες να εισέλθουν σε ύφεση φέτος είναι ουσιαστικά κορώνα – γράμματα.
IN.GR
