Οι ΗΠΑ έχουν εγκαταλείψει τις συνομιλίες με το Ιράν και έχουν επιλέξει μια επιθετική οικονομική εκστρατεία πίεσης, με την Τεχεράνη να απειλεί με στρατιωτική κλιμάκωση και έναν ευρύτερο πόλεμο για να αναγκάσει την Ουάσινγκτον να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν και το Ομάν διεξάγουν σταδιακές διαπραγματεύσεις σχετικά με τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ
Τα παραπάνω αναφέρει το CNN, το οποίο εξετάζει τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τον πόλεμο και τις ειρηνευτικές συνομιλίες που βρίσκονται σε αδιέξοδο.
Το αμερικανικό μέσο υπενθυμίζει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε τη διπλωματία με την Ισλαμική Δημοκρατία, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Ιουνίου ως «άχρηστη».
Αντ’ αυτού, η κυβέρνησή του έχει ασκήσει έντονη πίεση στο Ιράν μέσω μιας παγκόσμιας εκστρατείας κυρώσεων, στρατιωτικών επιθέσεων και ενός ναυτικού αποκλεισμού που εμποδίζει την έξοδο ή την είσοδο εμπορευμάτων στην ασιατική χώρα.
Η πολυμέτωπη εκστρατεία έχει ασκήσει άνευ προηγουμένου πίεση στο Ιράν, αναγκάζοντας τον εξαντλημένο πληθυσμό του να υπομείνει ακόμη περισσότερες δυσκολίες, σημειώνει το CNN.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, εν τω μεταξύ, συνεχίζει να μην εμφανίζεται δημοσίως.
Σήμερα Τρίτη συμπληρώνονται έξι μήνες από τότε που κρύβεται, σε μια προσπάθεια να αποφύγει τη μοίρα του πατέρα και προκατόχου του, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή κατά την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Τοιχογραφία για τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην Τεχεράνη.
Νέες κινήσεις από το Ιράν
Οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι του Ιράν χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο νέες τακτικές ως απάντηση στην πίεση, απειλώντας να στοχοποιήσουν χώρες που συμμετέχουν στον αποκλεισμό και προειδοποιώντας ότι θα μπορούσαν να διευρύνουν τη σύγκρουση.
«Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να υιοθετηθούν νέες στρατηγικές στον πόλεμο, στις διαπραγματεύσεις και στην αντιμετώπιση του αποκλεισμού», δήλωσε ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, σε συνέντευξή του στα ιρανικά ΜΜΕ την Κυριακή.
Επιπλέον, ο Ρεζαΐ υπαινίχθηκε ότι το Ιράν θα μπορούσε να επεκτείνει τον δικό του αποκλεισμό πέρα από τα Στενά του Ορμούζ, θεσπίζοντας μια νέα «ζώνη αποκλεισμού» στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν και το Ομάν διεξάγουν σταδιακές διαπραγματεύσεις σχετικά με τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ.
Τη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι μια «προσωρινή ασφαλής διαδρομή» μέσω των Στενών του Ορμούζ θα καταχωρηθεί πιθανότατα στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό τις «επόμενες ημέρες».
Παραμένει ασαφές εάν οι ΗΠΑ θα αναγνωρίσουν τη συμφωνία που διαπραγματεύονται το Ιράν και το Ομάν.
Τα εμπόδια για την επίλυση της σύγκρουσης
Προς το παρόν, οι μεσολαβητές έχουν εντοπίσει δύο βασικά εμπόδια για την επίλυση της σύγκρουσης, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Ματζίντ αλ-Ανσάρι, στην Μπέκι Άντερσον του CNN: η πολιτική βούληση και οι τεχνικές λύσεις.
«Η πολιτική βούληση βασίζεται στο αφήγημα, δηλαδή στο να βρούμε το σωστό αφήγημα για τα μέρη της σύγκρουσης, ώστε να βγουν από αυτή την κρίση. Και αυτό σημαίνει να κάνουμε ζογκλερικά με τέσσερις ή πέντε μπαλάκια ταυτόχρονα, προσπαθώντας να βρούμε όλες τις απαραίτητες λύσεις», είπε χαρακτηριστικά.
Παρά το διπλωματικό αδιέξοδο, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του Ιράν, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, έχουν επανειλημμένα εκφράσει την επιθυμία τους να επιστρέψουν στη συμφωνία του Ιουνίου, η οποία θεωρείται ευρέως από τους παρατηρητές ως ευνοϊκή για την Τεχεράνη.
