ΕπιμέλειαΒασιλική Δρίβα
Προβληματισμός επικρατεί στην Γροιλανδία με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές, υπό την «σκιά» των επεκτατικών σχεδίων του Τραμπ
Εκλογές πρόκειται να πραγματοποιηθούν την Τρίτη 11 Μαρτίου στην Γροιλανδία, εν μέσω κρίσιμων παγκόσμιων εξελίξεων, υπό τη σκιά της πεποίθησης του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα καταφέρει να προσαρτήσει την χώρα.
Τα βασικά ζητήματα που διακυβεύονται είναι τα σχολεία, η υγειονομική περίθαλψη και φυσικά η ανεξαρτησία και παρότι οι εκλογές της Τρίτης «δεν είναι και τόσο εξαιρετικές», όπως λέει η πολιτικός της Γροιλανδίας Aaja Chemnitz Larsen, ενδέχεται να είναι οι πιο σημαντικές στην ιστορία του νησιού της Αρκτικής.
Αλλιώτικες οι εκλογές της 11ης Μαρτίου στην Γροιλανδία
Αυτό που καθιστά τις συγκεκριμένες εκλογές διαφορετικές από κάθε άλλη, λέει βουλευτής του Κοινοβουλίου της Δανίας που ανήκει στο Inuit Ataqatigiit, είναι το γεγονός ότι αποτελούν το παγκόσμιο επίκεντρο της προσοχής. «Αυτό που βλέπουμε είναι επιρροή από τις ΗΠΑ, τη Δανία και άλλα μέρη. Δεν είναι το ίδιο με άλλες εκλογές».
Η εμμονή του Ντόναλντ Τραμπ με την απόκτηση της Γροιλανδίας, σημαίνει ότι οι ΗΠΑ – και κατά συνέπεια ο κόσμος – παρακολουθούν τις εκλογές της Γροιλανδίας όσο ποτέ άλλοτε. Η Δανία, η οποία κυβέρνησε το πλέον αυτόνομο έδαφος ως αποικία μέχρι το 1953 και συνεχίζει να ελέγχει την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας της, δίνει επίσης πρωτοφανή προσοχή από φόβο μήπως χάσει ένα κρίσιμο τμήμα του βασιλείου της, τονίζει δημοσίευμα του Guardian.
Ακόμα και πριν από την ορκωμοσία του Τραμπ τον Ιανουάριο, ο ίδιος συζητούσε επιθετικά μια ανανεωμένη εκδοχή της ιδέας της πρώτης θητείας του να «αγοράσει» τη Γροιλανδία -την οποία η κυβέρνησή του θεωρεί πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο για τη στρατηγική της θέση και τους σημαντικούς φυσικούς της πόρους- αυτή τη φορά με απειλές για στρατιωτική δράση και δασμούς αν η Δανία δεν συμμορφωνόταν. Αυτό συνέβη μετά από μια γρήγορη ιδιωτική επίσκεψη του γιου του, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, στην πρωτεύουσα, Νουούκ, η οποία, παρά το γεγονός ότι ήταν ιδιωτικό ταξίδι, μεταδόθηκε σε όλο τον κόσμο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το περιβάλλον του.
