Η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ για την απασχόληση «Employment Outlook 2026» καταγράφει τις μεταβολές στους πραγματικούς και ονομαστικούς μισθούς στις χώρες μέλη, ανάμεσά τους και στην Ελλάδα.
Στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης παρουσίασε επιλεκτικά ένα από τα ευρήματα της έκθεσης, πανηγυρίζοντας ότι ο πραγματικός μέσος μισθός αυξήθηκε αθροιστικά κατά 4,7% την τελευταία πενταετία (α΄τρίμηνο 2021-α΄τρίμηνο 2026). Είπε μάλιστα ότι στον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ η μεταβολή ήταν μεταξύ 0% και 1%.
Μόνο που η εικόνα που παρουσίασε δεν είναι καν η μισή αλήθεια, αλλά μια πρόχειρη και εσφαλμένη ανάγνωση, πιθανόν copy paste από άρθρο του ελληνικού Τύπου.
Καταρχάς, η μέση αύξηση του πραγματικού μισθού στις χώρες του ΟΟΣΑ (ΟΕCD Average) δεν είναι 0% ως 1%, αλλά 4,9%, ελαφρώς υψηλότερη από την Ελλάδα. Υποθέτουμε ότι οι πηγές που αντέγραψε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρονται στη διάμεση μεταβολή (OECD median). Πρόκειται για την τιμή που βρίσκεται ακριβώς στη μέση του δείγματος των χωρών του ΟΟΣΑ, με τις μισές χώρες έχουν χαμηλότερες αυξήσεις μισθών και τις άλλες μισές υψηλότερες. Ακόμα και αυτή την τιμή κατάφερε να την παρουσιάσει λάθος, αφού στους πίνακες του ΟΟΣΑ αναφέρεται ξεκάθαρα ότι η διάμεση μεταβολή είναι 1,2%.
Οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν σωρευτικά 4,7% σε βάθος πενταετίας. Στο μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ αυξήθηκαν 4,9%
Τα καλά και τα κακά νέα
Θα πει κανείς, τι Γιάννης, τι Γιαννάκης, τι διάμεσος τι μέσος μισθός (αν και η διαφορά είναι σημαντική). Αν θέλουμε να εστιάσουμε στα θετικά, πρέπει να κρατήσουμε ότι οι μισθοί στην Ελλάδα επί διακυβέρνησης ΝΔ αυξήθηκαν, όχι μόνο ονομαστικά αλλά και σε αποπληθωρισμένες τιμές, δηλαδή σε όρους αγοραστικής δύναμης.
Όμως η πραγματική εικόνα είναι αρκετά διαφορετική. Οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν καθηλωμένοι σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από ό,τι πριν την οικονομική κρίση. Προηγούμενη έρευνα του ΟΟΣΑ διαπίστωνε ότι μεταξύ 2010 και 2024 οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα σε ισοτιμίες αγοραστικής δύναμης υπέστησαν απώλειες άνω του 21% και είναι οι δεύτεροι χαμηλότεροι στον ανεπτυγμένο κόσμο, μετά το Μεξικό. Μείωση πραγματικών μισθών υπήρξε μόνο σε άλλες τέσσερις χώρες, αλλά σε πολύ χαμηλότερα ποσοστά (Ισπανία, Ολλανδία, Ιρλανδία, Ιταλία από -3% ως -7%).
Ακόμα και αν υπολογίσουμε τις αυξήσεις του 2025-2026 δεν αρκούν για να μας ξεκολλήσουν από τον πάτο, ούτε να καλύψουν το χαμένο έδαφος. Σύμφωνα μάλιστα με τους πίνακες του ΟΟΣΑ για τους μέσους ετήσιους μισθούς, η Ελλάδα το 2025 ανήλθε στα 18.801 ευρώ και σε όρους διεθνούς αγοραστικής δύναμης στα 32.412 δολάρια PPP. Πρόκειται για απώλειες άνω του -20% σε σύγκριση με το 2010 (40.900 δολάρια PPP).
Ποιους μισθούς μετράει ο ΟΟΣΑ
Οι υπολογισμοί του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα αφορούν το μέσο πραγματικό ωρομίσθιο (με βάση τον αποπληθωριστή ιδιωτικής κατανάλωσης) στις επιχειρήσεις που απασχολούν από πέντε άτομα και πάνω. Αποκλείουν δηλαδή ένα πολύ σημαντικό ποσοστό της μισθωτής απασχόλησης, καθώς με βάση τα τελευταία ετήσια στοιχεία του ΕΡΓΑΝΗ οι επιχειρήσεις με 1 ως 4 άτομα καλύπτουν το 15% των θέσεων εξαρτημένης εργασίας. Πρόκειται για περίπουι 395.000 άτομα. Πρόκειται επίσης για επιχειρήσεις που προσφέρουν σημαντικά χαμηλότερους μισθούς, με την ψαλίδα να ξεπερνά τα 400 ευρώ τον μήνα σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις των δέκα ατόμων και πάνω.
Aπό τα στοιχεία της Eurostat προκύπτει μείωση του μέσου πραγματικού μισθού στην Ελλάδα μεταξύ 2021-2025 κατά -1,3
Μείωση πραγματικών μισθών βλέπει το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ
Έρευνες που χρησιμοποιούν διαφορετική μεθοδολογία από τον ΟΟΣΑ καταλήγουν σε πολύ διαφορετικά συμπεράσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ετήσια έκθεση 2026 του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση, που εξετάζει την εξέλιξη του μέσου ετήσιου μισθού πραγματικού μισθού, προσαρμοσμένου για πλήρη απασχόληση, με βάση τα στοιχεία της Εurostat.
