ΕπιμέλειαΧρυσάνθη Ρουμελιώτου
Η Ευρώπη διακινδυνεύει τον αυτοσεβασμό και την παγκόσμια θέση της κατευνάζοντας τον Ντόναλντ Τραμπ
Έναν χρόνο μετά την έναρξη της δεύτερης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, αυτός προχωρά με μια ασταθή ατζέντα που δοκιμάζει τα όρια της Ευρώπης, κυρίως σε ότι αφορά στις απειλές που διατυπώνει για προσάρτηση της Γροιλανδίας.
Η Ευρώπη φαίνεται ανοργάνωτη μπροστά σε όλο αυτό, ενώ εάν αυτό το μοτίβο συνεχιστεί, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι πολύ πιο σοβαρές από ότι φαίνεται να αντιλαμβάνονται πολλοί- ειδικά καθώς ο Τραμπ φαίνεται πρόθυμος να παραμερίσει το διεθνές δίκαιο και να επιτεθεί προσωπικά στους Ευρωπαίους ηγέτες, όποτε αυτό εξυπηρετεί την πολιτική του ταυτότητα.
Η Ευρώπη πλέον καλείται να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να αντιδρά χαλαρά στις όποιες απαιτήσεις του Αμερικανού ή αν θα αναλάβει επιτέλους πρωτοβουλίες οι οποίες θα την καθιερώσουν στα μάτια του Τραμπ ως ισότιμο σύμμαχο.
Και για του λόγου το αληθές ακολουθούν πέντε παραδείγματα, όπως αυτά παρουσιάζονται από τον EUobserver από τα οποία καταδεικνύεται περίτρανα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προσαρμόζεται μέχρι στιγμής στην ατζέντα που ορίζει ο Τραμπ.
1. Μύθοι για τη μετανάστευση και ο ICE του Τραμπ που έρχεται στην Ευρώπη
Η εγχώρια μετανάστευση και οι παράνομοι μετανάστες βρίσκονται ψηλά στη λίστα με τους στόχους του Τραμπ.
Ενίσχυσε τον αγώνα του κατά της μετανάστευσης με δισεκατομμύρια επιπλέον για την Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ (ICE), μια παραστρατιωτική δύναμη που έχει τρομοκρατήσει τους κατοίκους της Μινεσότα. Αύξησε επίσης το ανθρώπινο δυναμικό της ICE κατά 12.000 άτομα σε λιγότερο από ένα χρόνο, αλλά έκτοτε έχει μετριάσει την καταστολή της Μινεσότα, μετά από μια σειρά θανάτων από πυροβολισμούς.
Μια παραστρατιωτική μονάδα της ICE αποστέλλεται τώρα μαζί με την αμερικανική αντιπροσωπεία στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στο Μιλάνο της Ιταλίας, προκαλώντας την οργή του δημάρχου της πόλης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πιστεύει ότι ο τρόπος με τον οποίο η ΕΕ χειρίζεται τη δική της μετανάστευση αποτελεί υπαρξιακή κρίση για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. «Αγαπώ την Ευρώπη και θέλω να τη δω να πηγαίνει καλά, αλλά δεν οδεύει προς τη σωστή κατεύθυνση», δήλωσε ο Τραμπ στο Νταβός, αναφέροντας ρητά την «ανεξέλεγκτη μαζική μετανάστευση» ως ένα από τα κύρια προβλήματα της Ευρώπης.
Η οργή για την ICE, μετά και τη δεύτερη δολοφονία Αμερικανού πολίτη στη Μινεάπολη, έχει γιγαντωθεί
Και ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επαινέσει ρητά, στην εθνική στρατηγική ασφαλείας του, την αυξημένη επιρροή των αντιμεταναστευτικών ευρωπαϊκών κομμάτων στην ακροδεξιά του πολιτικού φάσματος.
Ο ανώτερος υπεύθυνος πολιτικής επικοινωνίας, Gianluca Cesaro, της ΜΚΟ ανθρωπίνων δικαιωμάτων Picum, δήλωσε στον EUobserver: «Ακροδεξιοί πολιτικοί σε όλη την Ευρώπη έχουν επαναλάβει παρόμοια σχόλια σε σχέση με τις «θεωρίες της μεγάλης αντικατάστασης».
