Ρεπορτάζ
Μαργαρίτα Βεργολιά
Ενώ οι άμαχοι στη Λωρίδας της Γάζας ζουν μια επίγεια κόλαση, ηγετικά στελέχη της Χαμάς ζουν πλουσιοπάροχα μακριά από τον παλαιστινιακό θύλακα
Μετά την απρόσμενη νίκη της Χαμάς στις παλαιστινιακές εκλογές του 2006 -με υποσχέσεις για καταπολέμηση της φτώχειας και διαρκή ένοπλο αγώνα- ο πολιτικός ηγέτης της ισλαμιστικής οργάνωσης, Ισμαήλ Χανίγια, δεσμεύτηκε να υπηρετήσει τον λαό του πιστά, ζώντας με «ελαιόλαδο και αποξηραμένα βότανα».
Αφότου όμως η Χαμάς κατέλαβε, ένα χρόνο μετά, τον πλήρη έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας -έπειτα από έναν σύντομο, πλην αιματηρό εμφύλιο με την κοσμική οργάνωση Φατάχ του Γιάσερ Αραφάτ- η εικόνα της στον εσωτερικό του μαστιζόμενου παλαιστινιακού θύλακα άρχισε γρήγορα να «ξεφτίζει».
Παρά τη μονομερή αποχώρηση των Ισραηλινών από την περιοχή το 2005, η Λωρίδα της Γάζας είχε μετατραπεί για τα πάνω από 2 εκατομμύρια κατοίκους της στη «μεγαλύτερη ανοιχτή φυλακή του κόσμου», εξαιτίας του ισραηλινο-αιγυπτιακού αποκλεισμού ένεκα της ηγεμονίας της Χαμάς.
«Τα χέρια μας είναι καθαρά. Δεν κλέβουμε κεφάλαια, δεν κατέχουμε ακίνητα, ούτε χτίζουμε βίλες», είχε διακηρύξει το 2009 ο Χανίγια σε ομιλία του για την 22η επέτειο από την ίδρυση της οργάνωσής του, ως παρακλάδι της εξ Αιγύπτου ορμώμενης Μουσουλμανικής Αδελφότητας.
Όμως μόλις ένα χρόνο αργότερα, γράφουν οι Times of Israel επικαλούμενοι το αιγυπτιακό περιοδικό Rose al-Yūsuf, «ο Χανίγια ξόδεψε 4 εκατομμύρια δολάρια σε ένα οικόπεδο στην παραλία της Γάζας, κοντά στον προσφυγικό καταυλισμό Αλ Σάτι όπου μεγάλωσε, το οποίο έγραψε στο όνομα του γαμπρού του».
Έκτοτε, αναφέρεται ότι έχει αγοράσει πολλά διαμερίσματα, βίλες και κτίρια στη Λωρίδα της Γάζας, γράφοντάς τα σε ορισμένα από τα συνολικά 13 παιδιά του.
Ωστόσο εδώ και καιρό ο ίδιος, μέλη της οικογένειάς του και αρκετά ηγετικά στελέχη της Χαμάς δεν ζουν καν στην πολύπαθη Λωρίδα της Γάζας.
Διαμένουν και περιφέρονται μεταξύ Τουρκίας και Κατάρ, αφήνοντας πίσω αξιωματούχους της οργάνωσης και τους άμαχους Παλαιστίνιους να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των πολιτικών τους έναντι του Ισραήλ -που παραμένει κατοχική δύναμη στη Δυτική Όχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ- αλλά και ως μέλος του «Άξονα της Αντίστασης».
Ένα διευρυνόμενο δίκτυο των ένοπλων «πληρεξούσιων» του Ιράν στη Μέση Ανατολή.
Ο επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγια
«Άσε τους άλλους να πεθάνουν»…
Ανήμερα της επίθεσης-σοκ της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησε βίντεο με τον Χανίγια και συνεργάτες του να παρακολουθούν από τηλεοράσεως τις εξελίξεις, πανηγυρίζοντας μετά προσευχής.
Οι περισσότεροι τότε υπέθεσαν ότι ήταν στο γραφείο του στην Ντόχα του Κατάρ.
Έχει μετεγκατασταθεί εκεί μαζί με τη σύζυγό του και ορισμένα από τα παιδιά τους από το 2019, δύο χρόνια αφότου ανέλαβε επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς.
Σύμφωνα ωστόσο με τον ιστότοπο Al Monitor, βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη, όπου η παλαιστινιακή ισλαμιστική οργάνωση διατηρεί επίσημα γραφείο.
Η Διεύθυνση Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας διέψευσε ως «αβάσιμες» τις πληροφορίες του δημοσιεύματος ότι «η Άγκυρα ζήτησε ευγενικά από τον Χανίγια και τη συνοδεία του να εγκαταλείψουν την Τουρκία», χωρίς όμως να αναφέρει εάν ο ηγέτης της Χαμάς ήταν πράγματι εκεί.