Διχασμός στην χώρα μετά τα στοιχεία για κακομεταχείριση από την Δανία
Σε ένα εκλογικό σώμα όπου διεξάγονται δημοσκοπήσεις, οι αναλυτές διστάζουν να προβλέψουν αν ο συνασπισμός υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού της Γροιλανδίας Múte Egede, του Inuit Ataqatigiit (του κυβερνώντος δημοκρατικού σοσιαλιστικού κόμματος υπέρ της ανεξαρτησίας) θα παραμείνει στην εξουσία. Το Naleraq, το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας, έχει κερδίσει έδαφος με την δυναμική του κινητοποίηση υπέρ της ανεξαρτησίας και το άνοιγμά του στη συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Η κοινωνία αισθάνεται πιο διχασμένη κατά τη διάρκεια αυτών των εκλογών, λέει ο Chemnitz Larsen, και για πρώτη φορά οι πολιτικοί έχουν μαζί τους προσωπικό ασφαλείας κατά την προεκλογική τους εκστρατεία. Υπάρχει επίσης εκνευρισμός για ένα ντοκιμαντέρ του δανικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα DR που υποστήριξε ότι η Δανία κέρδισε το ισοδύναμο έως και 400 δισ. δανικές κορώνες (45 δισ. λίρες) από ένα ορυχείο κρυολίθου στη Γροιλανδία μεταξύ 1854 και 1987. Ορισμένοι επικριτές υποστήριξαν ότι το ποσό είναι ανακριβές επειδή δεν συμπεριέλαβε το κόστος, αλλά στη Γροιλανδία το ντοκιμαντέρ αναφέρθηκε ως παράδειγμα αποικιακής αδικίας. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της γροιλανδικής εφημερίδας Sermitsiaq, περισσότεροι από το ένα τρίτο των ψηφοφόρων δηλώνουν ότι τα ευρήματά του θα επηρεάσουν την ψήφο τους.
Ένα παιδί περιμένει στη στάση του λεωφορείου δίπλα σε μια αφίσα προεκλογικής εκστρατείας ενόψει των γενικών εκλογών της 11ης Μαρτίου στο Νουούκ της Γροιλανδίας. REUTERS/Marko Djurica
Αυτό έρχεται να προστεθεί σε άλλες πρόσφατες αποκαλύψεις σχετικά με τη φερόμενη κακομεταχείριση των Γροιλανδών από το κράτος της Δανίας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ένα σκάνδαλο πειράματος στο οποίο 4.500 γυναίκες και κορίτσια φέρονται να έλαβαν αντισύλληψη χωρίς τη γνώση ή τη συγκατάθεσή τους μεταξύ 1966 και 1970. Η Egede χαρακτήρισε πρόσφατα το σκάνδαλο ως γενοκτονία. Και η δανική κυβέρνηση έκανε πρόσφατα στροφή στη χρήση αμφιλεγόμενων τεστ «γονικής ικανότητας» σε οικογένειες Γροιλανδών, τα οποία οδήγησαν στον αποχωρισμό πολλών παιδιών Ινουίτ από τους γονείς τους.
Στη χώρα ψηφίζουν μόνο 40.000 άτομα – ο συνολικός πληθυσμός της Γροιλανδίας είναι 57.000 – κάτι που κάνει τα περιθώρια στενά.
Εκλογές με γεωπολιτικά στοιχεία
Σε αντίθεση με την αντίδραση στην Κοπεγχάγη, η οποία πέρασε σε κατάσταση κρίσης λόγω των προφανών απειλών του Τραμπ, το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία αντιμετωπίστηκε από πολλούς στο Νουούκ με περιέργεια και με την ελπίδα ότι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη διαπραγμάτευση μιας καλύτερης συμφωνίας με τη Δανία ή για την εξασφάλιση μιας ταχύτερης οδού προς την ανεξαρτησία.
Ο Rasmus Leander Nielsen, επικεφαλής του Nasiffik, του κέντρου εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας του Πανεπιστημίου της Γροιλανδίας, δήλωσε ότι πρόκειται για εκλογές όπου η καθημερινή πολιτική συγκρούεται με γεωπολιτικά ερωτήματα σχετικά με τον Τραμπ. «Έχετε αυτές τις δύο ‘αφηγήσεις’ να συγκρούονται κατά κάποιον τρόπο».
Και πρόσθεσε: «Βλέπουμε διαφορετικές δυναμικές να κινούνται προς διαφορετικές κατευθύνσεις, αλλά επίσης είναι πολύ απρόβλεπτο το τι πρόκειται να συμβεί».