Στο εσωτερικό της χώρας, ωστόσο, οι συντηρητικοί της σκληρής γραμμής εξακολουθούν να επικρίνουν οποιαδήποτε συμφωνία με τις ΗΠΑ, κατηγορώντας τον Ιρανό πρόεδρο και τους διαπραγματευτές του ότι θέτουν σε κίνδυνο τα κέρδη που απέκτησε το Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, γράφει το CNN.
«Η Τεχεράνη προσπαθεί να συμβιβάσει δύο πιέσεις: έναν πληθυσμό κουρασμένο από τον πόλεμο που χρειάζεται οικονομική ανακούφιση και μια ιδεολογική βάση που δεν θέλει να υποκύψει», δήλωσε στο CNN ο Χαμιντρεζά Αζίζι, υψηλόβαθμος αναλυτής για το Ιράν στο think tank International Crisis Group (ICG).
«Γι’ αυτό το προτιμώμενο αποτέλεσμα είναι η διπλωματία, αλλά μια διπλωματία που μπορεί να παρουσιαστεί στο εσωτερικό της χώρας ως αποτέλεσμα της ιρανικής δύναμης και όχι ως υποχώρηση», πρόσθεσε.
Τα διλήμματα της ιρανικής ηγεσίας
Το Ιράν βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με ένα αδιέξοδο.
Χωρίς συμβιβασμό όσον αφορά τις απαιτήσεις του για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, το πυρηνικό του πρόγραμμα ή την άρση των κυρώσεων, η πίεση από την Ουάσινγκτον δεν φαίνεται ότι θα μειωθεί, ενώ οποιοσδήποτε συμβιβασμός με την Ουάσινγκτον θα έθετε τους κορυφαίους αξιωματούχους του Ιράν σε θέση να λογοδοτούν σε ιδεολογικά καθοδηγούμενες σκληροπυρηνικές φατρίες εντός του καθεστώτος, υποστηρίζει το CNN.
«Ο ιρανικός λαός δεν δέχεται ούτε απειλές ούτε εξαναγκασμό, ούτε διαπραγματεύσεις που θα είχαν ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση των δικαιωμάτων της χώρας», δήλωσε τη Δευτέρα ο Χοσεΐν Ταέμπ, επικεφαλής της σκληροπυρηνικής εθελοντικής παραστρατιωτικής ομάδας Μπασίτζ.
«Οι διαπραγματεύσεις γίνονται για να διασφαλιστούν τα δικαιώματα του λαού, όχι για να παραχωρηθούν», πρόσθεσε ο ίδιος.
Η στάση του Τραμπ
Παρά το γεγονός ότι αξιωματούχοι του Ιράν και του Κατάρ αναφέρουν με ενθουσιασμό τις προσπάθειες για την επανέναρξη των διπλωματικών σχέσεων, ο Τραμπ επιμένει ότι η τακτική του δεν αποσκοπεί στο να «αναγκάσει» το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, υποδηλώνοντας έτσι ότι η Ουάσινγκτον αισθάνεται άνετα με την υφιστάμενη κατάσταση.
«Μου αρέσει πολύ περισσότερο η θέση μας τώρα, με τον σχεδόν απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και την οικονομία τους να καταρρέει εντελώς», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social την περασμένη εβδομάδα.
«Απλώς βιώνουν το αναπόφευκτο», πρόσθεσε, προτού καλέσει τον ιρανικό λαό να «εξεγερθεί και να πολεμήσει» το καθεστώς.
Ο Ντόναλντ Τραμπ.
Το Μνημόνιο Κατανόησης χάραζε έναν οδικό χάρτη για περαιτέρω διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την άρση των κυρώσεων, ενώ παράλληλα προετοίμαζε το έδαφος για ένα μέλλον στο οποίο η Τεχεράνη θα διαδραμάτιζε ρόλο στη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ που είναι ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδός για τη μεταφορά του ενός πέμπτου του πετρελαίου παγκοσμίως.
Τις εβδομάδες που ακολούθησαν την υπογραφή της συμφωνίας, το Ιράν προσπάθησε να ελέγξει τη ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν σειρά σφοδρές επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων κατά μήκος της ακτογραμμής.
Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ άρχισε επίσης να συνοδεύει πλοία που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο έξω από τα Στενά του Ορμούζ, αυξάνοντας σταδιακά τη διακίνηση πετρελαίου για να ανακουφίσει την πίεση στις αγορές, ενώ χώρες της περιοχής, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία, έχουν στραφεί μακριά από το Ορμούζ για να εξάγουν πετρέλαιο στους πελάτες τους.