Αρκετά πάντως στελέχη της Χαμάς -την οποία η Άγκυρα δεν χαρακτηρίζει τρομοκρατική οργάνωση- καθώς και μέλη των οικογενειών τους διαμένουν στην Κωνσταντινούπολη. Κάποιοι είναι κάτοχοι διαβατηρίων και διατηρούν προσοδοφόρες επιχειρήσεις.
Πρόσφατα το πρακτορείο AP ανέφερε ότι εκεί έχουν μετεγκατασταθεί από πέρυσι οι Χαλίλ αλ-Χάγια και Φατίχ Χαμάντ, αμφότεροι ανώτεροι αξιωματούχοι της οργάνωσης, καθώς και μέλη της οικογένειας του ίδιου του Χανίγια.
Δεκάδες άλλα στελέχη της Χαμάς φέρονται επίσης να έχουν εγκατασταθεί στη Ντόχα ή στη Βηρυτό.
Φέτος, γράφει το το φιλοϊσραηλινό ινστιτούτο MEMRI, η Χαμάς οργάνωσε ένα εορταστικό Ιφτάρ (βραδινό γεύμα στο τέλος της καθημερινής νηστείας του Ραμαζανιού) στο Κατάρ για περίπου 30 διπλωμάτες από αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, αρκετές «φίλες μη αραβικές χώρες», καθώς και υπουργούς και βουλευτές του εμιράτου.
Η εκδήλωση έγινε τον Απρίλιο στη Διπλωματική Λέσχη της Ντόχα.
Μεταξύ άλλων, το παρών έδωσαν οι πρέσβεις του Ιράν, της Ρωσίας, της Τουρκίας και του καθεστώτος των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, αλλά και «ένας σύμβουλος ασφαλείας από μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα», προσθέτει το ινστιτούτο, επικαλούμενο την εφημερίδα Al-Arabi Al-Jadid.
Στιγμιότυπο από τη συνάντηση του Ισμαήλ Χανίγια με τον Ιρανό ΥΠΕΞ, Χοσεΐν Αμίρ-Αμπντολαχιάν, στις 14 Οκτωβρίου, στη Ντόχα του Κατάρ
Λεφτά με το… «τσουβάλι»
Στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου εν τω μεταξύ ο σαουδαραβικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Elaph -γράφει το MEMRI– ανέφερε ότι ο γιος του Χανίγια, Μάαζ, γνωστός στη Γάζα ως «Ο Πατέρας του Real Estate», απέκτησε τουρκικό διαβατήριο, ταξιδεύοντας έτσι με άνεση στο εξωτερικό και επεκτείνοντας τις business του στην Τουρκία.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, παιδιά του Χανίγια διατηρούν γεννήτριες και πουλούν ηλεκτρική ενέργεια στη Γάζα, εν μέσω τραγικών ελλείψεων στην ρευματοδότηση πολύ πριν ξεσπάσει ο νέος πόλεμος με το Ισραήλ.
Στο μεσοδιάστημα, σε συνεννόηση με το Τελ Αβίβ, το εμιράτο του Κατάρ έχει στείλει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στον θύλακα ως βοήθεια.
Εκτιμάται ότι έχει διαθέσει πάνω από 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια σε επιχορηγήσεις, που επέτρεψαν στη Χαμάς να πληρώνει τους δημοσίους υπαλλήλους και να στηρίζει άπορες οικογένειες σε ένα από τα φτωχότερα μέρη του πλανήτη.
Γράφεται, δε, ότι πολλά στελέχη της Χαμάς έχουν θησαυρίσει, επιβάλλοντας φόρους σε εισαγόμενα αγαθά από τα σύνορα με την Αίγυπτο.
«Αν και δεν υπάρχουν επίσημα διαθέσιμα στοιχεία», ανέφερε το 2021 ρεπορτάζ στο Al-Monitor από τη Λωρίδα της Γάζας, υπάρχουν αναφορές ότι η Χαμάς είχε φορολογικά έσοδα «περίπου 40 με 50 εκατομμύρια σέκελ το μήνα».
Με τη σημερινή ισοτιμία φτάνουν τα 12 εκατομμύρια δολάρια…
Αυτά ενώ «η διακυβέρνηση υπό τον έλεγχο της Χαμάς δεν διαθέτει αποτελεσματικούς ή ανεξάρτητους μηχανισμούς για τη διασφάλιση της διαφάνειας στη χρηματοδότηση, τις προμήθειες ή τις λειτουργίες της», όπως επεσήμανε τότε σε έκθεση η αμερικανική μη κυβερνητική οργάνωση Freedom House.
in.gr
