ΕπιμέλειαΑρχοντία Κάτσουρα
Η στόχευση του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν έχει αλλάξει. Οι στρατιωτικές επιλογές που έχει ξεπερνούν τα σχέδια που εξέταζε όταν ήταν σε εξέλιξη οι κινητοποιήσεις κατά της κυβέρνησης στην Τεχεράνη.
Η λίστα των επιλογών που έχει ο Ντόναλντ Τραμπ, στην περίπτωση που αποφασίσει να πλήξει το Ιράν, έχει αλλάξει και έχει επεκταθεί. Σύμφωνα με τους New York Times, που μίλησαν με αξιωματούχους των ΗΠΑ, με γνώση των σχεδιασμών, στόχος των πληγμάτων μπορεί να είναι πυραυλικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις, αλλά και ο ίδιος ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι το Ιράν «μιλάει μαζί μας σοβαρά» για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο δεν απέκλεισε ούτε και τώρα ένα στρατιωτικό πλήγμα, παρά το γεγονός ότι διάλογο φαίνεται να επιθυμεί και η Τεχεράνη, που προειδοποιεί για τις συνέπειες ενός πολέμου.
Ωστόσο, ανεξαρτήτως των δηλώσεων, οι σχεδιασμοί είναι στο γραφείο του Αμερικανού προέδρου.
Στρατιωτικές επιδρομές…
Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, οι επιλογές που έχει ο Ντόναλντ Τραμπ ξεπερνούν τις προτάσεις που εξέταζε πριν από δύο εβδομάδες. Τότε, που υποσχόταν να πλήξει το Ιράν για να σταματήσει, όπως έλεγε, τις δολοφονίες διαδηλωτών από τις ιρανικές κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας και τις συνδεδεμένες με αυτές πολιτοφυλακές.
Τεχεράνη – πύραυλοι εκτίθενται σε κεντρικό σημείο της πόλης / Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Οι αξιωματούχοι που μίλησαν στους New York Times, είπαν ότι στις επιλογές περιλαμβάνονται ακόμη επιδρομές των αμερικανικών δυνάμεων σε τοποθεσίες εντός του Ιράν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί από το Ιράν να τερματίσει την προσπάθειά του να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα. Επίσης, να σταματήσει να υποστηρίζει τους «πληρεξούσιούς» του στη Μέση Ανατολή (Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι) που στοχεύουν το Ισραήλ. Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, ο Αμερικανός πρόεδρος και οι βοηθοί του ζυγίζουν το ενδεχόμενο να υλοποιήσουν τις απειλές του για στρατιωτική δράση για την επίτευξη αυτών των στόχων. Και ενδεχομένως να επιφέρουν αλλαγή καθεστώτος.
Η διπλωματική λύση
Οι ίδιοι αξιωματούχοι είπαν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει ακόμη εγκρίνει στρατιωτική δράση ούτε έχει επιλέξει μεταξύ των σχεδίων που του παρουσίασε το Πεντάγωνο. Παραμένει ανοιχτός στην εξεύρεση διπλωματικής λύσης. Οι πηγές των New York Times σημειώνουν ότι τα τελεσίγραφα προς το Ιράν έχουν στόχο να φέρουν την Τεχεράνη στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης. Αλλά, φέρεται να έχει σκεφτεί την αλλαγή καθεστώτος ως «βιώσιμη επιλογή». Υπενθυμίζεται, αυτό φαίνεται να είναι και ένας από τους στόχους του Ισραήλ.
Όπως με τη Βενεζουέλα
Όταν το Ιράν σαρωνόταν από τις διαμαρτυρίες, πριν από εβδομάδες, η κυβέρνηση Τραμπ εξέταζε επιθέσεις κατά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, καθώς και το χτύπημα πιο συμβολικών στόχων. Για παράδειγμα το αρχηγείο της πολιτοφυλακής που ευθύνεται για μεγάλο μέρος της καταστολής των διαμαρτυριών. Τελικά, αποφάσισε να μην χτυπήσει, αφού οι ιρανικές αρχές δήλωσαν ότι ακύρωσαν εκατοντάδες προγραμματισμένες εκτελέσεις. Αλλά και γιατί το Ισραήλ και τα αραβικά έθνη ζήτησαν από τον Τραμπ να αναβάλει τυχόν επιθέσεις.
