Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ αναμένεται να ξεκινήσουν αυτή την Κυριακή στο Μπιούργκενστοκ της Ελβετίας. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την ώρα που η Τεχεράνη δήλωσε ότι κλείνει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, καθώς το Ισραήλ δεν έχει συμμορφωθεί το πρώτο άρθρο του Μνημονίου Κατανόησης και πλήττει τον Νότιο Λίβανο.
Οι συγκρούσεις στον Λίβανο θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη διαπραγμάτευση και η Τεχεράνη έχει καλέσει τις ΗΠΑ να συγκρατήσουν το Ισραήλ.
Το Ιράν γνωρίζει ότι οι ροές του πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ είναι ο ισχυρότερος μοχλός πίεσης που έχει. Και τον αξιοποιεί, περιμένοντας να δει αν οι ΗΠΑ είναι έτοιμες και ικανές να πιέσουν το Ισραήλ. Άλλωστε, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «αν συνεχίζαμε να βομβαρδίζουμε, δεν θα είχαμε πετρέλαιο».
Μοχμπέρ: Ανοιχτά Στενά σημαίνει εφαρμογή της συμφωνίας
Ο σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, Μοχάμεντ Μοχμπέρ, δεν μπορούσε να εξηγήσει περισσότερο ξεκάθαρα τη στάση του Ιράν. Δήλωσε με ανάρτηση στο Χ: «Οι Αμερικανοί κατανοούν τη γλώσσα της οικονομίας και της σχέσης κόστους-οφέλους καλύτερα από οτιδήποτε άλλο. Όσο η συμφωνία παραμένει μόνο στα χαρτιά, οι ροές ενέργειας στη Μέση Ανατολή θα παραμείνουν επίσης σταματημένες».
Ιράν, Τεχεράνη / Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Νωρίτερα σήμερα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι κλείνει τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίησε τα πλοία να μην επιχειρήσουν να περάσουν.
Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ επιμένουν ότι η ναυτική δίοδος είναι ανοιχτή. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν ενδείξεις πως τα Στενά είναι κλειστά». Και η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι η πλωτή οδός είναι ανοιχτή, διότι το Ιράν δεν την ελέγχει.
Εν πτήσει για Ελβετία
Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι ένας μόνο από τους όρους του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η υπογραφή του σήμανε την έναρξη μιας περιόδου 60 ημέρων, εντός της οποίας οι δύο χώρες θα πρέπει να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.
Και παρά την ένταση που έχει προκαλέσει η παραβίαση της εκεχειρίας στον Λίβανο (Ισραήλ και Χεζμπολάχ αλληλοκατηγορούνται γι΄αυτό), οι αντιπροσωπείες έχουν ήδη ξεκινήσει για την Ελβετία.
Στην Ελβετία βρίσκονται ήδη ο ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Εκεί γίνονται ήδη συζητήσεις μεταξύ των τεχνικών κλιμακίων των δύο χωρών. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς αναχωρεί απόψε το βράδυ, για να συμμετάσχει στις συνομιλίες.
Ο Τζέι Ντι Βανς / REUTERS/Eric Lee/File Photo
Εκ μέρους του Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, και κύριος διαπραγματευτής, συνοδευόμενος από τον Πακιστανό ομόλογό τους, επίσης ταξιδεύει για την Ελβετία. Επικεφαλής της αντιπροσωπείας, σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ, θα είναι ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Επιπλέον, επίσημες πηγές δήλωσαν στο δίκτυο CNN ότι στο θέρετρο Μπιούργκενστοκ θα πάνε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων Ασίμ Μουνίρ. Σαρίφ και Μουνίρ ήταν από τους αρχιτέκτονες του Μνημονίου Κατανόησης.
Εκεί θα βρίσκεται και εκπρόσωπος του Κατάρ. Πακιστάν και Κατάρ συμμετέχουν ως μεσολαβητές.
Αμφίσημα μηνύματα από το Ισραήλ
Στο μεταξύ, έπειτα από «συνεννόηση» με τις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Νετανιάχου φέρεται ότι έδωσε εντολή στον στρατό να σταματήσει τα πλήγματα στον Λίβανο.
Ωστόσο, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου τόνισε ότι τα ισραηλινά στρατεύματα θα παραμείνουν στο νότιο Λίβανο «για όσο διάστημα χρειαστεί για να υπερασπιστούν τα βόρεια σύνορα του» Ισραήλ. Σύμφωνα τους Times of Israel, ανώτερος αξιωματούχος του γραφείου του Ισραηλινού πρωθυπουργού, δήλωσε ότι ο στρατός έχει επίσης εντολή να «ανταποκριθεί δυναμικά σε οποιαδήποτε επίθεση της Χεζμπολάχ». Καθώς και « να δράσει για την άρση των απειλών κατά των δυνάμεών μας».
