ΚείμενοΜαργαρίτα Βεργολιά
Η θεσμική μετάβαση στην Ουγγαρία υπό τον Πέτερ Μαγιάρ θα γίνει χωρίς πολιτικούς καριέρας, αλλά με πρόσωπα που υπόσχονται «απο-ορμπανοποίηση»
Αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών, καταπολέμηση της διαφθοράς, οικονομική ανάκαμψη μέσω της επαναπροσέγγισης με την ΕΕ: κλωστή-κλωστή δηλώνει αποφασισμένος να ξηλώσει το ορμπανικό «πουλόβερ» στην Ουγγαρία ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός της, Πέτερ Μαγιάρ, μέλος μέχρι το 2024 του συστήματος Όρμπαν.
Ενώ προετοιμάζει τη συγκρότηση του υπουργικού του συμβουλίου, έχει ζητήσει την παραίτηση του προέδρου Τάμας Σούλιοκ μετά τον διορισμό της νέας κυβέρνησης.
Δρομολογεί ριζικές αλλαγές στα δημόσια ΜΜΕ (τα χαρακτηρίζει όργανα προπαγάνδας της προηγούμενης κυβέρνησης) εξαγγέλοντας ως πρώτο βήμα την αναστολή μετάδοσης ειδησεογραφικών εκπομπών.
Έχει αρχίσει ήδη άτυπες διαβουλεύσεις με τις Βρυξέλλες, με στόχο την αποδέσμευση κοινοτικών κονδυλίων, που επί διακυβέρνησης Βίκτορ Όρμπαν είχαν μπει σε βαθιά «κατάψυξη» λόγω κατάλυσης του κράτους δικαίου.
«Μπορούμε να συμμορφωθούμε μόνο με όρους που είναι καλοί για τον ουγγρικό λαό, καλοί για τις ουγγρικές επιχειρήσεις και, γενικά, για τη χώρα μας», ξεκαθάρισε ο κεντροδεξιός Μαγιάρ, που θα αφήσει την έδρα του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να αναλάβει τα ηνία της Ουγγαρίας.
«Στόχος είναι, πριν σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση, να χαρτογραφήσουμε πού συμφωνούμε και ποιες είναι οι προϋποθέσεις, ώστε το επόμενο κοινοβούλιο να μπορεί να ψηφίσει νόμους που θα συμμορφώνονται με τους ευρωπαϊκούς όρους», δήλωσε την Παρασκευή.
Λίγο πριν υποδεχθεί στη Βουδαπέστη υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προτεραιοποίησε τέσσερις τομείς μεταρρυθμίσεων.
Μέτρα κατά της διαφθοράς -συμπεριλαμβανομένης της άμεσης ένταξης της Ουγγαρίας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) για τον έλεγχο της διαχείρισης των κοινοτικών πόρων- και αποκατάσταση: (α) της ανεξαρτησίας των δικαστικών και ανακριτικών αρχών, (β) της ελευθερίας των ουγγρικών μέσων ενημέρωσης, με συγκρότηση νέας εποπτικής αρχής, και (γ) της αυτονομίας των πανεπιστημίων, πολλά από τα οποία είχαν τεθεί υπό τον έλεγχο ιδρυμάτων προσκείμενων στην κυβέρνηση Όρμπαν.
Ο δρόμος προς τη θεσμική επανεκκίνηση προβλέπεται τραχύς.
Σε βασικούς δημόσιους θεσμούς έχουν εδραιωθεί άτομα πιστά στο σύστημα Όρμπαν.
Ο δε Μαγιάρ και οι συνεργάτες του είναι πολιτικά άπειροι.
Ο κεντροδεξιός νεοεκλεγείς πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μαγιάρ (REUTERS/Marton Monus/File Photo)
Οι άνθρωποι της «ουγγρικής αλλαγής» υπό τον Πέτερ Μαγιάρ
Στη νέα Βουλή που προέκυψε από τις κάλπες της 12ης Απριλίου, η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος Tisza (Σεβασμός και Ελευθερία) του Μαγιάρ αποτελείται κυρίως από νεοεισερχόμενους στην πολιτική.
Τα μέλη της ενσαρκώνουν την υπόσχεση για αλλαγή σελίδας στην Ουγγαρία.
Απαρτίζουν ωστόσο ένα «μωσαϊκό» ως προς το επαγγελματικό υπόβαθρό τους και σε μεγάλο βαθμό στερούνται πολιτικής εμπειρίας, κρίσιμης για τις ριζικές αλλαγές που ευαγγελίζεται το Tisza, με «όχημα» την πλειοψηφία δύο τρίτων που έχει εξασφαλίσει.