«Ενώ οι ηγέτες της ΕΕ μπορεί να μην ασπάζονται — τουλάχιστον δημόσια — την αφήγηση του Τραμπ σχετικά με την πολιτισμική διαγραφή, οι μεταναστευτικές πολιτικές της ΕΕ αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο τη μετανάστευση και τους μετανάστες ως απειλή», πρόσθεσε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ένα νέο πενταετές όραμα για τη μετανάστευση , το οποίο στρέφεται απότομα προς τη ρητορική του Τραμπ. Οι άνθρωποι που ελπίζουν να ζητήσουν άσυλο στην Ευρώπη θα βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμη περισσότερα εμπόδια, καθώς η ΕΕ προσπαθεί να μεταθέσει περαιτέρω τις ευθύνες της σε άλλες χώρες με κάθε δυνατό μέσο.
Όταν ρωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες εάν η νέα στρατηγική της ΕΕ θα πρέπει να ηρεμήσει τις ΗΠΑ, ο Μάγκνους Μπρούνερ, επίτροπος μετανάστευσης της ΕΕ, δήλωσε ότι η Ένωση επιθυμεί τη μετανάστευση, αλλά ανέφερε πώς η πρόσφατη εισροή έχει προκαλέσει ένταση.
«Τα τελευταία 10 χρόνια, αναλάβαμε πολλές ευθύνες… Αλλά δεν είχαμε τον έλεγχο. Δεν είχαμε κανόνες», είπε ο Μπρούνερ. «Νομίζω ότι η ανάκτηση του ελέγχου είναι πραγματικά σημαντική και αυτό κάνουμε με τις μεταρρυθμίσεις μας».
2. Η δολοφονία του Πρέτι στη Μινεσότα
Στις 24 Ιανουαρίου, ο Αμερικανός πολίτης Άλεξ Πρέτι πυροβολήθηκε πολλές φορές και σκοτώθηκε από ομοσπονδιακούς πράκτορες της ICE στη Μινεάπολη της Μινεσότα – πυροδοτώντας μαζικές διαμαρτυρίες κατά των μέτρων επιβολής της μετανάστευσης του Τραμπ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν καταδίκασε τη δολοφονία και τη θεώρησε εσωτερικό ζήτημα — σε έντονη αντίθεση με την προσέγγισή της το 2020, όταν η ρητορική των διπλωματών σε απάντηση στη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ υιοθέτησε μια πιο αυστηρή στάση κατά της βίας που ασκήθηκε από τις αρχές των ΗΠΑ.
Όταν ρωτήθηκε για τη δολοφονία του Πρέτι τη Δευτέρα (26 Ιανουαρίου), ένας εκπρόσωπος της επιτροπής έδωσε μια μη δεσμευτική απάντηση: «Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το εσωτερικό ζήτημα των ΗΠΑ, αλλά φυσικά λυπούμαστε για οποιαδήποτε απώλεια αθώων ζωών».
Και όταν οι δημοσιογράφοι την πίεσαν να αναφέρει τη χρήση του όρου «αθώος», η επιτροπή υπαναχώρησε από τη λέξη.
Η Ευρώπη δεν τόλμησε να καταδικάσει την δολοφονία Πρέτι παρά το γεγονός ότι προκλήθηκε ανοιχτά
«Δεν είναι δική μας δουλειά να κρίνουμε αθώους ή μη. Κάθε απώλεια ζωής, την αποδοκιμάζουμε γενικά και, φυσικά, είναι δουλειά του δικαστικού συστήματος στις ΗΠΑ να διαπιστώσει τα γεγονότα», δήλωσε ο εκπρόσωπος.
Μετά τη δολοφονία της Ρενέ Γκουντ στις 7 Ιανουαρίου, η επίθεση με πυροβολισμούς στον Πρέτι είναι η δεύτερη στην πόλη, κατά την οποία αναπτύχθηκαν 3.000 πράκτορες της ICE. Το Associated Press αναφέρει ότι ο Πρέτι ήταν το έκτο άτομο που σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της επιβολής του νόμου περί μετανάστευσης από την κυβέρνηση Τραμπ.
Η Γκουντ δολοφονήθηκε μόλις 1,6 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο όπου, το 2020, ο Φλόιντ δολοφονήθηκε από τον αστυνομικό Ντέρεκ Σόβιν — πυροδοτώντας μαζικές διαμαρτυρίες στο πλαίσιο του κινήματος «Black Lives Matter» σε όλο τον κόσμο.