Σεμπχάζ Σαρίφ και Ασίμ Μουνίρ, σε αφίσα στο Πακιστάν / REUTERS/Akhtar Soomro
Τι θα συζητηθεί στην Ελβετία
Παρά το γεγονός ότι οι ελβετικές αρχές και το Πακιστάν δεν έχουν ενημερώσει τι ακριβώς θα συζητηθεί, υπάρχουν εύλογες εκτιμήσεις για το αντικείμενο της συνάντησης.
Αυτή θα είναι η πρώτη πρόσωπο με πρόσωπο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης από τότε που συμφωνήθηκε το Μνημόνιο Κατανόησης. Παρά το γεγονός ότι περιέχει 14 σημεία, δεν επιλύει πολλά σημαντικά ζητήματα. Αυτά θα είναι το αντικείμενο της διαπραγμάτευσης των 60 ημερών.
Ορισμένα από τα θέματα που πιθανότατα θα συζητηθούν είναι τα εξής:
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν θα είναι κεντρικό σε αυτή τη νέα φάση των διαπραγματεύσεων.
Στην αρχική συμφωνία, η Τεχεράνη συμφώνησε ότι «δεν θα προμηθευτεί ή θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα». Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι θα αποφασίσουν τι θα κάνουν με το απόθεμα εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού της Τεχεράνης στη διαπραγμάτευση των τελικών όρων μιας συμφωνίας. Αλλά τι θα συμβεί με το ουράνιο, αναμένεται να είναι κεντρικό σημείο τριβής. Οι ΗΠΑ επιμένουν στην καταστροφή του, η Τεχεράνη διεκδικεί το δικαίωμά της να αποφασίσει εκείνη πώς θα το χρησιμοποιήσει.
Η σύγκρουση στον Λίβανο
Το Ιράν επιμένει ότι δεν θα συνάψει συμφωνία με τις ΗΠΑ εάν το Ισραήλ συνεχίσει τον βομβαρδισμό του Λιβάνου.
Πριν η Τεχεράνη ανακοινώσει ότι κλείνει τα Στενά του Ορμούζ, το απόγευμα του Σαββάτου, καταγγέλλοντας ότι οι ΗΠΑ απέτυχαν να σταματήσουν το Ισραήλ, οι διαπραγματευτές ήταν πρόθυμοι να σκιαγραφήσουν τους όρους με τους οποίους θα παραμείνει ανοιχτός ο κρίσιμος για την παγκόσμια οικονομία πορθμός.
ΗΠΑ και Κατάρ εξετάζουν το ξεπάγωμα ιρανικών κεφαλαίων
Και ενώ η διαπραγμάτευση κρέμεται από μια κλωστή, έγινε γνωστό ότι οι ΗΠΑ και το Κατάρ εργάζονται για να απελευθερώσουν 6 δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια.
Σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο δίκτυο CNN, η διάθεση αυτών των χρημάτων θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν οικονομικό κίνητρο για την Τεχεράνη. Η απελευθέρωση ιρανικών κεφαλαίων περιλαμβάνεται στο Μνημόνιο Κατανόησης. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει τονίσει ότι η πρόσβαση του Ιράν σε τέτοια κεφάλαια, καθώς και η άρση των κυρώσεων, είναι υπό όρους.
Το σχέδιο Μπάιντεν
Το σχέδιο για την πιθανή διαθεσιμότητα των κεφαλαίων για ανθρωπιστικά αγαθά και φάρμακα, φαίνεται παρόμοιο με έναν μηχανισμό που περιλαμβάνεται σε συμφωνία υπό τον Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Τότε, τα κεφάλαια αυτά μεταφέρθηκαν από περιορισμένους λογαριασμούς στη Νότια Κορέα στο πλαίσιο συμφωνίας του Σεπτεμβρίου 2023 για την απελευθέρωση πέντε Αμερικανών που είχαν συλληφθεί στο Ιράν.
Με βάση το Σχέδιο Μπάιντεν, το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα μόνο για συγκεκριμένες ανθρωπιστικές αγορές, όπως τρόφιμα, γεωργικά προϊόντα και φάρμακα. Κάθε συναλλαγή θα ελεγχόταν από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ. Τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια σε ιρανικά περιουσιακά στοιχεία προήλθαν από πωλήσεις πετρελαίου που επιτράπηκαν και τοποθετήθηκαν σε λογαριασμούς.
Ωστόσο, το σχέδιο δεν προχώρησε. Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι ΗΠΑ και το Κατάρ κατέληξαν σε μια «σιωπηρή συμφωνία» να μην επιτρέψουν στο Ιράν πρόσβαση στα χρήματα αυτά. Έτσι δεν εκταμιεύτηκαν ποτέ.
IN.GR