Το πώς θα λειτουργήσει αυτό στην πράξη επί διακυβέρνησης Μαγιάρ μένει να φανεί.
Και δη στο υπό συγκρότηση νέο υπουργικό συμβούλιο στη Βουδαπέστη ή στα πρόσωπα που εφεξής θα διαδραματίσουν κομβικό ρόλο στις σχέσεις με τις Βρυξέλλες.
Αν και επισήμως δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί ονόματα, η κατανομή ρόλων ήταν ήδη εμφανής στην οιονεί «σκιώδη» κυβέρνηση που έχει σχηματίσει προεκλογικά ο Πέτερ Μαγιάρ.
Για τα πιο κομβικά πόστα προορίζονται κυρίως άτομα που έχουν ζήσει για χρόνια στο εξωτερικό, άλλοι με προϋπηρεσία στις τάξεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και άλλοι έχοντας κάνει καριέρα στον χώρο των επιχειρήσεων.
Ορισμένοι εξ αυτών έχουν, δε, «ρίζες» στο ορμπανικό παρελθόν.
Ανίτα Όρμπαν
Το γεγονός ότι έχει το ίδιο επίθετο με τον ηττημένο των εκλογών Βίκτορ Όρμπαν αποτελεί απλή συνωνυμία για τη διεθνώς αναγνωρισμένη 51χρονη Ουγγαρέζα ειδικό σε θέματα διεθνών σχέσεων και ενέργειας, με σπουδές στις ΗΠΑ, που τώρα αναμένεται να αναλάβει υπουργός Εξωτερικών στη νέα κυβέρνηση Μαγιάρ.
Νεοεκλεγείσα βουλευτής του Tisza, εντάχθηκε στο κόμμα μόλις στις αρχές του έτους για να ηγηθεί της ομάδας εξωτερικής πολιτικής του.
Τον περασμένο Ιανουάριο ο Μαγιάρ την παρουσίασε ως το νέο πρόσωπο της ουγγρικής διπλωματίας.
Αντιπροσωπεύει μια ευρωατλαντική μετατόπιση σε σχέση με τη στάση της απερχόμενης κυβέρνησης Όρμπαν -αν και στο παρελθόν ανήκε στις τάξεις της, προτού η ηγεσία της Βουδαπέστης κάνει φιλορωσική στροφή.
Στις βουλευτικές εκλογές του 2010 παραλίγο να ήταν υποψήφια βουλευτής με το ορμπανικό κόμμα Fidesz, αλλά αποσύρθηκε στο παρά πέντε, επικαλούμενη λόγους υγείας.
Έκτοτε και μέχρι το 2015, υπηρέτησε ως πρεσβευτής εκ προσωπικοτήτων (ambassador-at-large) για θέματα ενεργειακής ασφάλειας του ουγγρικού υπουργείου Εξωτερικών επί διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
Παραιτήθηκε ένα χρόνο αφότου ο Πέτερ Σιτζάρτο ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών και η Ουγγαρία ήλθε πιο κοντά στη Μόσχα, με άξονα την ενεργειακή εξάρτηση.
Είχε εκφράσει από το 2008 την αντίθεσή της με αυτήν την προοπτική, ως συγγραφέας του βιβλίου «Δύναμη, ενέργεια και ο νέος ρωσικός ιμπεριαλισμός».
Από τα μέσα της περασμένης δεκαετίας μεταπήδησε στον χώρο των επιχειρήσεων, αναλαμβάνοντας διευθυντικές θέσεις σε εταιρείες ενέργειας και τεχνολογίας, έχοντας ως έδρα της κυρίως το Λονδίνο.
Μεταξύ άλλων, ήταν στέλεχος σε αμερικανικούς ενεργειακούς κολοσσούς στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου (Cheniere, Tellurian LNG).
Η πιο πρόσφατη θέση της ήταν διευθύντρια Δημοσίων Σχέσεων και ESG (περιβαλλοντική, κοινωνική, εταιρική διακυβέρνηση) στον όμιλο τηλεπικοινωνιών Vodafone.
Βρίσκεται σταθερά στη λίστα του περιοδικού Forbes με τις πιο επιδραστικές επιχειρηματικές προσωπικότητες της Ουγγαρίας εδώ και μια πενταετία.