Ένας άνδρας περπατά κατά μήκος ενός δρόμου καθώς η σημαία της Δανίας κυματίζει δίπλα στο άγαλμα του Hans Egede, στην Γροιλανδία. REUTERS/Marko Djurica
Αυτό για το οποίο είναι σίγουρος είναι ότι, ενώ μπορεί να υπάρξει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία στον επόμενο εκλογικό κύκλο, είναι απίθανο η Γροιλανδία να επιτύχει την ανεξαρτησία της μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. «Θα μπορούσε να χρειαστεί μια δεκαετία ή και περισσότερο», καθώς, όπως είναι αναμενόμενο, θα πρέπει να υπάρξουν μακρές συζητήσεις και διαπραγματεύσεις για την μετάβαση.
Μεταξύ των πιο πιθανών σεναρίων, πιστεύει, είναι ότι η Γροιλανδία θα προσπαθήσει να επαναδιαπραγματευτεί τη σχέση της με τη Δανία εντός του βασιλείου. «Τώρα με τις αυξημένες εντάσεις, η Γροιλανδία έχει αρκετά καλά χαρτιά στα χέρια της και θα μπορούσε να προβάλει το επιχείρημα ότι πρέπει να κάνει κάτι διαφορετικό από το status quo».
Καθοριστικός ο χρόνος για ενδυνάμωση της «φωνής» της Γροιλανδίας
Η πολιτικός της Γροιλανδίας Aki-Matilda Høegh-Dam δήλωσε ότι ο χρόνος είναι καθοριστικός όσον αφορά τη «φωνή» της Γροιλανδίας στην παγκόσμια σκηνή. Η Høegh-Dam, η οποία εγκατέλειψε το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα Siumut, το οποίο εκπροσωπούσε στο κοινοβούλιο της Δανίας, για να θέσει υποψηφιότητα για το Naleraq για το Inatsisartut, το κοινοβούλιο της Γροιλανδίας, δήλωσε: «Ελπίζω ότι ο κόσμος θα ψηφίσει ανθρώπους που είναι άριστοι στην εξωτερική πολιτική, διότι με το μεγάλο ενδιαφέρον από τον έξω κόσμο, είναι πιο σημαντικό τώρα».
Ένας ψαράς ανεβαίνει σκάλες μπροστά από μια αφίσα προεκλογικής εκστρατείας. REUTERS/Marko Djurica
Το ενδιαφέρον που προέρχεται εκτός Γροιλανδίας ήταν πρωτοφανές, είπε η ίδια. «Ποτέ δεν έχουμε δει τόσα πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης να ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στην προεκλογική μας εκστρατεία».
Υπήρξε επίσης σημαντικό ξένο ενδιαφέρον από τον επιχειρηματικό κόσμο.
Λάδι στην φωτιά ρίχνει ο Τραμπ
Μιλώντας στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατέστησε για άλλη μια φορά σαφείς τις φιλοδοξίες του να θέσει τη Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο.
«Μαζί, θα πάμε τη Γροιλανδία σε ύψη που δεν είχατε φανταστεί ποτέ πριν», είπε και πρόσθεσε: «Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα την αποκτήσουμε», ανέφεραν διεθνή μέσα.
Απευθυνόμενος στον λαό της Γροιλανδίας, ο Τραμπ είπε: «Υποστηρίζουμε σθεναρά το δικαίωμά σας να καθορίσετε το μέλλον σας. Και αν το επιλέξετε, σας καλωσορίζουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Αλλά πρόσθεσε: «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για την εθνική ασφάλεια, ακόμη και για τη διεθνή ασφάλεια. Και εργαζόμαστε με όλους τους εμπλεκόμενους για να προσπαθήσουμε να την αποκτήσουμε».
Όμως ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Múte Egede παραμένει σταθερός στο ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα προσάρτησης. «Δεν είμαστε προς πώληση και δεν μπορούμε να μας πάρουν έτσι απλά», έγραψε σε ανάρτησή του στο Facebook. «Δεν θέλουμε να γίνουμε Αμερικανοί… οι Αμερικανοί και ο ηγέτης τους πρέπει να το καταλάβουν αυτό».
https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fmutebegede%2Fposts%2Fpfbid0Wtgyr5sxi5DsZYP8fY1rLB9wznottbMyfCxGkk8py14ZoVWkYQVqvUSKaQ2i2x1Rl&show_text=true&width=500
IN.GR
