ΡεπορτάζΒασίλης Λαμπρόπουλος
Η καινοφανής θεωρία των αερίων του μετασχηματιστή, ο μη υπολογισμός του «πύρινου μανιταριού», η αβεβαιότητα για τα αίτια και οι διαψεύσεις κρατικών πορισμάτων!
«Το πολυαναμενόμενο πόρισμα του καθηγητή της Σχολής Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ Δημήτρη Καρώνη δεν αποφαίνεται τελικώς με απόλυτη βεβαιότητα και κατηγορηματικότητα για τα αίτια της φονικής πυρόσφαιρας στην τραγωδία των Τεμπών. Στο έγγραφό του έκτασης 132 σελίδων υπάρχουν πολλές διευκρινιστικές αναλύσεις, αλλά και τουλάχιστον πέντε σκοτεινά σημεία. Όπως είχε αναφερθεί και αναμενόταν δεν αποδίδει την έκρηξη στα βραδυφλεγή έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών των τρένων.
»Όμως απορρίπτει και τη θεωρία του παράνομου φορτίου με βάση κυρίως τα βίντεο της πορείας του εμπορικού τρένου, κάτι που δεν συνιστά βέβαια χημική ανάλυση. Ωστόσο θεωρεί πιθανό το καινοφανές σενάριο η ανάφλεξη που δημιούργησε το «πύρινο μανιτάρι» να σχετίζεται με αέρια όπως το υδρογόνο, το μεθάνιο και το αιθυλένιο που υπήρχαν κι αυτά μέσα στον μετασχηματιστή. Σε μία εκδοχή η οποία δεν είχε μνημονευθεί σε κανένα άλλο από τα τουλάχιστον 15-16 πορίσματα πραγματογνωμόνων που είχαν διορίσει οι δικαστικές Αρχές, εμπλεκόμενες εταιρείες και οι οικογένειες των θυμάτων. Και αυτό θα δημιουργήσει ίσως νέο κύκλο διατύπωσης ερωτηματικών και αμφισβητήσεων».
Σε αυτήν την αναφορά προχώρησαν μιλώντας στα «ΝΕΑ» τεχνικοί σύμβουλοι οικογενειών θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών σε σχέση με το περιεχόμενο του πορίσματος Καρώνη, ενώ είναι χαρακτηριστικό το σχόλιο του νομικού εκπροσώπου οικογένειας θύματος Γιάννη Μαντζουράνη, που τόνισε ότι «ελπίζω στην επικείμενη δίκη να μην υπάρξουν δικαστές, που θα αρνηθούν να εξετασθεί στο ακροατήριο ο καθηγητής Καρώνης ώστε να υποστεί τον δημόσιο έλεγχο και να διευκρινισθούν τα αδιευκρίνιστα και ακατανόητα λογικά άλματα στο πόρισμά του».
Τα σκοτεινά σημεία που εντοπίζονται λοιπόν στο πόρισμα Καρώνη είναι τα εξής:
Πρώτο:
Ο καθηγητής Καρώνης σημειώνει στο πιο κρίσιμο σημείο του πορίσματός του ότι «ο σχηματισμός πύρινης σφαίρας υπό συνθήκες ηλεκτρικού τόξου υψηλής έντασης είναι εφικτός. Από τη διάρρηξη του μετασχηματιστή εξήλθε όχι μόνο έλαιο σιλικόνης αλλά τα αέρια υδρογόνο, ακετυλένιο, μεθάνιο κ.ά.) που προέρχονται από τη διάσπαση του ελαίου σιλικόνης αλλά έχουν ευρέα όρια αναφλεξιμότητας και υψηλή ταχύτητα φλόγας». Ομως διαπιστώνεται ότι στο πόρισμα του ΕΜΠ δεν προσδιορίζεται πώς προήλθε το ηλεκτρικό τόξο (προφανώς από την κοπή καλωδίων τροφοδοσίας των ηλεκτραμαξών, που είναι ωστόσο σε μεγάλο ύψος), με κύριο και βασικό ζητούμενο ότι η πυρόσφαιρα είχε ξεκινήσει σχεδόν από το έδαφος – πριν «φτάσει» στο ύψος των καλωδίων – και οι «αναλαμπές» από τα καλώδια ήταν σε δεύτερη φάση κι όχι η βασική αιτία δημιουργίας της πυρόσφαιρας.