3. Γροιλανδία και Ρούτε
Στο επίκεντρο της σύγκρουσης για τη Γροιλανδία βρίσκεται ο πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας και νυν επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο μόνος που «φαίνεται» να είναι σε θέση να πείσει τον Τραμπ να απομακρυνθεί από τις απαιτήσεις του «όλα ή τίποτα» για τη Γροιλανδία και τα εμπορικά αντίποινα κατά της Ευρώπης.
Λίγο πριν από μια έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ τον Ιανουάριο, ο Ρούτε και ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατέληξαν σε μια ακόμη μυστηριώδη προφορική συμφωνία για την προώθηση των συνομιλιών μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας σχετικά με τη Γροιλανδία και την ασφάλεια στην Αρκτική.
«Με βάση μια πολύ παραγωγική συνάντηση που είχα με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχουμε διαμορφώσει το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας σε σχέση με τη Γροιλανδία και, στην πραγματικότητα, ολόκληρη την περιοχή της Αρκτικής», έγραψε τότε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social.
Αλλά όταν ο Ρούτε ήρθε να το εξηγήσει ο ίδιος στους ευρωβουλευτές, ο Ιταλός Αριστερός ευρωβουλευτής Ντανίλο Ντέλα Βάλε χαρακτήρισε τη συμφωνία του «στρατηγική κατευνασμού και υποταγής».
Ενώ λίγες, αν όχι καθόλου, πραγματικές λεπτομέρειες είναι διαθέσιμες στο κοινό, ο πρόεδρος πήγε στο Fox News και είπε: «Παίρνουμε ό,τι θέλουμε, χωρίς κόστος».
Ο Ρούτε δεν επέκρινε τον Τραμπ ή τις απειλές του, αντίθετα λέγοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ «είχε δίκιο» που προώθησε το ζήτημα της ασφάλειας στην Αρκτική και ότι είχε κάνει «πολλά καλά πράγματα» για το ΝΑΤΟ.
Το μπρα-ντε-φερ με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την Γροιλανδία «είναι ένα κάλεσμα στρατηγικής αφύπνισης για ολόκληρη την Ευρώπη», δήλωσε ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, στο πλευρό των πρωθυπουργών της Δανίας και της Γροιλανδίας. Το θέμα πρωτίστως είναι να καταλάβει η Ευρώπη τι διακυβεύεται
Απαντώντας στη στάση του Ρούτε, ο πρώην πρόεδρος του συμβουλίου της ΕΕ, Σαρλ Μισέλ, έγραψε σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Το ΝΑΤΟ χρειάζεται ενότητα, όχι ευθυγράμμιση με κάποιο κεφάλαιο. Περιμένω από τον Ρούτε να εργαστεί για τη συμμαχία, όχι ως Αμερικανός πράκτορας. Ο κατευνασμός δεν λειτουργεί. Η κολακευτική διπλωματία οδηγεί σε πλήρη αποτυχία».
Εν τω μεταξύ, η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυσκολεύτηκε να λάβει σαφή θέση για τη Γροιλανδία, τουλάχιστον κατά τις πρώτες εβδομάδες του 2026.
Όταν πιέστηκε από τους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες, η επιτροπή αρχικά αρνήθηκε να επιβεβαιώσει εάν οι διατάξεις αμοιβαίας άμυνας που προβλέπονται στις συνθήκες της ΕΕ θα εφαρμόζονταν στη Γροιλανδία, αν και αργότερα επιβεβαίωσε ότι, κατ’ αρχήν, θα ίσχυε.
4. Το «Συμβούλιο της Ειρήνης»
Επίσης στο Νταβός, ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσημα τη σύσταση του «Συμβουλίου Ειρήνης», το οποίο επιχειρεί να φέρει σε επαφή τα έθνη για να εκπληρώσουν την τρέχουσα ειρηνευτική συμφωνία στη Γάζα και να εργαστούν για τη συνέχιση της ειρήνης στην περιοχή (και πέραν αυτής) – μια πρωτοβουλία που βομβαρδίστηκε με κριτική.
