Συνεχίζεται με αμείωτη ένταση η σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν, για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, με φόντο τις παλινωδίες Τραμπ, που εναλλάσσει τις απειλές μαζικών πληγμάτων με τις εκκλήσεις για συμφωνία.
Η κυκλοφορία στα Στενά παραμένει σοβαρά περιορισμένη, παρότι το Ιράν και το Ομάν αναφέρουν ότι πλησιάζουν σε συμφωνία για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο. Η συμφωνία μεταξύ των δύο αυτών χωρών, θεωρείται ζωτικής σημασίας για μια ευρύτερη συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε με τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και οδήγησε την Τεχεράνη στην επιβολή ασφυκτικού ελέγχου πάνω στη σημαντική ενεργειακή θαλάσσια οδό.
Σκληρό παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ – Τι ζητά το Ιράν από τον Τραμπ
Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος αρνήθηκε να κατονομαστεί, δήλωσε την Παρασκευή ότι η Ουάσινγκτον αναμένει σύντομα συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν, ώστε να μπορέσει να αποκατασταθεί η κανονική διακίνηση πετρελαίου.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία για μια νέα θαλάσσια διαδρομή μέσω των Στενών, αλλά ότι το άνοιγμά του θα εξαρτηθεί από άλλους όρους, μεταξύ των οποίων και η καταβολή αποζημίωσης από τις ΗΠΑ προς το Ιράν.
Ο γραμματέας του ανώτατου οργάνου εθνικής ασφάλειας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπακέρ Ζολγκάντρ, απαρίθμησε και άλλες απαιτήσεις:
Οι έξι όροι περιλαμβάνουν τον τερματισμό των αμερικανικών απειλών κατά του Ιράν και των προσβολών προς αυτό που ο Ζολγκαντρ περιέγραψε ως εθνικές και θρησκευτικές αξίες της χώρας· τον μόνιμο τερματισμό των επιθέσεων κατά του Ιράν και των συμμάχων του στον Λίβανο, την Παλαιστίνη, την Υεμένη και το Ιράκ· την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την αποχώρηση των αμερικανικών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν· την αποζημίωση για τις ζημιές από αυτό που χαρακτήρισε δύο «επιβεβλημένους πολέμους»· την άρση των κυρώσεων· και την άνευ όρων αποδέσμευση των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) δήλωσε επίσης το Σάββατο ότι το άνοιγμα του Ορμούζ εξαρτάται από την αποδοχή των όρων από την Ουάσινγκτον και είναι ξεχωριστό ζήτημα από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν.
«Όποτε οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεχθούν τους όρους του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ σίγουρα θα ανοίξει ξανά», φέρεται να δήλωσε ο εκπρόσωπος του IRGC, Χοσεΐν Μοχεμπί, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Στενά του Ορμούζ: Οι νέοι όροι του Ιράν υπερβαίνουν το μνημόνιο του Ιουνίου
Οι έξι όροι που απαρίθμησε ο Ζολγκαντρ διευρύνουν τις απαιτήσεις που, σύμφωνα με το Ιράν, πρέπει πλέον να εκπληρωθούν προτού ανοίξει ξανά το Ορμούζ, συνδέοντας τη θαλάσσια δίοδο με ένα ευρύτερο σύνολο πολιτικών, στρατιωτικών και οικονομικών απαιτήσεων σε σχέση με εκείνες που προβλέπονταν στο μνημόνιο του Ιουνίου.
Το σημαντικότερο είναι ότι στους όρους περιλαμβάνονται ρητά η Παλαιστίνη, η Υεμένη και το Ιράκ, μαζί με τον Λίβανο, στο αίτημα για τερματισμό των επιθέσεων κατά του Ιράν και των συμμάχων του. Παράλληλα, απαιτείται ο τερματισμός των αμερικανικών απειλών και όσων ο Ζολγκαντρ περιέγραψε ως προσβολές προς τις εθνικές και θρησκευτικές αξίες του Ιράν.
Αν και ορισμένα από αυτά τα ζητήματα είχαν συμπεριληφθεί σε προηγούμενες προτάσεις, το πρακτορείο ειδήσεων Reuters ανέφερε ότι το μνημόνιο του Ιουνίου τα αντιμετώπιζε ως μέρος μιας αμοιβαίας και σταδιακής διαδικασίας. Ο Ζολγκαντρ, αντίθετα, τα παρουσιάζει πλέον ως όρους που πρέπει να εκπληρώσει η Ουάσινγκτον προτού ανοίξουν πλήρως τα Στενά.
Αυτό διαφέρει επίσης από την τελευταία θέση της Ουάσινγκτον, όπως επισημαίνει το Al Jazeera. Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος δεν κατονομάστηκε, δήλωσε την Παρασκευή στο Reuters ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα αρθεί μόλις αποκατασταθεί η εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ «χωρίς εμπόδια», με τα αμερικανικά μέτρα να συνδέονται με την εκπλήρωση των δεσμεύσεων του Ιράν.
