ΚείμενοΑφροδίτη Τζιαντζή
Τα ποσοστά συμμετοχής στην προσχολική εκπαίδευση στην Ελλάδα είναι τα χαμηλότερα στην Ευρώπη, επισημαίνει έκθεση της Κομισιόν. Προβληματίζει η έλλειψη πρόσφατων στατιστικών στοιχείων.
Στη νέα ανακοίνωση της Eurostat για την προσχολική εκπαίδευση στην ΕΕ, η Ελλάδα λάμπει δια της απουσίας της. Κατά μέσο όρο σχεδόν το 95% των παιδιών, από τριών ετών ως και την ηλικία υποχρεωτικής έναρξης της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, πηγαίνουν σε παιδικό σταθμό, προνήπιο ή νηπιαγωγείο.
Τα στοιχεία, που αφορούν το 2023, εμφανίζουν σαφή πρόοδο σε σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο έτος, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 93,3%. Το στρατηγικό σχέδιο για την Εκπαίδευση στον Ευρωπαϊκό Χώρο έχει θέσει στόχο ως το 2030 να έχει ενταχθεί στην προσχολική εκπαίδευση τουλάχιστον το 96% των νηπίων άνω των τριών ετών.
Όπως επισημαίνει η σχετική έκθεση της Κομισιόν, η Ελλάδα έχει από τα χαμηλότερα ποσοστά ένταξης νηπίων στην επίσημη προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα (ΠΕΦ): μόλις 68,8%, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία.
Το 95% των παιδιών στην ΕΕ εντάσσεται στην προσχολική αγωγή. Στην Ελλάδα «δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα» αφού τα πιο πρόσφατα χρονολογούνται από το 2019.
Πάσχουν και οι στατιστικές
Η Κομισιόν παραδέχεται ότι είναι δύσκολο να παρακολουθήσει την πρόοδο της Ελλάδας σε θέματα προσχολικής αγωγής, καθώς δεν υπάρχουν πρόσφατα στατιστικά δεδομένα. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία χρονολογούνται από το 2019, γεγονός που από μόνο του είναι εξαιρετικά προβληματικό.
Σε νέα μελέτη για την προσχολική αγωγή στην Ευρώπη, η Ελλάδα αναφέρεται ως η χώρα με τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής των παιδιών άνω των τριών ετών στην ΠΕΦ. Βρισκόμαστε σε μεγάλη απόσταση από τις αμέσως επόμενες χώρες στον «πάτο» της κατάταξης: Τη Ρουμανία με 75,7%, τη Σλοβακία με 80,8%, την Τσεχία με 85,3%
Στην ΕΕ των 27, εννιά χώρες έχουν ήδη υπερβεί το στόχο του 96%.
Στην κορυφή βρίσκεται η Γαλλία, με το 100% των νηπίων από τριών ως πέντε ετών να παρακολουθούν τάξεις προσχολικής αγωγής. Στη Γαλλία η πρωτοβάθμια υποχρεωτική εκπαίδευση ξεκινάει στα έξι έτη, όμως είναι επίσης υποχρεωτική η προσχολική εκπαίδευση από τα τρία έτη και μετά.
Στην πρώτη και δεύτερη θέση βρίσκεται το Βέλγιο και η Ισπανία, με το 98% και 96,6% των νηπίων να συμμετέχουν στην επίσημη ΠΕΦ. Ουγγαρία, Νορβηγία, Πολωνία, Σουηδία, Λιθουανία και Ισλανδία, έχουν επίσης υψηλά ποσοστά συμμετοχής στην προσχολική εκπαίδευση.
Στην Ελλάδα το 98,4% των εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής είναι γυναίκες
Προσχολική εκπαίδευση μόνο γένους θηλυκού;
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2023 σχεδόν όλοι οι εκπαιδευτικοί στην προσχολική εκπαίδευση στην ΕΕ ήταν γυναίκες, αντιπροσωπεύοντας το 95,3 % του συνόλου.
