O πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, βρίσκεται μπροστά σε μια πολύ μεγάλη πρόκληση σύμφωνα με τους New York Times. Σε λιγότερο από τρεις μήνες γίνονται βουλευτικές στο Ισραήλ και η πίεση από τους δεξιούς ψηφοφόρους και τους ακροδεξιούς συμμάχους του κορυφώνεται. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ προωθεί μια συμφωνία για τον αφοπλισμό της Χαμάς στη Γάζα, που ορίζει ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα πρέπει να αποσυρθούν από τον παλαιστινιακό θύλακα.
Αυτό, είναι σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα δύσκολη ισορροπία σε πολιτικό τεντωμένο σχοινί, για τον Νετανιάχου.
Αντίρροπες δυνάμεις
Την Κυριακή, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός απέρριψε ανοιχτά το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ. Ήταν η πρώτη φορά που οι αντιρρήσεις του δεν περιορίζονταν σε διαρροές ή σε δηλώσεις κατώτερων κυβερνητικών στελεχών. Ήταν δημόσια αμφισβήτηση.
Αλλά ο Μπενιαμίν Νετανιάχου τον Οκτώβριο αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες πολιτικές μάχες της καριέρας του. Οι εκλογές αναμένονται πολύ δύσκολες για τον ίδιο και το κόμμα του. Έτσι, βρίσκεται να έλκεται από αντίρροπες δυνάμεις. Μία στο εσωτερικό και μία στο εξωτερικό.
Αν αποδεχθεί να κάνει παραχωρήσεις, όπως η απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα, αυτό δεν θα γίνει αποδεκτό από γεράκια μέλη της εκλογικής του περιφέρειας. Ειδικά σε μια περίοδο που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η δημοφιλία του έχει πέσει πάρα πολύ.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου / REUTERS/Jonathan Ernst
Σύμφωνα με τη Σίρα Έφρον, πρόεδρο πολιτικής για το Ισραήλ στην ερευνητική ομάδα RAND Corporation, ο Νετανιάχου «από τη μία πλευρά, πρέπει να εξυπηρετήσει τη βάση και τον συνασπισμό του. Τους έχει υποσχεθεί “ολική νίκη” επί της Χαμάς. Από την άλλη πλευρά, δεν θέλει να αναστατώσει τον πρόεδρο Τραμπ».
Το έχει επιχειρήσει ήδη μία φορά, όταν ΗΠΑ και Ιράν υπέγραψαν το Μνημόνιο Κατανόησης και έκαναν εκεχειρία τον Ιούνιο. Είχε αντιρρήσεις, αλλά λαμβάνοντας υπ’ όψιν την απαίτηση του Ντόναλντ Τραμπ, του μόνου πραγματικού συμμάχου του, προσπάθησε να μετριάσει τις αντιδράσεις στο Ισραήλ.
Τώρα, με το σχέδιο για τη Γάζα, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα.
Η κατάσταση στη Γάζα
Έχουν περάσει περισσότεροι από εννέα μήνες από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, η οποία επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση της κυβέρνησης Τραμπ.
Πολλοί κάτοικοι της Γάζας ζουν σε σκηνές και ερείπια, καθώς το Ισραήλ έχει απαγορεύσει την πλήρη ανοικοδόμηση. Η Χαμάς αρνείται να αφοπλιστεί. Πάνω από 1.250 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε ισραηλινές επιδρομές από τότε που επιτεύχθηκε η συμφωνία. Ο αριθμός αυτός προστίθεται στους πάνω από 70.000 νεκρούς του διετούς πολέμου.
Οι παραχωρήσεις που φαίνεται ότι έχει κάνει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, λένε οι ΝΥΤ, είναι η αναστολή των σχεδόν καθημερινών ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών στον θύλακα. Τις ημέρες μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας με τη Χαμάς, ωστόσο, ο ισραηλινός στρατός συνέχισε τις επιθέσεις του στη Γάζα. Σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 άνθρωποι και προκλήθηκαν ζημιές σε αποθήκες γεμάτες ιατρικά εφόδια, σύμφωνα με Παλαιστίνιους αξιωματούχους.
Στις 2 Αυγούστου, ο Μοχάμεντ Νταλάν, επιφανής Παλαιστίνιος εξόριστος και έμπιστος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, του είχε πει ότι «συνεργαζόταν με την ισραηλινή πλευρά για να σταματήσουν οι επιθέσεις στη Γάζα».
REUTERS/Elizabeth Frantz
Την επόμενη μέρα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συναντήθηκε με ανώτερους αξιωματούχους του Συμβουλίου Ειρήνης. Ευρισκόμενος υπό πίεση, συμφώνησε να διατάξει τον στρατό να σταματήσει τις αεροπορικές επιδρομές του, σύμφωνα με τρεις πηγές, που ενημερώθηκαν για τη συζήτηση, και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας. Η τελευταία ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη Γάζα ήταν την περασμένη Δευτέρα το βράδυ. Το ίδιο βράδυ που οι αξιωματούχοι του Συμβουλίου Ειρήνης συναντήθηκαν με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Παραμένει ασαφές πόσο θα διαρκέσει η ανάπαυλα.