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ / Office of the Iranian Supreme Leader/WANA (West Asia News Agency)/Handout via REUTERS
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, ο Αμερικανός πρόεδρος υιοθετεί στο Ιράν παρόμοια προσέγγιση με αυτή στη Βενεζουέλα. Συγκεντρώνει δυνάμεις λίγο έξω από τις ακτές, στο πλαίσιο εκστρατείας πίεσης. Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, η πίεση προς τον Νικολάς Μαδούρο απέτυχε και προχώρησε στην «απαγωγή» του.
Όσον αφορά το Ιράν, οι αξιωματούχοι παραμένουν επιφυλακτικοί. Δεν πιστεύουν ότι η Τεχεράνη θα αποδεχθεί όρους, όπως ο οριστικός τερματισμός εμπλουτισμού ουρανίου και η εγκατάλειψη του ουρανίου που ήδη έχει εμπλουτίσει, σε επίπεδα κοντά στο επίπεδο κατασκευής βόμβας.
Επίσης, υπάρχουν και άλλες απαιτήσεις. Όπως περιορισμοί στην εμβέλεια και τον αριθμό των βαλλιστικών πυραύλων στο οπλοστάσιο του Ιράν. Η συμφωνία με την εμβέλεια των πυραύλων ουσιαστικά θα καθιστούσε αδύνατο για το Ιράν να χτυπήσει το Ισραήλ.
Μια δύσκολη επιχείρηση
Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους επισήμανε ότι, παρά τις απειλές, τόσο ο Ντόναλντ Τραμπ όσο και οι σύμβουλοί του, έχουν συναίσθηση της κατάστασης. Δηλαδή, ότι όποια στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν θα είναι πολύ πιο δύσκολη από ό,τι έκαναν οι ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
Η δυσκολία και ο κίνδυνος για τις αμερικανικές δυνάμεις θα ήταν πολύ υψηλότεροι. Το Ιράν είναι ένας πολύ πιο ικανός αντίπαλος από τη Βενεζουέλα. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε στη Γερουσία ότι «θα ήταν ακόμη πολύ πιο περίπλοκο» να διαχειριστεί την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν παρά στη Βενεζουέλα.
Για αυτό και ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να ζυγίζει το εύρος των επιλογών. Οι οποίες θα μπορούσαν να συμβούν όλες μαζί ή σε κάποιο συνδυασμό.
Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Δυνάμεις εντός του Ιράν
Από τις πιο δύσκολες είναι η κρυφή αποστολή Αμερικανών κομάντος για να καταστρέψουν ή να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές σε τμήματα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Το πρόγραμμα έχει ήδη υποστεί ζημιές από τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο. Και οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν από καιρό εξασκηθεί σε αποστολές αυτού του είδους.
Παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν «εξαλείφθηκε», γνωρίζει ότι δεν είναι έτσι. Στο έγγραφο της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας, λέει ότι η επίθεση του Ιουνίου «υποβάθμισε σημαντικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν».
Αυτό που φαίνεται να φοβάται ο Ντόναλντ Τραμπ είναι μια αποτυχία, ανάλογη με αυτήν της επιχείρησης απελευθέρωσης των ομήρων από την Τεχεράνη το 1980. Και τονίζει διαρκώς την επιτυχία του στη Βενεζουέλα, έναντι του Τζίμι Κάρτερ «που συντρίβει παντού ελικόπτερα».
Επιθέσεις σε υψηλούς στόχους
Μια άλλη επιλογή θα ήταν μια σειρά από επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών και άλλων ηγετικών στόχων. Ενέργειες που θα προκαλούσαν αναταραχή ώστε να δημιουργήσουν τις συνθήκες επί του εδάφους για τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας ή άλλες δυνάμεις να απομακρύνουν τον 86χρονο ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Δεν είναι σαφές σε αυτή την επιλογή ποιος θα κυβερνούσε τη χώρα εάν ο ανώτατος ηγέτης απομακρυνόταν. Ούτε αν ο όποιος διάδοχος θα ήταν πιο ανοιχτός σε συναλλαγές με τις ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επίσης εν μέρει κίνητρο να χτυπήσει Ιρανούς ηγέτες λόγω των φερόμενων προσπαθειών τους να τον δολοφονήσουν. Ομοσπονδιακοί εισαγγελείς στη Νέα Υόρκη δήλωσαν πέρυσι ότι Ιρανοί συνωμότες είχαν συζητήσει ένα σχέδιο για να δολοφονήσουν τον Ντόναλντ Τραμπ λίγο πριν επανεκλεγεί πρόεδρος.