Όπως αναφέρει, ο μέσος ετήσιος μισθός σε σταθερές τιμές (αποπληθωρισμένος με βάση τον ΔτΚ του 2020), ανήλθε το 2025 στα 14.998 ευρώ. Πρόκειται για επίπεδο οριακά υψηλότερο από το 2024 (+1,3%), αλλά χαμηλότερο κατά 31% σε σύγκριση με το 2009 και σχεδόν αντίστοιχο του 2019 (+0,3%).
«Από το τελευταίο στοιχείο προκύπτει ότι κατά τη μετα-μνημονιακή περίοδο, παρά τους σχετικά υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης του ονομαστικού ΑΕΠ, οι μισθωτοί στη χώρα μας δεν βίωσαν ουσιαστική αύξηση της αγοραστικής τους δύναμης», σημειώνεται χαρακτηριστικά στην έκθεση. «Συγκριτικά μάλιστα με το 2021, δηλαδή το έτος έναρξης της πληθωριστικής κρίσης, ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός στην Ελλάδα το 2025 ήταν χαμηλότερος κατά 1,3%, στοιχείο που δείχνει τη σημαντική επίπτωση που είχε ο πληθωρισμός στο πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων», καταλήγει.
Όσο για το μέσο ωρομίσθιο, σε πραγματικούς όρους αυξήθηκε οριακά μόλις κατά 2% μεταξύ 2019-2025, ενώ αντιστοιχεί μόλις στο 73,5% του 2009. Δηλαδή, σε σύγκριση με την προμνημονιακή περίοδο, οι μισθωτοί έχουν απωλέσει πάνω από το ¼ της αγοραστικής τους δύναμης.
Η μεταβολή των πραγματικών μισθών μεταξύ α’ τριμήνου 2025-α’τριμήνου 2026 – πηγή: ΟΟΣΑ
Επιβράδυνση στο πρώτο τρίμηνο του 2026
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 3,5% σε ετήσια βάση. Πρόκειται για ποσοστό που παραμένει πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, αλλά υπολείπεται της αύξησης 4% που είχε καταγραφεί ένα χρόνο νωρίτερα. Η τάση αυτή δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.
Στις 37 χώρες για τις οποίες υπάρχουν στοιχεία, η μέση αύξηση των πραγματικών μισθών υποχώρησε στο 2,2% από 2,7% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, με τα δύο τρίτα των χωρών να εμφανίζουν πιο αργό ρυθμό σε σχέση με πέρυσι. Ο ΟΟΣΑ αποδίδει την επιβράδυνση στη χαμηλότερη αύξηση της παραγωγικότητας και στη σταδιακή χαλάρωση της στενότητας στις αγορές εργασίας, η οποία μειώνει την πίεση για μεγάλες αυξήσεις αποδοχών.
Φρενάρει η ανάκαμψη των αποδοχών
Όπως σημειώνει η έκθεση του ΟΟΣΑ ακόμη και πριν από την πρόσφατη άνοδο των τιμών της ενέργειας, οι πραγματικοί μισθοί δεν είχαν καλύψει τη διαφορά που προκάλεσε η απότομη αύξηση του πληθωρισμού το 2022 σε πολλές χώρες.
Ο οργανισμός προειδοποιεί ότι η νέα άνοδος των τιμών ενέργειας λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στα στοιχεία και ενδέχεται να φρενάρει περαιτέρω την ανάκαμψη των αποδοχών. Παράλληλα εντοπίζει αυξανόμενα σημάδια κόπωσης στις αγορές εργασίας, με την ανεργία να ανεβαίνει σε αρκετές χώρες και τη δημιουργία νέων θέσεων να επιβραδύνεται, εξέλιξη που επηρεάζει ιδιαίτερα τους νέους που μπαίνουν τώρα στην αγορά εργασίας.
Ποιες χώρες είχαν τις μεγαλύτερες πραγματικές αυξήσεις μισθών
Όπως είδαμε, η αύξηση του μέσου πραγματικού μισθού στην Ελλάδα κατά 4,7% μεταξύ α΄τριμήνου 2021- α΄ τριμήνου 2026, που καταγράφει ο ΟΟΣΑ και παρουσιάζεται ως επίτευγμα από την κυβέρνηση, δεν καλύπτει ούτε κατά διάνοια τις τεράστιες απώλειες αγοραστικής δύναμης που έχουν μεσολαβήσει από το 2009 ως σήμερα. Επίσης το εύρημα του ΟΟΣΑ δε συμφωνεί με τα στοιχεία της Εurostat και της ΕΛΣΤΑΤ, που αξιοποιεί το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, και δείχνουν υποχώρηση του πραγματικού μισθού κατά -1,3% το 2025 σε σύγκριση με το 2021.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ οι μεγαλύτερες σωρευτικές αυξήσεις πραγματικών μισθών μεταξύ των α΄ τριμήνων 2021-2026 σημειώθηκαν κατά σειρά στις εξής χώρες:
Τουρκία: 78.6%
Ουγγαρία: 29,8%
Πολωνία: 16,5%
Μεξικό: 15,1%
Λιθουανία: 14,8%
Λετονία: 7,4%
Χιλή: 7%
Σλοβενία: 6,6%
Κόστα Ρίκα: 6,5%
Κορέα: 5,7%
Πορτογαλία: 5,6%
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 12 θέση ανάμεσα στις 37 χώρες για τις οποίες υπάρχουν επίσημα στοιχεία, κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Οι μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις πραγματικών μισθών, μεταξύ α΄τριμήνου 2025- α΄ τριμήνου 2026, σημειώθηκαν κατά σειρά στις εξής χώρες:
Ουγγαρία: 14,3%
Τουρκία: 7,1%
Τσεχία: 5%
Λιθουανία: 4,8%
Πολωνία: 4,8%
Μεξικό: 3,9%
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 7η θέση, πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (2,2%)
IN.GR