Ιστβάν Καπιτάνι
Ο 64χρονος επικεφαλής σύμβουλος του Πέτερ Μαγιάρ για θέματα οικονομίας, εμπορίου και ενέργειας -ρόλο που ανέλαβε μόλις στις αρχές του έτους- λέγεται ότι θα αναλάβει υπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης και Ενέργειας της Ουγγαρίας.
Με 37ετή προϋπηρεσία στον ενεργειακό κολοσσό Shell, από τον οποίο αποχώρησε το 2024, είναι το πιο υψηλόβαθμο διεθνές στέλεχος επιχειρήσεων που εισέρχεται στην ουγγρική πολιτική.
Ως Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος Παγκόσμιου Λιανικού Εμπορίου της Shell, με έδρα το Λονδίνο, ήταν υπεύθυνος για 45.000 πρατήρια καυσίμων σε 85 χώρες και σχεδόν 500.000 υπαλλήλους.
«Θα ήθελα η Ουγγαρία να έχει καλύτερες επιδόσεις και είμαι πρόθυμος να εργαστώ γι’ αυτό», δήλωσε σε βίντεο τον περασμένο Ιανουάριο.
«Ωστόσο, θα ήθελα να τονίσω ότι δεν υπάρχουν θαύματα», προσέθεσε.
«Χρειαζόμαστε δουλειά, μια αξιοπρεπή προσέγγιση και η διαφθορά είναι προφανώς ο θάνατος των επιχειρήσεων», τόνισε, υπογραμμίζοντας τη σημασία των «ισότιμων όρων ανταγωνισμού».
Στόχος του είναι η διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της Ουγγαρίας και μείωση της εξάρτησης από τις ρωσικές εισαγωγές και η ανάκαμψη της εθνικής οικονομίας μέσω της αποδέσμευσης των ευρωπαϊκών πόρων, της δημιουργίας ενός προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος και της στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αντί των «φαραωνικών» μέγα-εργοστασίων.
Ο επικείμενος διορισμός του θεωρείται κίνηση-κλειδί για τη μετάβαση της Ουγγαρίας σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης που βασίζεται στην τεχνοκρατική εμπειρογνωμοσύνη.
Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Tisza τον χαρακτηρίζουν (όπως και την Ανίτα Όρμπαν) υπερβολικά συνδεδεμένους με δυτικούς και «παγκοσμιοποιημένους» θεσμούς.
Αντράς Κάρμαν
«Συνηθίστε στην ιδέα ότι, αντί για τους προηγούμενους τσαρλατάνους, ένας πραγματικός επαγγελματίας θα είναι υπεύθυνος για τον προϋπολογισμό και τη φορολογική πολιτική. Καλώς ήρθες στην ομάδα, Αντράς!», είχε γράψει τον περασμένο Οκτώβριο ο Πέτερ Μαγιάρ σε ανάρτηση στο Χ, καλοσωρίζοντας στο Tisza τον άνθρωπο που φημολογείται ότι θα είναι ο νέος υπουργός Οικονομικών της Ουγγαρίας.
Σήμερα 53 ετών, έχει διατελέσει υφυπουργός Φορολογίας και Χρηματοοικονομικής Ρύθμισης στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας από τον Ιούνιο του 2010 έως τον Νοέμβριο του 2011. Ήτοι στις αρχές της 16ετούς ηγεμονίας του Βίκτορ Όρμπαν.
Στη συνέχεια και μέχρι το 2014 κατείχε τη θέση του αναπληρωτή διευθυντή για την Ουγγαρία στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης.
Έκτοτε, κατείχε διευθυντικές θέσεις στην Erste Bank, από τους μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς ομίλους στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
«Μαζί με τον Άντρας αναπτύξαμε το πρόγραμμα για μείωση των φόρων και αύξηση των συντάξεων, καθώς και τις λεπτομέρειες του φόρου περιουσίας για τους δισεκατομμυριούχους», επεσήμανε στην ανάρτησή του ο Μαγιάρ.
Έτερος στόχος: η υιοθέτηση του ευρώ από την Ουγγαρία έως το 2030.
Ρομούλους Ρούσιν-Σέντι
Με μακρά στρατιωτική καριέρα, συμπεριλαμβανομένης εκπαίδευσης στις ΗΠΑ και δύο αποστολών στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, είναι στα 52 έτη του ο βασικός υποψήφιος για τη θέση του υπουργού Άμυνας στην επερχόμενη κυβέρνηση του Πέτερ Μαγιάρ.
