ΚείμενοΓιώργος Μαζιάς
Ο Μίστερ «Χ» αποτελεί ένα ισχυρό «όπλο» στα χέρια του Ντόναλντ Τραμπ
Το τέλειο εργαλείο. Ο Μίστερ «Χ». Αλλαξε το Διαδίκτυο, αναμόρφωσε – κατά το δοκούν – το Twitter και παραδίδει «μαθήματα οικονομίας».
Ο Έλον Μασκ από ένας πετυχημένος δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας έχει γίνει «όπλο» στα χέρια του Ντόναλντ Τραμπ. Eχει διοριστεί από τον εκλεγμένο πρόεδρο των ΗΠΑ επικεφαλής του νεοσύστατου υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας. Σε αυτόν τον ρόλο, ο Μασκ, μαζί με τον επιχειρηματία Βίβεκ Ραμασουάμι, θα ηγηθεί προσπαθειών για την εξάλειψη της κυβερνητικής γραφειοκρατίας, τη μείωση των υπερβολικών κανονισμών, τον περιορισμό των ανώφελων δαπανών και την αναδιοργάνωση των ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
Το νέο υπουργείο θα συνεργάζεται με το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου, προσφέροντας μια επιχειρηματική προσέγγιση στη διακυβέρνηση. Ο ρόλος του Μασκ είναι άτυπος και δεν απαιτεί έγκριση από τη Γερουσία, επιτρέποντάς του να διατηρήσει τις ηγετικές του θέσεις στις εταιρείες Tesla, SpaceX και X (πρώην Twitter).
Ως εδώ όλα μοιάζουν καλά. Αυτοανακηρύσσεται οραματιστής και οι θέσεις του αρέσουν στον Τραμπ. Δεν τον χαρακτήρισε τυχαία «νέο αστέρι». Δεν είναι υπουργός Οικονομικών, αλλά ουσιαστικά κινεί τα νήματα. Οι τύχες της Αμερικής και (σχεδόν) του κόσμου όλου είναι αρχικά στα λόγια του (και μετά στα χέρια του). Κάθε φορά που θα βρει την ευκαιρία εκφράζει απόψεις και παρεμβάσεις σχετικά με την οικονομία των ΗΠΑ.
Αν και δεν έχει άμεσο ρόλο στη χάραξη οικονομικής πολιτικής, η επιρροή του προκύπτει μέσα από τις επιχειρήσεις του και τη δημόσια παρουσία του.
Μετά τις εκλογές
Μετά τη νίκη του Τραμπ, ο Μασκ υποστήριξε το σχέδιο #EndtheFed, το οποίο προωθεί την κατάργηση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αλλαγές στη νομισματική πολιτική της χώρας.
«Πρέπει να μειώσουμε τις δαπάνες για να ζούμε σύμφωνα με τις δυνατότητές μας. Και, ξέρετε, αυτό συνεπάγεται απαραίτητα κάποιες προσωρινές δυσκολίες, αλλά θα εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη ευημερία» δήλωσε μετά την εκλογή Τραμπ προαναγγέλλοντας τη λιτότητα που έρχεται για τους Αμερικανούς.
Ο Μασκ υποστηρίζει ότι η βιομηχανική παραγωγή πρέπει να ενισχυθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέσα από την Tesla και την Gigafactory, έχει επενδύσει στην αμερικανική μεταποιητική βιομηχανία και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Πιστεύει ότι «η τεχνολογική εξέλιξη και η καινοτομία είναι η βάση για την οικονομική ανάπτυξη και στηρίζει τη χρηματοδότηση της έρευνας και ανάπτυξης».
Εχει επικρίνει τα υψηλά ποσοστά φορολόγησης των πλουσίων και των επιχειρήσεων, δηλώνοντας ότι οι επιχειρηματίες που επενδύουν τα κεφάλαιά τους δημιουργούν θέσεις εργασίας και οικονομική ανάπτυξη.
Ωστόσο, έχει δεχθεί επικρίσεις για την προσωπική και εταιρική φοροαποφυγή του, με τον ίδιο να ισχυρίζεται ότι οι επιχειρήσεις του επαναεπενδύουν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων τους.