Τι θέλει το Ισραήλ
Το Ισραήλ πιέζει για μια τρίτη επιλογή. Θέλει οι ΗΠΑ να συμμετάσχουν στην επανάληψη του πλήγματος του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Το Ισραήλ πιστεύει ότι το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό ανακατασκευάσει το πρόγραμμά του, μετά τον πόλεμο των 12 ημερών, σύμφωνα με τους αξιωματούχους. Και η Τεχεράνη έχει δηλώσει σαφώς ότι αν πληγεί από τις ΗΠΑ, θα απαντήσει δυναμικά. Και ότι θα πλήξει το Ισραήλ.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν μπορεί να φτάσει σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους σε όλο το Ισραήλ.
Οι πηγές των New York Times τόνισαν ότι αυτές και άλλες επιλογές εξακολουθούν να εξετάζονται και να συζητούνται μεταξύ του στενού κύκλου κορυφαίων βοηθών του κ. Τραμπ. Αλλά ακόμη δεν υπάρχει ακόμη συναίνεση για τον τελικό στόχο οποιασδήποτε στρατιωτικής δράσης.
Αναζητώντας δικαιολογία
Ένα από τα σοβαρά ερωτήματα είναι με ποια νομική εξουσία οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν το Ιράν ελλείψει άδειας από το Κογκρέσο. Οι σύγχρονοι πρόεδροι έχουν τακτικά διατάξει περιορισμένες επιθέσεις χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Αλλά αυτό θα μπορούσε να είναι πολύ διαφορετικό.
REUTERS/Kevin Mohatt/File Photo
Μια πιο εκτεταμένη εκστρατεία κατά του Ιράν, ιδίως αν έχει στόχο την ανατροπή ή την αποδυνάμωση της κυβέρνησης, θα μπορούσε να εγείρει ερωτήματα σχετικά με το εάν ο πρόεδρος διέπραξε πράξη πολέμου. Η κυβέρνηση Τραμπ πιθανότατα θα επικαλεστεί την εκτεταμένη υποστήριξη του Ιράν στην τρομοκρατία. Αυτό ήταν το επιχείρημα για τη δολοφονική επίθεση, με μη επανδρωμένο αεροσκάφος, εναντίον του διοικητή της επίλεκτης δύναμης Quds του Ιράν, Υποστράτηγου Κασίμ Σουλεϊμανί, τον Ιανουάριο του 2020.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ποτέ χαρακτηρίσει άμεσα τον Αλί Χαμενεΐ τρομοκράτη. Αλλά λένε ότι το Ιράν είναι κρατικός χορηγός της τρομοκρατίας. Ο αγιατολάχ Χαμενεΐ είναι επίσης ο ηγέτης των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, τους οποίους ΗΠΑ και ΕΕ έχουν χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση.
Δεν είναι σαφές εάν ο Λευκός Οίκος έχει ζητήσει νομική γνωμοδότηση για τις επιλογές του Ιράν. Ωστόσο, ο στρατός συνεχίζει να ενισχύει την παρουσία του στην περιοχή σε περίπτωση, εν αναμονή των αποφάσεων του Ντόναλντ Τραμπ.
Εκτός από τα πολεμικά πλοία και το αεροπλανοφόρο, τα μαχητικά και τα αντιαεροπορικά συστήματα που έχουν σταλεί στη Μέση Ανατολή, γίνονται ακόμη προετοιμασίες. Σύμφωνα με του New York Times, τα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς που εδρεύουν στις ΗΠΑ και θα μπορούσαν να χτυπήσουν στόχους στο Ιράν παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού υψηλότερη από τη συνηθισμένη.
IN.GR