Μέσα στην τελευταία πενταετία, επί διακυβέρνησης Όρμπαν, διετέλεσε υφυπουργός Άμυνας (2020-21) και στη συνέχεια διορίστηκε, πλέον ως αντιστράτηγος, αρχηγός των Ουγγρικών Αμυντικών Δυνάμεων.
Το 2023, ωστόσο, η 28ετής καριέρα του τελείωσε απότομα, όταν απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του «με άμεση ισχύ».
Δεν δόθηκε καμία λεπτομερής επίσημη αιτιολογία εκείνη την εποχή.
«Θα συνεχίσει την υπηρεσία του στην πατρίδα σε άλλο πεδίο», ανέφερε σε μια λακωνική ανακοίνωση το ουγγρικό υπουργείο Άμυνας.
Δεν συνέβη.
Από τον Φεβρουάριο του 2025 εντάχθηκε στο κόμμα Tisza, σε ρόλο συμβούλου σε θέματα εθνικής άμυνας και ασφάλειας, επικρίνοντας την πολιτική της κυβέρνησης Όρμπαν.
Έκτοτε βρέθηκε στο επίκεντρο επικρίσεων και ερευνών για διαφθορά, ενώ από τον περασμένο Σεπτέμβριο βρέθηκε στο επίκεντρο σκανδάλου για παράνομη οπλοκατοχή σε κομματική συγκέντρωση του Tisza.
Μετά τις αρχικές διαψεύσεις, τόσο ο ίδιος όσο και ο Μαγιάρ παραδέχτηκαν ότι έφερε πιστόλι σε δημόσια εκδήλωση (κάτι που απαγορεύεται από την ουγγρική νομοθεσία).
Η αστυνομία έψαξε το σπίτι του, κατάσχεσε το όπλο του και ανακάλεσε την άδεια οπλοκατοχής.
Ο δε υπουργός Άμυνας της τελευταίας κυβέρνησης Όρμπαν του απαγόρευσε να χρησιμοποιεί τον στρατιωτικό βαθμό του -αν και η έρευνα για παράνομη οπλοκατοχή έκλεισε τον Ιανουάριο.
Τώρα, ως πιθανός νέος υπουργός Άμυνας, θέτει ως πρωταρχικό στόχο τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων, τη διαφάνεια στις αμυντικές προμήθειες και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης με τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ.
Όπως πάντως και ο προκάτοχός του, έτσι και ο Πέτερ Μαγιάρ τάσσεται κατά της παροχής στρατιωτικής βοήθειας στην εμπόλεμη Ουκρανία.
Elég volt! Lázár János azonnal tűnjön el a közéletből!
Tegnapi napon Tarr Zoltán európai parlamenti képviselőnk feleségét, Jékely Bertát lefokozták és felére csökkentették a fizetését Lázár János minisztériumában. Ma pedig a minisztériumi karácsonyi ünnepség után az ügyfélkapun… pic.twitter.com/7gfhBjDbPs
— Magyar Péter (Ne féljetek) (@magyarpeterMP) December 19, 2024
Ζόλταν Ταρ
Ο 54χρονος αντιπρόεδρος του Tisza είναι ένας από τους βασικούς στρατηγικούς παράγοντες πίσω από την πολιτική του -κυβερνώντος πια- ουγγρικού κόμματος για την ΕΕ.
Νυν ευρωβουλευτής και επικεφαλής της αντιπροσωπείας του κόμματος Tisza στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (μέλος της κεντροδεξιάς ευρωομάδας του ΕΛΚ), αναμένεται να αποχωρήσει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να αναλάβει υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, υπηρετώντας υπό την Ανίτα Όρμπαν στο ουγγρικό ΥΠΕΞ.
Πρώην πάστορας και αργότερα Γενικός Γραμματέας της Συνόδου της Μεταρρυθμισμένης Εκκλησίας της Ουγγαρίας, την εγκατέλειψε το 2015 με τον διορισμό νέας ηγεσίας. Μεταπήδησε στον ιδιωτικό τομέα, εργαζόμενος σε τεχνολογική εταιρεία, μέχρι που ανέλαβε κρατική θέση σε ίδρυμα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, επί διακυβέρνησης Βίκτορ Όρμπαν.
Απολύθηκε τον Απρίλιο του 2024, αμέσως μετά την ομιλία του σε μια μεγάλη αντικυβερνητική διαδήλωση που διοργάνωσε ο Πέτερ Μαγιάρ.
Η απόλυσή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και θεωρήθηκε πολιτική δίωξη, γεγονός που τον ώθησε να ενταχθεί ενεργά στο κίνημα του Μαγιάρ, αρχίζοντας μια νέα καριέρα στην πολιτική.