Δεύτερο:
Στο πόρισμα που είχε παραδώσει τον Ιούλιο του 2023 η Hellenic Train προκειμένου να εξηγήσει τον εν λόγω συσχετισμό του ηλεκτρικού τόξου με την ανάφλεξη (αφού τα καλώδια ήταν σε μεγάλο ύψος) υποστήριζε μία άλλη εκδοχή. Σημειωνόταν τότε ότι το καλώδιο ρεύματος είχε εισέλθει – σε μια πρωτοφανή δηλαδή σύμπτωση και κακή συγκυρία – μετά την κοπή του στη μεγάλη οπή του μετασχηματιστή που είχε προκληθεί μετά τη σύγκρουση. Χωρίς όμως και τότε να αναφέρεται σε ανάλυση των εκλυομένων αερίων. Σημειώνεται ότι και η εκδοχή της Hellenic Train με το «καλώδιο» που μπήκε στο «μάτι της βελόνας» του μετασχηματιστή δεν είχε υιοθετηθεί και η σχετική φωτογραφία που είχε παρουσιασθεί θεωρήθηκε σκηνοθετημένη.
Τρίτο:
Ο καθηγητής του ΕΜΠ στο πόρισμά του εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο η πυρόσφαιρα να οφείλεται σε ανάφλεξη των εν λόγω αερίων που δημιουργούνται εντός του μετασχηματιστή, τα οποία κανείς άλλος δεν μνημονεύει. Το πόρισμα των δικαστικών πραγματογνωμόνων που είχε παρουσιασθεί τον Ιούνιο του 2023 όπως και άλλων τεχνικών συμβούλων από Ελλάδα, Μεγάλη Βρετανία και αλλού, ανέφερε ότι «η φωτιά ξεκίνησε από τις ηλεκτρικές εκκενώσεις που δημιουργήθηκαν από την κοπή των καλωδίων τροφοδοσίας των ηλεκτραμαξών, ονομαστικής τάσης 25.000 Volt, σε συνδυασμό με το εκνέφωμα του ελαίου ψύξης των μετασχηματιστών ισχύος των ηλεκτραμαξών που δημιουργήθηκε κατά τη σύγκρουση».
Μάλιστα υπήρχαν αναφορές ότι τα «σταγονίδια» αναμείχθηκαν με το οξυγόνο του αέρα και προκάλεσαν την έκρηξη. Ωστόσο στο πόρισμά του το ΕΜΠ απορρίπτει αυτήν τη θεωρία γιατί υπήρχε χαμηλή πίεση και μεγάλη οπή στον μετασχηματιστή. Επιπλέον δεν αποδίδει την έκρηξη στο οξυγόνο του αέρα αλλά στο υδρογόνο του μετασχηματιστή προκαλώντας νέα σύγχυση. Μάλιστα στο τωρινό πόρισμα του ΕΜΠ αποσαφηνίζεται ότι τα έλαια σιλικόνης κάηκαν σε δεύτερη φάση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της πυρόσφαιρας και δεν σχετίζονται με τη δημιουργία της.
Τέταρτο:
Επιπλέον στο πόρισμα Καρώνη δεν υπάρχει οποιαδήποτε ποσοτική ανάλυση των εκλυομένων αερίων, ποια ήταν η ποσότητα καύσιμης ύλης ώστε να δημιουργηθεί αυτή η πυρόσφαιρα διαμέτρου 85 μέτρων, για να εξηγηθεί ακριβώς και ο τρόπος δημιουργίας της.
Πέμπτο:
Ο Δημήτρης Καρώνης στην ανάλυσή του δεν δίνει καμία εξήγηση για πολλά δείγματα ξυλολίου σε διάφορα αντικείμενα (ακόμη και σε ξύλινες βάσεις της εμπορικής αμαξοστοιχίας) που είχαν εντοπισθεί από πρόσφατες έρευνες του Γενικού Χημείου του Κράτους. Τέλος, στην ανάλυσή του επιβεβαιώνει την εκτίμηση (στα πορίσματα άλλων πραγματογνωμόνων) ότι η πυρόσφαιρα διαμέτρου 85 μέτρων θα μπορούσε να σχετιζόταν με ανάφλεξη φορτίου υδρογονανθράκων. Οπου και αυτός υπολογίζει τη μάζα της από 2,6-3,1 τόνους όπως είχε εντοπίσει και ο ειδικός πραγματογνώμονας Κώστας Λακαφώσης. Ενώ όμως αναμενόταν χημική ανάλυση για την υιοθέτηση ή την απόρριψη αυτής της εκδοχής, ο καθηγητής του ΕΜΠ δεν την αποδέχεται, με βάση μόνο τα βίντεο του εμπορικού τρένου που αναδείχθηκαν τον Φεβρουάριο.
