ΕπιμέλειαΑρχοντία Κάτσουρα
Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Για να το πετύχει επιζητά την επιβολή συμφωνίας που θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να τη θέσουν υπό τον έλεγχό τους, σε μια μορφή προτεκτοράτου.
Αμερικανοί αξιωματούχοι συζητούν ένα σχέδιο για να εντάξουν τη Γροιλανδία στη σφαίρα επιρροής της Αμερικής, με τη σύναψη ενός είδους συμφωνίας που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χρησιμοποιήσει για να διατηρήσουν στενούς δεσμούς με πολλά νησιωτικά έθνη του Ειρηνικού, εν είδει προτεκτοράτου. Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και ένα ακόμη άτομο που γνωρίζει τις συζητήσεις, η αμερικανική κυβέρνηση, που έχει ήδη εξετάσει το κόστος προσάρτησης του νησιού, θα προτείνει στους ηγέτες της Γροιλανδίας να συνάψει το νησί ένα λεγόμενο Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης, ή COFA, με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι σημαίνει συμφωνία COFA
Ανάλογες συμφωνίες, με όρους που ποικίλλουν ανάλογα με τη χώρα που υπογράφει, έχουν οι ΗΠΑ με μικρά νησιωτικά έθνη της Μικρονησίας, των Νήσων Μάρσαλ και του Παλάου. Συνήθως η συνθήκη προβλέπει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ συνήθως παρέχει πολλές βασικές υπηρεσίες, από την παράδοση αλληλογραφίας έως τη διαχείριση έκτακτης ανάγκης και τη στρατιωτική προστασία. Σε αντάλλαγμα, ο στρατός των ΗΠΑ λειτουργεί ελεύθερα στις χώρες COFA και το εμπόριο με τις ΗΠΑ είναι σε μεγάλο βαθμό αδασμολόγητο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ασκεί διαρκώς όλο και μεγαλύτερη πίεση για να αποκτήσουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία, νησί της Αρκτικής πλούσιο σε φυσικούς πόρους και σπάνιες γαίες και σε στρατηγικό σημείο, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να καταλάβει το καταλάβει με τη βία. Η Δανία, στην οποία εδαφικά ανήκει το νησί, το οποίο όμως κυβερνάται αυτόνομα, αρνείται την παράδοσή του στις ΗΠΑ.
Μια συμφωνία COFA θα έθετε φραγμό στη φιλοδοξία του Τραμπ να κάνει το νησί των 57.000 κατοίκων μέρος των ΗΠΑ. Οι ίδιες πηγές όμως αναφέρουν ότι αυτή η συμφωνία δεν είναι το μόνο σχέδιο για τη Γροιλανδία που βρίσκεται στο τραπέζι, καθώς θα αντιμετώπιζε πολλά πρακτικά εμπόδια.
Πληροφορίες ότι η ιδέα αυτή είχε προταθεί ανεπίσημα στον Ντόναλντ Τραμπ πριν να αναλάβει τα καθήκοντά του υπήρχαν, ωστόσο δεν είναι σαφές αν έχουν εξεταστεί όλες οι παράμετροι για να εφαρμοστεί ένα τέτοιο σχέδιο.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στις συζητήσεις συμμετέχουν αξιωματούχοι του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας, το οποίο ίδρυσε ο Τραμπ, όπως και μέλη τους Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου.
Απόσχιση από τη Δανία
Πρώτο και σημαντικότερο όλων στοιχείο για την εφαρμογή μιας συμφωνίας COFA είναι ότι η Γροιλανδία πιθανότατα θα πρέπει να αποσχιστεί από τη Δανία. Και ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Γροιλανδοί επιθυμούν την ανεξαρτησία, στην πλειονότητά του δεν θέλουν να ενταχθούν στις ΗΠΑ. Συνεπώς μια τέτοια συμφωνία, που παραχωρεί σημαντικές εξουσίες στην Ουάσιγκτον, θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό.
Μέχρι στιγμής, καμία από τις ενδιαφερόμενες πλευρές (Λευκός Οίκος, Πρεσβεία της Δανίας και η αντιπροσωπεία της Γροιλανδίας στην Ουάσιγκτον) δεν έχουν απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με το ρεπορτάζ του Reuters. Ούτε το υπουργείο Εσωτερικών των ΗΠΑ, το οποίο παίζει βασικό ρόλο στη διαχείριση των συμφωνιών COFA, απάντησε.
To Παλάου είναι μεταξύ των νησιωτικών εθνών που έχουν συνάψει συμφωνίες COFA με τις ΗΠΑ
Συμφωνίες COFA: Τα προβλήματα
Οι υπάρχουσες συμφωνίες COFA της Ουάσιγκτον με το Παλάου, τα Νησιά Μάρσαλ και τη Μικρονησία θεωρούνται σε όλο το πολιτικό φάσμα των ΗΠΑ σημαντικές για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης επιρροής της Κίνας στην Ασία-Ειρηνικό. Ωστόσο, ανάλογες συμφωνίες έχουν αντιμετωπίσει εμπόδια στο παρελθόν.
Ρεπουμπλικάνοι μέλη του Κογκρέσου έχουν κατά καιρούς αντιταχθεί σε πόρους που διατίθενται μέσω του προϋπολογισμού για τη χρηματοδότηση των συμφωνιών COFA, δημιουργώντας βαθιά απογοήτευση στις χώρες που βασίζονται στα κεφάλαια.
Επίσης, η υπογραφή μιας COFA δεν προσφέρει καμία εγγύηση ότι ένα έθνος θα είναι άτρωτο από επιχειρήσεις επιρροής από Αμερικανούς αντιπάλους. Για παράδειγμα, Κινέζοι υπήκοοι θεωρείται ότι έχουν καλλιεργήσει με επιτυχία στενούς δεσμούς με ανώτερα πολιτικά πρόσωπα στο Παλάου, προκαλώντας ανησυχία σε Αμερικανούς αξιωματούχους.
Δεν έχει ενημερωθεί η Δανία
Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, η κυβέρνηση της Δανίας δεν έχει προσεγγιστεί, ούτε έχουν γίνει ουσιαστικές συζητήσεις με τον Λευκό Οίκο σχετικά με το μελλοντικό καθεστώς της Γροιλανδίας. Δανοί αξιωματούχοι έχουν απορρίψει δημόσια την ιδέα της απόκτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ και επιμένουν ότι οι Γροιλανδοί πρέπει να καθορίσουν το μέλλον τους.
Νησί ζωτικής σημασίας για τις ΗΠΑ
Οι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι το νησί είναι ζωτικής σημασίας για τις ΗΠΑ λόγω των κοιτασμάτων ορυκτών που έχουν σημαντικές εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας και στρατιωτικού χαρακτήρα, τα οποία παραμένουν ανεκμετάλλευτα λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού, υποδομών και διαφόρων άλλων προκλήσεων.
Οι ΗΠΑ διατείνονται ότι θα βοηθήσουν τη Γροιλανδία να διαφοροποιήσει την οικονομία της και να αποκτήσει μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία από τη Δανία. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Οργανισμός Χρηματοδότησης Ανάπτυξης και η Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών των ΗΠΑ θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο σε αυτήν τη διαδικασία.
Και πρόσθεσε ότι μια COFA «θα μπορούσε να είναι ένας κομψός τρόπος για να αντιμετωπιστούν ορισμένες από τις ανησυχίες που έχουμε όσον αφορά την ασφάλεια της Γροιλανδίας».
IN.GR