Μετά την εκλογή τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το 2024, οι δυο τους μοίρασαν καθήκοντα, με τον Μαγιάρ να επικεντρώνεται στην εγχώρια προεκλογική εκστρατεία και τον Ταρ να διαμορφώνει τη στρατηγική της επταμελούς ομάδας ευρωβουλευτών του Tisza.
Οι σχέσεις τους με το ΕΛΚ δοκιμάστηκαν με τον διαχωρισμό της θέσης τους σε ψηφίσματα για το ουκρανικό και το μεταναστευτικό -ειδικά στο τελευταίο οι θέσεις του Πέτερ Μαγιάρ παραμένουν αντίστοιχα σκληροπυρηνικές με αυτές του Βίκτορ Όρμπαν.
Από τον περασμένο Ιανουάριο, δε, το ΕΛΚ απαγόρευσε στους ευρωβουλευτές του Tisza να μιλούν εκ μέρους της κεντροδεξιάς ευρωομάδας, λόγω της άρνησής τους να υποστηρίξουν -απέχοντας- την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την πρόεδρό της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην πρόταση μομφής που κατέθεσαν οι ακροδεξιοί «Πατριώτες για την Ευρώπη», μέλος των οποίων είναι το κόμμα του Όρμπαν.
Η απαγόρευση, σημειωτέον, περιλαμβάνει και τον ίδιο τον Μαγιάρ.
Πλήθη σε προεκλογική συγκέντρωση του κόμματος Tisza, στο Μίσκολτς της Ουγγαρίας (REUTERS/Marton Monus/File Photo)
Πολλά εμπόδια, μεγάλες προσδοκίες
Οπλισμένος με κοινοβουλευτική υπερπλειοψηφία, που δίνει στο κόμμα του ευρύ περιθώριο για συνταγματικές αλλαγές, ο Πέτερ Μαγιάρ δηλώνει έτοιμος να αναλάβει άμεσα τα ηνία της εξουσίας στη Βουδαπέστη.
Ήδη επισπεύδει τις διαδικασίες να αναλάβει καθήκοντα πρωθυπουργού.
Αναμένεται να γίνει εντός του πρώτου δεκαημέρου του Μαΐου.
Πριν καν τη συγκρότησή της, η κυβέρνησή του βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κούρσα με τον χρόνο για το «ξεπάγωμα» δισεκατομμυρίων ευρώ κοινοτικών πόρων.
Περίπου 10 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ κινδυνεύουν να χαθούν οριστικά έως τα τέλη Αυγούστου.
Εξ ου και οι διαβουλεύσεις με τις Βρυξέλλες είναι ήδη πυρετώδεις.
Παράλληλα, ο Μαγιάρ προετοιμάζεται για το πρώτο ταξίδι του στο εξωτερικό μετά την πανηγυρική εκλογική νίκη του.
Θα είναι στην Πολωνία, ανακοίνωσε.
Θα αποτελέσει ένα κρίσιμο δείγμα πολιτικής γραφής, εν μέσω ερωτημάτων για την τύχη δύο φυγόδικων Πολωνών πολιτικών της υπερεθνικιστικής αξιωματικής αντιπολίτευσης, στους οποίους είχε χορηγηθεί πρόσφατα άσυλο στην Ουγγαρία, επί πρωθυπουργίας Όρμπαν.
Ο Μαγιάρ έχει υποσχεθεί να τους εκδώσει την πρώτη ημέρα της θητείας του, αλλά η κατάσταση δεν είναι τόσο απλή.
Από τους τελευταίους νόμους που φρόντισε να θεσπίσει η τελευταία ορμπανική κυβέρνηση ήταν η απαγόρευση έκδοσης ατόμων βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, εφόσον έχουν άσυλο.
Όσο για τον ίδιο τον Βίκτορ Όρμπαν;
Βασίζεται στην ασυλία από τυχόν δίωξη που του παρέχει η βουλευτική του έδρα και στο μηχανισμό που έχει στήσει κατά την 16ετή παραμονή του στην εξουσία για να ανασχέσει τα σχέδια του Μαγιάρ περί επιβολής συνταγματικού ορίου δύο θητειών στην πρωθυπουργία, με αναδρομική ισχύ.
Κάτι που θα εμπόδιζε την επιστροφή του 62χρονου Όρμπαν στην εξουσία.
Προσώρας, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αναμένεται να επικεντρωθεί στην φθορά της νέας κυβέρνησης στη Βουδαπέστη.
IN.GR