Πολλοί προσκεκλημένοι, ιδίως από την ΕΕ – όπως η Γαλλία και η Γερμανία – έχουν απορρίψει την πρόσκληση συμμετοχής, επικαλούμενοι σοβαρές νομικές ανησυχίες σχετικά με το ισχύον πλαίσιο. Ωστόσο, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ παραμένουν ανοιχτά στο όργανο.
Η ιδέα του συμβουλίου εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, αλλά περιοριζόταν στη σύγκρουση στη Γάζα και επρόκειτο να λήξει το 2027.
Η πρωτοβουλία, ωστόσο, έχει προκαλέσει έντονη κριτική από κυβερνήσεις και ΜΚΟ, λόγω του ότι ο ίδιος ο Τραμπ είναι ο πρώτος πρόεδρος με τεράστια θεσμική εξουσία, προσκεκλημένων όπως ο Βλαντιμίρ Πούτιν, και του καταστατικού του που δεν αναφέρει την καταστροφή στην Παλαιστίνη.
Ωστόσο, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ φαίνεται να είναι ανοιχτά στη συμμετοχή, εφόσον αυτό ευθυγραμμίζεται με τις απαιτήσεις του ΟΗΕ.
Μετά την έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ για τις διατλαντικές σχέσεις την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ, Αντόνιο Κόστα, επιβεβαίωσε πολλές από τις ανησυχίες γύρω από το διοικητικό συμβούλιο, αλλά δήλωσε ότι το θεσμικό όργανο είναι πρόθυμο να συνεργαστεί με την πρωτοβουλία.
«Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ για την εφαρμογή του ολοκληρωμένου Σχεδίου Ειρήνης για τη Γάζα, με ένα Συμβούλιο Ειρήνης που θα εκτελεί την αποστολή του ως μεταβατική διοίκηση, σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ», δήλωσε.
5. Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ και οι κανόνες της ΕΕ
Η ΕΕ έχει τον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές, τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) και τον Νόμο για την Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλεία για τη ρύθμιση της τεχνολογίας των ΗΠΑ και επίσης αναπτύσσει τις δικές της τεχνολογικές δυνατότητες.
Οι ΗΠΑ έχουν γίνει εξαιρετικά εχθρικές προς τους κανόνες της ΕΕ, κατηγορώντας τους για λογοκρισία, απαγορεύοντας την είσοδο στον πρώην επίτροπο της ΕΕ, ο οποίος ήταν ο αρχιτέκτονας του Νόμου περί Ψηφοφορίας και Ασφάλειας (DSA) και ρίχνοντας το βάρος της κυβέρνησης στους γίγαντες της μεγάλης τεχνολογίας (πολλοί από τους επικεφαλής των οποίων, φυσικά, παρευρέθηκαν προσωπικά στην ορκωμοσία του Τραμπ).
Κλιμακώνοντας την πολεμική της κατά των ευρωπαϊκών κανόνων για τις ψηφιακές αγορές και υπηρεσίες, η αμερικανική κυβέρνηση προειδοποίησε ότι θα βάλει στο στόχαστρο ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αν οι Βρυξέλλες δεν σταματήσουν τις «διακρίσεις» κατά των αμερικανικών Big Tech.
Αλλά ταυτόχρονα με την αντίδραση της Ουάσιγκτον, η ΕΕ πρότεινε την αλλαγή των ψηφιακών κανόνων της μέσω των προτάσεών της για τα δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι προτάσεις, που ανακοινώθηκαν τον Νοέμβριο του 2025, προσαρμόζουν τους κανόνες περί απορρήτου δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης, με ολόκληρη την πρωτοβουλία να παρουσιάζεται ως βοήθεια στην ανταγωνιστικότητα των μικρών εταιρειών που κατασκευάζουν τεχνολογία στην Ένωση.
Ωστόσο, οι Financial Times ανέφεραν ότι η επιτροπή είχε προηγουμένως συνεργαστεί με την κυβέρνηση Τραμπ για την προσαρμογή του νόμου περί τεχνητής νοημοσύνης και άλλων ψηφιακών κανονισμών.
Οι ΜΚΟ Corporate Europe Observatory και LobbyControl διαπίστωσαν επίσης ότι πολλές από τις σημαντικές αλλαγές των προτάσεων είχαν ζητηθεί ρητά και είχαν ασκηθεί πιέσεις από αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας και τις ενώσεις τους.
IN.GR
