ΚείμενοΜαργαρίτα Βεργολιά
Η συμφωνία για κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο αφήνει τη Λωρίδα της Γάζας ως τελευταίο μεγάλο ενεργό μέτωπο, τη Χαμάς απομονωμένη και τον Νετανιάχου σε αναμονή της προεδρίας Τραμπ
Έπειτα από σχεδόν 14 μήνες εθχροπραξιών μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ -με φόντο τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας- πάνω από 3.800 νεκρούς και 1,2 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους στον Λίβανο, 47 άμαχους νεκρούς και περίπου 60.000 εκτοπισμένους στο βόρειο Ισραήλ, το μέτωπο αυτό φέρεται -έστω προσωρινά- οιονεί να κλείνει.
Μένει να φανεί εάν και σε ποιο βαθμό θα τηρηθεί η ήδη εύθραυστη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ και της Γαλλίας, τη χαιρέτισε το Ιράν (ο πάτρωνας της Χεζμπολάχ) και θα διαρκέσει σε πρώτη φάση 60 ημέρες.
Περίπου όσες μεσολαβούν μέχρι την ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ ως 47ου προέδρου των ΗΠΑ.
Σε αντίθεση με το τέλος του δεύτερου πολέμου στον Λίβανο, το 2006 -με βάση το ψήφισμα 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στο οποίο «πατά» η νέα συμφωνία- η Ουάσιγκτον έχει αυτή τη φορά κομβικό ρόλο στην εφαρμογή της συμφωνίας.
Οι ΗΠΑ όχι μόνο θα ηγούνται διεθνούς επιτροπής εποπτείας τήρησης των συμπεφωνημένων, ενεργώντας ως διαιτητής για τυχόν παραβιάσεις, αλλά συμφώνησαν να δώσουν επιστολή εγγυήσεων στο Ισραήλ ότι θα μπορεί να αναλάβει ξανά στρατιωτική δράση εντός του εδάφους του Λιβάνου και «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», εάν η Χεζμπολάχ εξαπολύσει νέες επιθέσεις ή ανασυντάξει τις δυνάμεις της στο νότο.
Το σκηνικό συμπληρώνει ένα οργιώδες διπλωματικό παρασκήνιο.
Σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios και μετέπειτα πληροφορίες της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz και του ισραηλινού δημόσιου δικτύου, υπήρξε αρχικά εμπλοκή για τον ρόλο της Γαλλίας, παρά τους ιστορικούς της δεσμούς με τον Λίβανο.
Ως αιτία αναφέρονται παζάρια του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τη στάση που θα τηρήσει το Παρίσι στο ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε προ ημερών εναντίον του το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου στην αιματοβαμμένη Λωρίδα της Γάζας.
Πανηγυρισμοί Λιβανέζων μπροστά στα ερείπια της βομβαρδισμένης Βηρυτού (REUTERS/Thaier Al-Sudani)
Παζάρια με το ένταλμα σύλληψης
Το Ισραήλ φέρεται να απέσυρε την αντίθεσή του στη συμμετοχή της Γαλλίας στην διεθνή επιτροπή εποπτείας της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μόλις την περασμένη Δευτέρα, αφότου το Παρίσι χαρακτήρισε «νομικά περίπλοκο» το ερώτημα σύλληψης του Νετανιάχου σε περίπτωση επίσκεψης στα γαλλικά εδάφη.
Προς επίρρωση ήρθε δε -ανήμερα της έναρξης εφαρμογής της συμφωνίας κατάπαυση του πυρός- ανακοίνωση του γαλλικού ΥΠΕΞ ότι το Παρίσι ναι μεν «είναι δεσμευμένο» στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, όμως «ένα κράτος δεν μπορεί να υποχρεωθεί να ενεργήσει κατά τρόπο που δεν συνάδει με τις υποχρεώσεις του όσον αφορά τις ασυλίες των κρατών που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη του ΔΠΔ».
Αυτές, υπογράμμισε, «ισχύουν για τον πρωθυπουργό Νετανιάχου και για άλλους εμπλεκόμενους υπουργούς- ήτοι τον πρώην υπουργό Άμυνας του Ισραήλ, Γιοάβ Γκαλάντ- «και πρέπει να ληφθούν υπόψη σε περίπτωση που το ΔΠΔ ζητήσει τη σύλληψη και παράδοσή τους».
Τούτων λεχθέντων, ο Νετανιάχου προσπαθεί να «πουλήσει» στο εσωτερικό του Ισραήλ ως νίκη τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τη Χεζμπολάχ, παρά το γεγονός ότι ο ολομέτωπος πόλεμος που εξαπέλυσε από τα τέλη Σεπτεμβρίου δεν πέτυχε τον διακηρυγμένο στόχο του Τελ Αβίβ για πλήρη εξάλειψη της σιιτικής οργάνωσης.
Την έχει σαφώς αποδυναμώσει, δολοφονώντας τους ηγέτες της και αποδεκατίζοντας δυνάμεις και υποδομές της. Το πεδίο δείχνει ωστόσο τώρα ανοιχτό για την ανασύνταξή της, με την πάγια υποστήριξη της Τεχεράνης.