Ο Μασκ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να μειώσει την παρέμβασή της στις αγορές, καθώς θεωρεί πως η υπερβολική ρύθμιση μπορεί να επιβραδύνει την καινοτομία.
Τονίζει την ανάγκη μείωσης των κρατικών δαπανών για την αποφυγή χρεοκοπίας των ΗΠΑ. Σε σχετική δήλωσή του ανέφερε: «Οι ΗΠΑ θα χρεοκοπήσουν αν δεν υπάρξει ριζική μείωση στις κρατικές δαπάνες».
Οι προτεινόμενες περικοπές δαπανών ύψους 2 τρισ. δολαρίων από τον προϋπολογισμό των 6,75 τρισ. δολαρίων θεωρούνται ριζοσπαστικές και ενδέχεται να διαταράξουν βασικές υπηρεσίες. Ο Μασκ υποστηρίζει ότι «αυτές οι προσωρινές θυσίες θα οδηγήσουν σε μια ισχυρότερη οικονομία». Τα δικά του τα λεφτά πάντως δεν θα τα πειράξει κανείς.
Ο τίτλος του «Fortune» «Υποθέτουμε ότι τώρα ο Έλον Μασκ παίρνει τις αποφάσεις» είναι ενδεικτικός για την κατάσταση. Το αμερικανικό οικονομικό περιοδικό υπογράμμισε την οικονομική αβεβαιότητα μετά την κατάρρευση της συμφωνίας για τον προϋπολογισμό από τον Τραμπ και τον Μασκ.
Αυτά γίνονται όταν ένας επιχειρηματίας χαράσσει την πολιτική μιας χώρας. Ο ίδιος δεν πτοείται.
Υποστηρίζει ότι ορισμένα κυβερνητικά κίνητρα (όπως τα κίνητρα για ηλεκτρικά αυτοκίνητα) είναι απαραίτητα για να επιταχυνθεί η μετάβαση σε πιο βιώσιμες τεχνολογίες.
Είναι υποστηρικτής των κρυπτονομισμάτων, όπως το Bitcoin και το Dogecoin, και έχει ασκήσει κριτική στην παραδοσιακή νομισματική πολιτική των ΗΠΑ, ειδικά στην υπερβολική εκτύπωση χρήματος που οδηγεί σε πληθωρισμό.
Ο Μασκ είναι υπέρμαχος της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, βλέποντας την οικονομική στροφή προς τη βιωσιμότητα ως ευκαιρία ανάπτυξης.
Εχει επικρίνει τις επιδοτήσεις σε βιομηχανίες ορυκτών καυσίμων και υποστηρίζει τη μεγαλύτερη επένδυση σε καθαρές τεχνολογίες.
Και όχι μόνο: Εκφράζει ανησυχία για τον πληθωρισμό και την αυξανόμενη ανισότητα στις ΗΠΑ. Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος είναι από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, έχει δηλώσει ότι η τεχνολογία μπορεί να μειώσει το κόστος ζωής και να κάνει αγαθά και υπηρεσίες πιο προσιτά.
Τονίζει ότι οι δυνατότητες δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας είναι «ουσιαστικά απεριόριστες, καθώς η καινοτομία και η τεχνολογία συνεχώς εξελίσσονται, δημιουργώντας νέες ανάγκες και τομείς δραστηριότητας».
Τελευταία, αναφέρεται στη «λανθασμένη οικονομική σκέψη» που υπονοεί ότι η τεχνολογία καταστρέφει την οικονομία ή μειώνει τις ευκαιρίες.
Για αυτόν η τεχνολογική πρόοδος «δεν αποτελεί απειλή, αλλά ευκαιρία για την ανθρωπότητα να δημιουργήσει έναν καλύτερο κόσμο με περισσότερες ευκαιρίες εργασίας και πλούτου, αν υιοθετηθεί η κατάλληλη προσέγγιση».
Κάθε του δήλωση είναι και οικονομικό ανακοινωθέν. Πικρό συνήθως. Ο πλανήτης πια είναι βέβαιος. Η ανάμειξη του Μασκ στις πολιτικές αποφάσεις ενισχύει την αίσθηση αβεβαιότητας στις αγορές, καθώς ο ίδιος δεν είναι πολιτικός αλλά επιχειρηματίας με ριζοσπαστικές απόψεις. Κυρίως για την τσέπη του.