Η Ρουμανία (99,7 %), η Σλοβακία (99,6 %) και η Ουγγαρία (99,5 %) είχαν τα υψηλότερα ποσοστά γυναικών εκπαιδευτικών στην προσχολική εκπαίδευση. Στο άλλο άκρο της κλίμακας, αλλά και πάλι με υψηλά επίπεδα, η Ολλανδία (87,9 %), η Γαλλία (91,5 %) και η Δανία (92,7 %) κατέγραψαν τα χαμηλότερα ποσοστά. Στην Ελλάδα οι άντρες εκπαιδευτικοί προσχολικής αγωγής είναι ισχνή μειοψηφία, αποτελώντας μόλις το 1,6% του συνόλου.
Εκτός όμως από το έμφυλο χάσμα στους εκπαιδευτικούς προσχολικής αγωγής, το πλέον αρνητικό για τη χώρα μας είναι το μισθολογικό χάσμα. Με βάση τα τελευταία στοιχεία του Δικτύου Ευρυδίκη για την εκπαίδευση στην ΕΕ, ο εισαγωγικός ετήσιος μισθός για τους νεοδιόριστους εκπαιδευτικούς στην Ελλάδα – συμπεριλαμβανομένων των νηπιαγωγών – είναι περίπου 17.600 ευρώ μικτά.
Αντίστοιχα στη Γαλλία, ο μισθός του νεοδιόριστου ξεκινάει από τα 37.100 ευρώ ετησίως και στο Βέλγιο, ανάλογα με την περιοχή κυμαίνεται μεταξύ 47.000 και 50.200 ευρώ.
Γιατί είναι σημαντική η προσχολική εκπαίδευση
Στην τελευταία έκθεση της Κομισιόν για την Ελλάδα, γίνεται ρητή αναφορά στα ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής των παιδιών στην προσχολική αγωγή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι η ανεπαρκής διαθεσιμότητα δομών προσχολικής φροντίδας, συντελεί στη διαιώνιση του έμφυλου χάσματος στην απασχόληση. Στην έκθεση παρατηρήσεων τονίζεται ότι το χάσμα απασχόλησης μεταξύ των φύλων θα μπορούσε να περιοριστεί μεταξύ άλλων και με την αύξηση της διαθεσιμότητας υπηρεσιών παιδικής φροντίδας, την επέκταση των ολοήμερων σχολείων και με πιο ισορροπημένα δικαιώματα γονικής άδειας.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με έρευνα γνώμης του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) σε 19 επιφανείς Έλληνες οικονομολόγους, η προσχολική φροντίδα συνδέεται και με το δημογραφικό ζήτημα.
Τα 95% των συμμετεχόντων στην έρευνα, θεωρεί ότι η για την καταπολέμηση της υπογεννητικότητας δεν αρκούν τα επιδόματα, αλλά χρειάζονται στοχευμένες πολιτικές, που θα περιλαμβάνουν και την αύξηση των βρεφονηπιακών σταθμών.
Καθοριστικά τα πρώτα χρόνια του παιδιού
Πέρα από την ενδυνάμωση των γονέων, η ποιοτική προσχολική εκπαίδευση θεωρείται ωφέλιμη και αναγκαία πρωτίστως για το ίδιο το παιδί.
Όπως σημειώνεται στη νέα έρευνα της Κομισιόν, η πρώιμη παιδική ηλικία είναι καθοριστική για την προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού και την απόκτηση βασικών δεξιοτήτων εγγραματισμού. Ως εκ τούτου η προσχολική αγωγή θεωρείται «ακρογωνιαιος λίθος της εκπαιδευτικής ισότητας και σημαντικός παράγοντας προώθησης της κοινωνικής δικαιοσύνης».
Τέλος, η πρόσβαση σε ποιοτικές, δημόσιες και δωρεάν δομές ΠΕΦ, συμβάλλει στη μείωση της παιδικής φτώχειας, η οποία στην Ελλάδα κινείται σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Η ενίσχυση της προσχολικής αγωγής ιδίως για τα βρέφη και τα προνήπια εντάσσεται στους στόχους-ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης. Το σχετικό έργο ονομάζεται «Δημιουργία παιδαγωγικού πλαισίου, ψυχομετρικού εργαλείου και ψυχοεκπαιδευτικών παρεμβάσεων σε βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, που προάγουν την ανάπτυξη των παιδιών ηλικίας από 3 μηνών έως 4 ετών», με συνολικό προϋπολογισμό σχεδόν 8 δισ. ευρώ
IN.GR