Δήμαρχοι ορισμένων πόλεων του βόρειου Ισραήλ μάλιστα αποδοκίμασαν την κατάπαυση του πυρός ως «συμφωνία παράδοσης», που αποτυγχάνει να εγγυηθεί την ασφάλεια των κατοίκων της περιοχής -όπως συνεχίζει να συμβαίνει άλλωστε και με την επίσης αποδυναμωμένη Χαμάς στο νότο.
Οι εξελίξεις προκάλεσαν παράλληλα νέες διενέξεις στους κόλπους της κυβέρνησης Νετανιάχου, με αντιδράσεις των ακροδεξιών εταίρων του, που τώρα αναμένεται να σκληρύνουν ακόμη περισσότερο τη στάση τους για τα παλαιστινιακά εδάφη.
Ζευγάρι Λιβανέζων στα ερείπια της οικογενειακής επιχείρησής τους, στην ισοπεδωμένη πόλη Νταμπατίγια του νότιου Λιβάνου (REUTERS/Adnan Abidi)
Τακτικισμοί και διπλωματικές ακροβασίες
Επικαλούμενη πηγές κοντά στον Νετανιάχου, η ισραηλινή εφημερίδα Jerusalem Post σκιαγραφεί τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ως τακτικισμό της κυβέρνησης του Τελ Αβίβ «πριν από την ορκωμοσία του Προέδρου Τραμπ, τον Ιανουάριο, και προς αποφυγή μιας σοβαρής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση Μπάιντεν τους τελευταίους μήνες της, όπως συνέβη επί προεδρίας Ομπάμα».
Ζητούμενο, αναφέρει, είναι η αποτροπή ενός ψηφίσματος κατά κατά του Ισραήλ στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ εντός του επόμενου διμήνου.
Μέσα σε αυτό το διάστημα μένει εξάλλου να φανεί πως θα εφαρμοστεί η κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και πώς αυτή μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στη μαρτυρική Λωρίδα της Γάζας.
Απομονωμένη πλέον, χωρίς στήριξη από το βόρειο μέτωπο που είχε ανοίξει παράλληλα η Χεζμπολάχ, η Χαμάς δηλώνει τώρα «έτοιμη για εκεχειρία και μια σοβαρή συμφωνία ανταλλαγής κρατουμένων».
Στο διάγγελμά του, ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, τόνισε ότι θα εντείνει τις προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου και στη Γάζα, κατονομάζοντας το Κατάρ, την Αίγυπτο και -για πρώτη φορά- την Τουρκία ως πιθανά συμβάλλοντα μέρη.
«Αυτό που εννοούσε ο πρόεδρος είναι ότι έχουμε ορισμένα άτομα και μέλη [της Χαμάς] που τώρα περνούν χρόνο στην Τουρκία», αλλά «δεν υποδηλώνει ρόλο μεσολαβητή ή διαπραγματευτή» για την Άγκυρα, διευκρίνισε αργότερα και ανωνύμως ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.
Διαδήλωση στο Τελ Αβίβ κατά των χειρισμών της κυβέρνησης Νετανιάχου στον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας και του θέματος των ομήρων (REUTERS/Ammar Awad)
Και στο βάθος… Τραμπ
Για τον Νετανιάχου πάντως προτεραιότητα αυτή τη στιγμή δείχνει να είναι πρωτίστως μια νέα αναβολή της -επαναπρογραμματισμένης για τις 10 Δεκεμβρίου- κατάθεσής του στη δίκη του για διαφθορά, προβάλλοντας ως βασικό επιχείρημα την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη χώρα.
Είναι το ίδιο, άλλωστε, βάσει του οποίου δεν έχουν ακόμη αρχίσει έρευνες για την αποτυχία -πρωτίστως των υπηρεσιών πληροφοριών, αλλά και της ίδιας της κυβέρνησης Νετανιάχου- αποτροπής της περσινής φρικαλέας επίθεσης της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου.
Αυτά, ενώ εκκρεμεί η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης επί της προσφυγής της Νότιας Αφρικής και άλλων κρατών κατά του Ισραήλ, κατηγορώντας το για γενοκτονία στη Γάζα.
«Το Ισραήλ τέντωσε τα νεύρα του κόσμου στα άκρα και δικαίως», έγραψε στο Χ ο Σλόμο Φίλμπερ, πρώην στενός συνεργάτης του Νετανιάχου και μάρτυρας-κλειδί στη δίκη του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
«Ο πόλεμος δεν έχει ακόμη τελειώσει και οι εχθροί δεν έχουν ακόμη ηττηθεί οριστικά, όμως το Ισραήλ χρειάζεται τώρα μια προσωρινή ανάπαυλα μερικών εβδομάδων στις μάχες», γράφει σε μια μακροσκελή ανάρτηση, συνδέοντας τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο και με την προσπάθεια του όλο και πιο απομονωμένου Νετανιάχου να «λειάνει» τη διεθνή εικόνα του.
«Σε δύο μήνες», επισημαίνει με νόημα ο Φίλμπερ, «ένας νέος αστυνομικός θα έρθει στον κόσμο και όλοι θα ευθυγραμμιστούν μαζί του (και είναι φίλος μας). Ό,τι γίνεται με δυσκολία τώρα θα γίνει εύκολα μετά τις 20 Ιανουαρίου»…
Η «πυξίδα» δείχνει σε πρώτο πλάνο τα παλαιστινιακά εδάφη και, σε γεωπολιτικό βάθος, το Ιράν.
IN.GR
