ΡεπορτάζΓιάννης Αγουρίδης
Το «αγκάθι» των τροφίμων, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η πρόβλεψη για την επόμενη μέρα
«Συναγερμό» έχει σημάνει η νέα απότομη άνοδος του πληθωρισμού τον Δεκέμβριο στην Ελλάδα, όπως έδειξαν τα στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα η Eurostat. Όπως προκύπτει, υπάρχει μια αναζωπύρωση του φαινομένου και μάλιστα πριν «μετρηθούν» και οι συνέπειες των επιθέσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, οι οποίες προκαλούν επιπλέον προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Με βάση το παραπάνω δημιουργείται έντονη ανησυχία για την πορεία των εξελίξεων καθότι «πυκνώνουν» οι φωνές οι οποίες προβλέπουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει και φέτος πάνω από το όριο του 2% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με ό,τι συνεπάγεται αυτό και για τις εξελίξεις σχετικά με τα επιτόκια.
Πολύ πρόσφατα ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάνας είχε προβλέψει ότι θα υπάρξει μια νέα άνοδος στον πληθωρισμό (κυρίως λόγω της κατάργησης των επιδοτήσεων), την οποία θα ακολουθήσει μια νέα πτώση κατά τους επόμενους μήνες.
Οι εκτιμήσεις των 3 οικονομολόγων
Ο ΟΤ επικοινώνησε με τρεις καθηγητές-οικονομολόγους προκειμένου να σχολιάσουν τη νέα άνοδο των τιμών αλλά και τις προβλέψεις για την πορεία τους κατά το επόμενο χρονικό διάστημα.
Μελάς: Κάθε αναταραχή μεταδίδεται αμέσως ιδίως στην Ελλάδα
Πληθωρισμό πάνω από το όριο που έχει θέσει η ΕΚΤ «βλέπει» ο καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας Κώστας Μελάς, ο οποίος τόνισε ότι «παρά το ότι υπάρχει τάση αποκλιμάκωση, ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει πάνω από τους στόχους της ΕΚΤ τόσο το 2024 όσο και το 2025», για να προσθέσει με νόημα ότι «είναι τόσο μεγάλη η γεωπολιτική αβεβαιότητα που οποιοδήποτε σημείο αναταραχής αμέσως μεταδίδεται μέσω της εφοδιαστικής αλυσίδας στον τελικό καταναλωτή ο οποίος βιώνει τις αυξήσεις τιμών».
Ακόμη, τόνισε πως «σε χώρες όπως η Ελλάδα που ο ανταγωνισμός δε λειτουργεί και οι έλεγχοι είναι περιορισμένοι, τέτοια φαινόμενα είναι πιο ισχυρά».
Πετράκης: Δεν έχει «ζωή» αυτή η ανάκαμψη
Την ίδια στιγμή, ο ομότιμος καθηγητής ΕΚΠΑ Παναγιώτης Πετράκης αναφέρει ότι αυτή η αναζωπύρωση «δε φαίνεται να έχει ζωή μέσα της». Ο ίδιος παρατήρηση ότι υπάρχει μια «ενίσχυση από το ενεργειακό κομμάτι στην ευρωζώνη», ενώ παράλληλα «μειώνεται ο επηρεασμός από τα τρόφιμα».
Όπως, σημείωσε «σε θα διατηρηθεί σε ζωή αυτή η ανάκαμψη», προσθέτοντας, ωστόσο ότι η εκτίμησή του είναι «πιο κοντά στις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, οι οποίες κάνουν λόγο για έναν πληθωρισμό της τάξης του 2,9% για φέτος», κάτι το οποίο συνεπάγεται ότι η χώρα θα κινηθεί πάνω από το όριο που θέτει η ΕΚΤ.
Μπάλτας: Παραμένει το πρόβλημα με τα τρόφιμα
Παράλληλα, ο καθηγητής του Τμήματος Μάρκετινγκ & Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Μπάλτας ανέφερε ότι στην Ελλάδα παρατηρείται μια «αύξηση σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο ρυθμό της ευρωζώνης», επισημαίνοντας ότι είναι ανησυχητικό ότι παραμένει η επιβάρυνση στα τρόφιμα και στα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης», κάτι το οποίο έχει «κοινωνικές επιπτώσεις», καθώς «συνεχίζεται το πρόβλημα στα είδη καθημερινής διαβίωσης».
Ακόμη, ο ίδιος πρόσθεσε ότι «είμαστε σε αναμονή» σε σχέση με το τι μέλλει γενέσθαι, καθότι δεν είναι σαφές το πώς θα «επηρεάσουν τα γεωπολιτικά ζητήματα» αλλά και σημαντικά θέματα όπως το «διεθνές εμπόριο στην Ερυθρά Θάλασσα».
Τι δείχνουν τα προκαταρκτικά στοιχεία για τον Δεκέμβριο
Αξίζει να σημειωθεί πως νέα άνοδο στο 3,7% σημείωσε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κατά τον Δεκέμβριο του 2023, σύμφωνα με τη Eurostat, ενώ στην ευρωζώνη το ποσοστό ανήλθε στο 2,9%, κάτι που συνιστά νέα αύξηση.
Υπενθυμίζεται ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είχε διαμορφωθεί τον Νοέμβριο στο 2,9%, τον Οκτώβριο στο 3,8% και τον Σεπτέμβριο στο 2,4%, κάτι που συνεπάγεται ότι δημιουργείται νέα δυναμική ανόδου, η οποία αναμένεται να συνεχιστεί και μέσα στο 2024, κάτι που προκαλεί ανησυχία στους πολίτες, οι οποίοι «βλέπουν» το ράλι τιμών -ιδίως στο «ράφι» των σούπερ μάρκετ- να συνεχίζεται.
Στην Ευρωζώνη, τον Νοέμβριο ο πληθωρισμός αποκλιμακώθηκε στο 2,4% από 2,9% τον Οκτώβριο, αλλά τον Δεκέμβριο επανήλθε.
Ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας, των τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού συνέχισε την πτωτική τάση του και διαμορφώθηκε στο 3,4% από 3,6% τον Νοέμβριο.
Ελλάδα
Στην Ελλάδα το κόστος της ενέργειας διαμορφώθηκε μειούμενο και τον Δεκέμβριο, αν και αυτό έγινε με πιο αργό ρυθμό, καθώς από το -7,2% του Νοεμβρίου «κατέβηκε» στο -4%. Μεγάλο ζήτημα παραμένει το κόστος των τροφίμων, καθώς ο δείκτης «τρόφιμα, αλκοόλ και καπνός» σημείωσε αύξηση της τάξης 7,6%.
Στους επιμέρους κλάδους, επιτάχυνση παρατηρήθηκε και στις υπηρεσίες κατά 3,6% από 2,4%. Στα βιομηχανικά αγαθά σημειώθηκε επιβράδυνση κατά 2,6% από 3,4%. Ακόμη, άνοδος σημειώθηκε και στον δείκτη του δομικού πληθωρισμού, δηλαδή εξαιρουμένων ενέργειας, τροφίμων, αλκοόλ και καπνού, όπου ανήλθε σε 3,3% από 2,8%.
Πηγή: ΟΤ