Υψηλό πολιτικό κόστος
Σύμφωνα με τον Νίμροντ Νόβικ, συνεργάτη του Israel Policy Forum στη Νέα Υόρκη και πρώην ανώτερος αξιωματούχος στο Τελ Αβίβ, «αυτό που βλέπουμε είναι ο Νετανιάχου να δείχνει τα δόντια του στο εσωτερικό» του Ισραήλ. Αλλά ταυτόχρονα «κάνει μικρά βήματα προς την ικανοποίηση ορισμένων από τα αιτήματα της κυβέρνησης» Τραμπ.
Αλλά, στο πλαίσιο της συμφωνίας με τη Χαμάς, θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο πολιτικό κόστος. Έχει ήδη απορρίψει οποιαδήποτε υποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων στη Γάζα πριν η Χαμάς αφοπλιστεί πλήρως. Και πολλοί Ισραηλινοί είναι επιφυλακτικοί ως προς τη δυνατότητα του Συμβουλίου Ειρήνης να αφοπλίσει τη Χαμάς. Και να καταστρέψει τις σήραγγες και τις αποθήκες όπλων που διαθέτει.
Ο πρώην γενικός διευθυντής του γραφείου του Ισραηλινού πρωθυπουργού Έλι Γκρόνερ, λέει στους ΝΥΤ: «Αυτό σε μένα και στη συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών φαίνεται ως εξαιρετικά αισιόδοξη υπόθεση σχετικά με τη συνεργασία της Χαμάς».
Η συμφωνία ορίζει επίσης ότι το Ισραήλ θα τηρήσει πρώτα το μέρος του της εκεχειρίας που συμφωνήθηκε πέρυσι για να σταματήσει τις αεροπορικές επιδρομές. Και θα αποσύρει τις δυνάμεις του από τη Γάζα και θα επιτρέψει περισσότερη βοήθεια στον κατεστραμμένο παλαιστινιακό θύλακα.
Αλλά όλα αυτά είναι πολύ δύσκολα σε προεκλογική περίοδο.
Κακός συγχρονισμός
Ο χρόνος της συμφωνίας ΗΠΑ-Χαμάς είναι δύσκολος για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Οι αντίπαλοί του προηγούνται στις δημοσκοπήσεις.
Η πρόβλεψη είναι ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και οι σύμμαχοί του θα κερδίσουν μεταξύ 51 και 53 από τις 120 έδρες στο ισραηλινό κοινοβούλιο. Για σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61.
Οι εκλογές επίσης είναι οι πρώτες μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 και την επίθεση της Χαμάς, όταν σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι. Άλλοι περίπου 250 απήχθησαν ως όμηροι.
Πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν τον Ισραηλινό πρωθυπουργό υπεύθυνο για την καταστροφή. Ακόμα και υποστηρικτές του πρωθυπουργού παραδέχονται ότι παρά τις υποσχέσεις του να αποδεκατίσει τη Χαμάς, η οργάνωση εξακολουθεί να ελέγχει τμήματα της Λωρίδας της Γάζας.
Και η συμφωνία Τραμπ-Χαμάς απέχει πολύ από την υπόσχεση του Μπενιαμίν Νετανιάχου να επιτύχει την πλήρη παράδοσή της. Επίσης, σκηνές αποχώρησης ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα θα μπορούσαν να υπονομεύσουν περαιτέρω το επιχείρημα Νετανιάχου ότι κέρδισε τον πόλεμο εναντίον της Χαμάς.
«Αυτό δεν είναι το είδος της νίκης που προωθούσε σε όλη τη διάρκεια του πολέμου», λέει ο Νίμροντ Νόβικ.
Τι λέει η συμφωνία
Η ολοκληρωμένη συμφωνία δεσμεύει τη Χαμάς να «παροπλίσει και να αποθηκεύσει» τα βαρέα όπλα της σε μια διαδικασία υπό την ηγεσία μιας νέας ομάδας Παλαιστινίων τεχνοκρατών που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, ανέβαλε κρίσιμες λεπτομέρειες — όπως το χρονοδιάγραμμα για την παράδοση των όπλων της Χαμάς και την αποχώρηση του Ισραήλ — για μελλοντικές συνομιλίες.
Ο πρώην διευθυντής πολιτικής στο ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, Ζόχαρ Πάλτι, επισημαίνει ότι πολλά στοιχεία που είναι απαραίτητα για την υλοποίηση του οράματος της κυβέρνησης εξακολουθούν να υπάρχουν μόνο στα χαρτιά. Το σχέδιο προβλέπει χιλιάδες στρατεύματα από μια διεθνή δύναμη ασφαλείας. Επίσης, μεγάλης κλίμακας χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Κανένα από αυτά δεν έχει υλοποιηθεί πλήρως, είπε.
«Υπάρχει κάποιος ικανός να καλύψει το κενό όταν το Ισραήλ αποσυρθεί;» είπε ο κ. Πάλτι. «Η απάντηση είναι όχι».
IN.GR
