Μείωση των μαθητών καταγράφεται στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην ΕΕ μεταξύ 2023 – 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ωστόσο παρατηρούνται σημαντικές διακυμάνσεις μεταξύ των χωρών – μελών. Ο αριθμός των παιδιών δημοτικού αντανακλά το μέγεθος του πληθυσμού, τη δημογραφική δομή, καθώς και τις διαφορές στην τυπική ηλικία έναρξης της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και στην ηλικία κατά την οποία τα παιδιά πρέπει να ξεκινήσουν την υποχρεωτική τυπική εκπαίδευση.
Ο αριθμός των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση αυξήθηκε σε 15 χώρες της ΕΕ και μειώθηκε σε 11 χώρες
Το σχολείο βοηθά τους νέους να αποκτήσουν βασικές δεξιότητες και ικανότητες που είναι απαραίτητες για την προσωπική τους ανάπτυξη, ενώ η πρωτοβάθμια εκπαίδευση τους προετοιμάζει με τις δεξιότητες και τις γνώσεις που απαιτούνται για το δευτεροβάθμιο επίπεδο της εκπαίδευσής τους.
Στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2024 φοιτούσαν στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση 23,2 εκατομμύρια μαθητές, σημειώνοντας μείωση κατά 0,2% (- 35.153 μαθητές) σε σχέση με το 2023. Τον μεγαλύτερο αριθμό μαθητών δημοτικού κατέγραψε η Γαλλία, με 4,1 εκατομμύρια, ακολουθούμενη από τη Γερμανία (3,3 εκατομμύρια), την Ισπανία (2,8 εκατομμύρια) και την Ιταλία (2,6 εκατομμύρια). Αντιθέτως, η Μάλτα (27.537), το Λουξεμβούργο (43.020) και η Κύπρος (60.596) κατέγραψαν τους χαμηλότερους αριθμούς.
Σε σύγκριση με το 2014, ο αριθμός των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση αυξήθηκε σε 15 χώρες της ΕΕ και μειώθηκε στις υπόλοιπες 11 χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Οι μεγαλύτερες σχετικές αυξήσεις παρατηρήθηκαν στο Λουξεμβούργο (+21,4%) και τη Σλοβενία (+18,2%), ενώ οι μεγαλύτερες σχετικές μειώσεις σημειώθηκαν στην Πολωνία (-25,7%), την Κροατία (-10,3%) και την Πορτογαλία (-10,0%).
Μείωση της αναλογίας μαθητών ανά δάσκαλο
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι σε επίπεδο δεκαετίας (από το 2014), η αναλογία μαθητών ανά δάσκαλο έχει επίσης μειωθεί. Το 2024, ειδικότερα, τη χαμηλότερη αναλογία καταγράφει η χώρα μας (7,4) και την υψηλότερη η Ρουμανία (18,2).
Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι τα στοιχεία αυτά αφορούν στο επίπεδο των διαθέσιμων εκπαιδευτικών πόρων και δεν πρέπει να συγχέονται με την ποιότητα της εκπαίδευσης ούτε αντανακλούν το μέσο μέγεθος σχολικής τάξης. Για παράδειγμα, μπορεί να υπεισέρχονται παράγοντες όπως η γεωγραφική διασπορά, το δημογραφικό, το κυμαινόμενο μέγεθος των σχολικών μονάδων – από μικρά σε αραιοκατοικημένες περιοχές σε πολυπληθή στα αστικά κέντρα – που «τραβούν» τον εθνικό μέσο όρο πολύ χαμηλά κ.λπ.
Το 2024, ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 13,3 μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ανά εκπαιδευτικό. Η Ελλάδα και το Λουξεμβούργο ήταν οι μόνες χώρες της ΕΕ που ανέφεραν αναλογίες κάτω του 10. Στο αντίθετο άκρο του φάσματος, η Γερμανία (15,2 μαθητές ανά δάσκαλο), η Ολλανδία (16,3), η Τσεχία και η Γαλλία (και οι δύο 17,9) καθώς και η Ρουμανία (18,2) ανέφεραν αναλογίες άνω του 15.