Το Ομάν αναφέρει θετικές διαπραγματεύσεις
Από την πλευρά του, το Ομάν καταδίκασε τις συνεχιζόμενες επιθέσεις εναντίον πλοίων στο Στενό του Ορμούζ, χωρίς να αποδώσει ευθύνη σε κάποια πλευρά, και δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν για τη θαλάσσια δίοδο είναι «θετικές και εποικοδομητικές».
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν την περασμένη εβδομάδα ότι οι συνομιλίες αποσκοπούν στη δημιουργία ενός «μεσαίου διαδρόμου» μέσω των Στενών, ο οποίος θα είναι διαφορετικός τόσο από τη βόρεια διαδρομή που έχει καθορίσει το Ιράν όσο και από τον νότιο διάδρομο που προτιμούν οι ΗΠΑ. Το υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι οι γεωγραφικές συντεταγμένες της νέας διαδρομής έχουν οριστικοποιηθεί.
Εκτός από τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό των Στενών, καμία άλλη διπλωματική διέξοδος δεν δείχνει να βρίσκεται ενόψει, ιδίως στο ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ύστερα από πάνω πέντε μήνες σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που έχει επίσης προκαλέσει τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Ξεμένουν από πυραύλους οι ΗΠΑ – Πιέζουν οι ψηφοφόροι τον Τραμπ
Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν σταματήσει εδώ και πάνω από μια εβδομάδα, αλλά ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως προϋπόθεση για αυτήν την αναστολή τη σύναψη γρήγορα μιας συμφωνίας, αφήνοντας να πλανάται η απειλή νέων μαζικών πληγμάτων.
Αν και στην αρχή του πολέμου δήλωνε ότι ο πόλεμος θα τελείωνε με την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν και ότι ο ίδιος θα ενέκρινε την επιλογή της ηγεσίας του, βρίσκεται υπό πίεση να βρει μια διέξοδο από μια σύγκρουση την οποία οι Αμερικανοί ψηφοφόροι απορρίπτουν σε αναλογία δύο προς ένα, ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η δυσκολία των ΗΠΑ να προχωρήσουν άμεσα σε νέο μπαράζ επιθέσεων με στόχο τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν εξηγείται και από τα δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου που καταγράφουν τη δραστική μείωση των αποθεμάτων του Πενταγώνου σε βαλλιστικούς πυραύλους υψηλής ζήτησης.
Μήνες αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένης μιας εκστρατείας αεροπορικών και πυραυλικών επιθέσεων διάρκειας δύο εβδομάδων τον Ιούλιο, δεν έχουν καταφέρει να κάμψουν τον έλεγχο που ασκεί το Ιράν στα Στενά. Τον Ιούλιο, Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές ενημέρωσαν τον Τραμπ ότι τα αποθέματα ορισμένων πυρομαχικών είχαν αρχίσει να εξαντλούνται.
Το Reuters ανέφερε την Τρίτη ότι ο αμερικανικός στρατός είχε χρησιμοποιήσει σχεδόν το σύνολο των πυραύλων ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς που διέθετε κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.
Οι τιμές του αργού πετρελαίου κατρακύλησαν τις τελευταίες ημέρες, μετά την απόφαση του Τραμπ να ακυρώσει νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, επικαλούμενος τις συνομιλίες που, όπως δήλωσε, θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ο Πεζεσκιάν λέει ότι τώρα είναι «η καλύτερη στιγμή για συμφωνία»
Εν τω μεταξύ, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει στηρίξει τις προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας, δηλώνοντας σε συνέντευξη Τύπου με δημοσιογράφους, η οποία μεταδόθηκε από το IRIB, ότι πιστεύει πως «τώρα είναι η καλύτερη στιγμή για μια συμφωνία».
«Υπάρχει συνοχή, δύναμη και ενότητα στη χώρα και, απ’ όσο γνωρίζω, το Ιράν θεωρείται νικηφόρο και ισχυρό σε αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε.
Ο Πεζεσκιάν είπε ότι η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον θα έπρεπε να είχαν θεσπίσει έναν μηχανισμό για την αντιμετώπιση των καταγγελλόμενων παραβιάσεων του προηγούμενου μνημονίου τους, αντί να επιτρέψουν στις διαφωνίες να οδηγήσουν ξανά σε στρατιωτική αντιπαράθεση.
«Πρέπει τώρα να δούμε πώς μπορούμε να τις επιλύσουμε, εφόσον είναι δυνατή κάποια λύση, κάτι που βρίσκεται επί του παρόντος υπό επεξεργασία στις διαπραγματεύσεις στο Ομάν», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ελπίζει το Ιράν να μπορέσει να ξεπεράσει την τρέχουσα κατάσταση που είναι «ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη».
Με πληροφορίες από Al Jazeera, Reuters
