ΕπιμέλειαΣτράτος Ιωακείμ
Είναι πραγματικά «τρελό» θα μπορούσε να πει κανείς αυτό που συμβαίνει στην αγορά εργασίας σήμερα. Οι πρόσφατες αναφορές δείχνουν μια πλήρη αντιστροφή των όρων: οι υποψήφιοι είναι τόσο απελπισμένοι από το «ghosting» και τα «φίλτρα» της Τεχνητής Νοημοσύνης, που πλέον πληρώνουν οι ίδιοι για να βρουν δουλειά.
Η αγορά εργασίας βρίσκεται αντιμέτωπη με την «τέλεια καταιγίδα». Η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης ανατρέπει όλα τα δεδομένα «ταΐζοντας» μια νέα πραγματικότητα. Χιλιόμετρα μακριά από την Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η νέα εποχή ταράζει τα νερά σε ένα ευμετάβλητο περιβάλλον με αυξημένες ανάγκες για τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους.
Σε μια περίοδο ταχύτατης υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνη, της αυτοματοποίησης και έντονων δημογραφικών αλλαγών οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε… απόγνωση
Είναι πραγματικά «τρελό» θα μπορούσε να πει κανείς αυτό που συμβαίνει. Μια πλήρη αντιστροφή των όρων: οι υποψήφιοι εργαζόμενοι είναι τόσο απελπισμένοι από το «ghosting» και τα «φίλτρα» της ΤΝ, που πλέον πληρώνουν οι ίδιοι για να βρουν δουλειά.
Σήμερα οι ρόλοι αντιστρέφονται σε ένα σκηνικό που θυμίζει «ψηφιακό Δαρβινισμό». Η εποχή της μαζικής αυτοματοποίησης και των αλγορίθμων «οδηγεί» τις εξελίξεις χιλιόμετρα μακριά από την Ευρώπη αλλά στην εποχή της παγκοσμιοποίησης η απόσταση και ο χρόνος είναι έννοιες σχετικές.
«Αυτοί που αναζητούν δουλειά είναι τόσο απελπισμένοι που πληρώνουν για να προσληφθούν»
Ένα δημοσίευμα της Wall Street Journal μας μεταφέρει σε έναν κόσμο που είχαμε φανταστεί αλλά δεν μπορούσαμε να προσδιορίσουμε πότε θα πάρει σάρκα και οστά. Ο τίτλος: «Αυτοί που αναζητούν δουλειά είναι τόσο απελπισμένοι που πληρώνουν για να προσληφθούν», μας προϊδεάζει για το τι πρόκειται να ακολουθήσει.
Η αγορά εργασίας βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο μετασχηματισμού
Είναι γεγονός πως εδώ και πολλά χρόνια οι δουλειές γραφείου θεωρούνταν ασφαλείς. Σήμερα, αυτές οι θέσεις είναι ξεκάθαρα επισφαλείς.
Η νέα εποχή στην αγορά εργασίας έρχεται να ανατρέψει το παραδοσιακό μοντέλο πρόσληψης προσωπικού. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν συμπληρώνει απλώς την εργασία όσων απασχολούνται σε δουλειές γραφείου αλλά σε πολλές περιπτώσεις, τους αντικαθιστά.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες η υιοθέτηση της ΤΝ έχει ενσωματωθεί ταχύτερα στις επιχειρήσεις και η απώλεια θέσεων γραφείου είναι πλέον μαζικό φαινόμενο. Οι μηχανές γράφουν κώδικα, παράγουν κείμενα, αναλύουν δεδομένα, διαχειρίζονται πελάτες και αυτοματοποιούν διαδικασίες.
Μόνο τυχαίο δεν είναι πως για πρώτη φορά, μετά την πανδημία, στα τέλη του 2025 υπήρχαν περισσότεροι άνεργοι από τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας, σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ. Η μέση διάρκεια αναζήτησης εργασίας πλησιάζει πλέον τους έξι μήνες, σύμφωνα με τα ομοσπονδιακά στοιχεία του Δεκεμβρίου.
Οι θέσεις που ανοίγουν είναι λιγότερες, πιο απαιτητικές, πιο εξειδικευμένες και συχνά προσωρινές. Οι απολυμένοι ανταγωνίζονται μεταξύ τους σε μια αγορά που έχει συρρικνωθεί.
Το παράδειγμα του Bejarano
Μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα «ανθίζει» το μοντέλο της «αντίστροφης πρόσληψης». Ουσιαστικά, πρόκειται για υπηρεσίες όπου ο άνεργος/η πληρώνει για να βρει δουλειά. Τα γραφεία εξυπηρέτησης προτίθενται να εξασφαλίσουν συνέντευξη για εργασία. Να κάνουν μια σύσταση. Να σε αναδείξουν σε μια αγορά που αμφισβητεί τους πάντες και τα πάντα. Το κόστος μεταφέρεται στον «πελάτη» που πληρώνει με ποσοστά επί του μισθού του, πάγιες αμοιβές, συνδρομές, όταν βρει δουλειά.
Ο Daniel Bejarano, 36 ετών, εγγράφηκε στην υπηρεσία «αντίστροφης πρόσληψης» της Refer πέρυσι, αφού έλαβε ένα διαφημιστικό email. Η εταιρεία ανέλαβε να «τρέξει» τις διαδικασίες για να του βρει δουλειά. Ο Bejarano εξασφάλισε μια θέση εργασίας μετά από αρκετές συνεντεύξεις. Στη συνέχεια, κατέβαλε στην Refer το 20% του πρώτου μηνιαίου μισθού του, μόλις αυτός κατατέθηκε στον τραπεζικό του λογαριασμό.
Ήταν «αναζωογονητικό», είπε, να μην χαθεί σε μια «θάλασσα βιογραφικών» που ταξινομούνται από ένα απροσδιόριστο σύστημα παρακολούθησης αιτήσεων.
Η Γηραιά Ήπειρος παρακολουθεί όσα συμβαίνουν στην άλλη άκρη του Ατλαντικού και παρά το γεγονός πως η είναι «θωρακισμένη» από θεσμούς, συλλογικές συμβάσεις και πιο αργούς μηχανισμούς προσαρμογής δεν μπορεί να αποκλειστεί πως πως δεν θα υιοθετήσει ανάλογες πρακτικές.
H αγορά εργασίας αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα
Ναι μεν, αλλά…
Όμως, όσο και και αν η τεχνολογία τραβάει τα φώτα της δημοσιότητας, ο άνθρωπος παραμένει ο «εγκέφαλος» και αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας.
Στο παρελθόν, η αξία ενός εργαζομένου βασιζόταν στην παραγωγικότητα. Σήμερα, η AI μπορεί να παράγει όγκο εργασίας σε δευτερόλεπτα μετασχηματίζοντας την αγορά εργασίας χωρίς όμως να «εκτοπίζει» τον ανθρώπινο παράγοντα. Ο άνθρωπος μετακινείται σε έναν ρόλο επιμελητή. Καλείται να κρίνει αν μια απόφαση της AI είναι ηθικά σωστή ή αν περιέχει προκαταλήψεις, να σχεδιάσει το «αρχιτεκτονικό σχέδιο» με τα δομικά υλικά που προσφέρει η AI.
Οι λεπτές ισορροπίες στις ανθρώπινες σχέσεις απαιτούν διαίσθηση που οι αλγόριθμοι δεν διαθέτουν, τουλάχιστον ακόμα.
IN.GR