«Οι εξαγωγές ενέργειας μας δεν θα γίνουν όμηροι, ούτε το εμπόριο και η οικονομική μας δραστηριότητα», δήλωσε ο σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, Ανουάρ Γκαργκάς, στο Φόρουμ Χίλι στο Αμπού Ντάμπι τη Δευτέρα.
«Επεκτείνουμε ενεργά τη λιμενική χωρητικότητα κατά μήκος της ανατολικής ακτής μας. Παράλληλα, αναπτύσσονται και ενισχύονται οι αγωγοί, οι σιδηροδρομικές γραμμές και οι εμπορικές συνδέσεις που απαιτούνται για τη σύνδεση εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς φορτίων», πρόσθεσε.
Κόκκινες γραμμές
Η Ουάσιγκτον δεν έχει επίσης χαλαρώσει τη στρατιωτική πίεση, διατάσσοντας επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων, μεταξύ άλλων και την περασμένη εβδομάδα, όταν μια επίθεση στοίχισε τη ζωή σε 18 ανθρώπους.
Μεταξύ αυτών ήταν τέσσερις άνθρωποι που παρευρίσκονταν σε γαμήλια δεξίωση, συμπεριλαμβανομένου ενός παιδιού, αφού θραύσματα από αμερικανική επίθεση χτύπησαν ένα σπίτι σε χωριό κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους.
Σε απάντηση, το Ιράν έχει στοχοποιήσει χώρες της περιοχής και πλοία που διέρχονται από τα Στενά, ενώ οι σύμμαχοί του στην Υεμένη έχουν επιτεθεί σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας.
Ωστόσο, όπως τονίζει το CNN, η σφοδρότητα των επιθέσεων δεν συγκρίνεται με τις πρώτες ημέρες του πολέμου, όταν το Ιράν εκτόξευσε εκατοντάδες ρουκέτες και drones εναντίον στόχων της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, διαταράσσοντας σοβαρά τη ζωή των πολιτών και προκαλώντας ζημιές σε σταθερές χώρες.
«Η λογική είναι ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί απλώς να περιμένει, ενώ οι ΗΠΑ υπονομεύουν σταδιακά τη στρατιωτική και οικονομική επιρροή της», δήλωσε ο Αζίζι, από το ICG.
«Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το Ιράν επιθυμεί έναν άλλο πόλεμο μεγάλης κλίμακας. Πιο πιθανό θα ήταν μια σταδιακή κλιμάκωση, με την έννοια της άσκησης μεγαλύτερης πίεσης στη ναυτιλία, της επέκτασης των επιθέσεων σε αμερικανικές βάσεις ή της στοχοθέτησης των ναυτικών δυνάμεών τους, ή ενδεχομένως ορισμένων στόχων που σχετίζονται με την περιφερειακή ενεργειακή υποδομή», πρόσθεσε.
Εν μέσω της αυξανόμενης πίεσης, οι Ιρανοί βουλευτές στέλνουν αποτρεπτικά μηνύματα, προειδοποιώντας την περιοχή για νέους εξοπλισμούς και τακτικές, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων εναντίον πολεμικών πλοίων και βάσεων, ενώ οι στρατιωτικοί διοικητές του Ιράν ισχυρίζονται ότι ο ιρανικός στρατός έχει πλέον εκσυγχρονίσει τον εξοπλισμό και τα συστήματά του «σύμφωνα με τις νέες απειλές».
Στόχος θα ήταν να καταστεί η «τρέχουσα κατάσταση αρκετά δαπανηρή» για τις ΗΠΑ, ώστε η διπλωματία να «γίνει και πάλι προτιμότερη», δήλωσε ο Αζίζι.
Μια τέτοια στρατηγική ενέχει, ωστόσο, κινδύνους.
«Μόλις οι δύο πλευρές αρχίσουν να δοκιμάζουν τα όρια της άλλης, ο κίνδυνος εσφαλμένης εκτίμησης αυξάνεται σημαντικά. Μια ιρανική επίθεση που θα προκαλέσει σημαντικές απώλειες στις ΗΠΑ ή μια αντίδραση των ΗΠΑ που θα ξεπεράσει μια από τις κόκκινες γραμμές της Τεχεράνης θα μπορούσε γρήγορα να οδηγήσει την αντιπαράθεση πέρα από τη σταδιακή κλιμάκωση και πίσω προς έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας», δήλωσε ο Αζίζι.
IN.GR