Σε σύγκριση με το 2014, ο λόγος μαθητών ανά δάσκαλο σε επίπεδο ΕΕ μειώθηκε από 14,2 σε 13,3 το 2024. Η ίδια τάση καταγράφηκε σε 23 χώρες της ΕΕ, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να παρατηρούνται στη Βουλγαρία (από 17,8 σε 10,4) και στη Σλοβενία (από 15,9 σε 10,8). Στην Αυστρία, ο δείκτης παρέμεινε αμετάβλητος στους 12,0 μαθητές ανά δάσκαλο μεταξύ του 2014 και του 2024. Οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ κατέγραψαν αυξήσεις, με πιο αξιοσημείωτη αυτή της Λιθουανίας, όπου ο δείκτης αυξήθηκε από 10,2 σε 13,7 μαθητές ανά δάσκαλο.
Εurostat: Επιμέρους στοιχεία
Σύμφωνα με τα επιμέρους στοιχεία της Eurostat, στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην ΕΕ παρατηρείται σαφής υπεροχή των γυναικών εκπαιδευτικών έναντι των ανδρών (85,6% έναντι 14,4%). Το 2024 στο σύνολο των δασκάλων δημοτικού, το 19,7% ήταν ηλικίας κάτω των 35 ετών, το 42,1% ήταν ηλικίας 35-49 ετών και το 38,1% ήταν ηλικίας 50 ετών και άνω.
Σε ολόκληρη την ΕΕ, το 2024 υπήρχαν 1,6 εκατομμύρια δασκάλες, ενώ οι δάσκαλοι ήταν μόλις 273.000. Το ποσοστό των ανδρών εκπαιδευτικών ήταν κάτω του 10,0% σε εννέα χώρες της ΕΕ, κάτω του 20,0% σε 22 χώρες της ΕΕ και κάτω του ενός τρίτου σε όλες ανεξαιρέτως τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το χαμηλότερο ποσοστό ανδρών εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης το 2024 κατεγράφη στη Λιθουανία (3,9%) και το υψηλότερο στη Δανία (32,8%).
Το ποσοστό των ηλικιωμένων εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν πάνω από 20,0% σε 24 χώρες της ΕΕ και πάνω από 30,0% σε 20 από αυτές. Τα υψηλότερα ποσοστά ηλικιωμένων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης παρατηρήθηκαν στην Ιταλία (58,2%) και τη Λιθουανία (57,3%).
Οι τρεις χώρες της ΕΕ με ποσοστά ηλικιωμένων εκπαιδευτικών κάτω του 20,0% ήταν η Ιρλανδία (στοιχεία του 2023), η Μάλτα και το Λουξεμβούργο. Η Μάλτα και το Λουξεμβούργο κατέγραψαν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά νεώτερων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, περίπου διπλάσια από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Σημαντικές διαφορές παρουσιάζει και η κατανομή μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Σε ολόκληρη την ΕΕ, το 83,6% των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης το 2024 φοιτούσαν σε δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό φοιτούσε σε ιδιωτικά.
Σε 21 από τις 27 χώρες το ποσοστό των μαθητών που φοιτούσαν σε δημόσια δημοτικά σχολεία ήταν υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Οι έξι χώρες με ποσοστά μαθητών δημοτικού σε ιδιωτικά ιδρύματα κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ ήταν η Δανία, η Ουγγαρία, η Ισπανία, η Μάλτα, το Βέλγιο και η Ολλανδία.
Η Ολλανδία και το Βέλγιο ήταν οι μόνες χώρες της ΕΕ όπου η πλειονότητα των μαθητών δημοτικού (74,4 % και 54,0 %, αντιστοίχως) φοιτούσε σε ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα. Στις έξι χώρες της ΕΕ με ποσοστά μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ιδιωτικά ιδρύματα υψηλότερα από τον μέσο όρο, τα ιδιωτικά εξαρτημένα από το κράτος ιδρύματα είχαν μεγαλύτερο – συχνά κατά πολύ – ποσοστό μαθητών δημοτικού σε σύγκριση με τα ιδιωτικά ανεξάρτητα ιδρύματα.
Η πλειονότητα των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ολλανδία (74,0 %) και στο Βέλγιο (53,2 %) φοιτούσε σε ιδιωτικά εξαρτημένα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ενώ τα αμέσως υψηλότερα ποσοστά σε αυτόν τον τύπο ιδρυμάτων καταγράφηκαν στην Ισπανία (27,8 %) και στη Μάλτα (27,6 %)· Τέσσερις άλλες χώρες της ΕΕ – η Δανία, η Ουγγαρία, η Γαλλία και η Σουηδία – κατέγραψαν ποσοστά άνω του 10,0%.
Τα υψηλότερα ποσοστά μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ιδιωτικά ανεξάρτητα εκπαιδευτικά ιδρύματα ήταν 14,1% στην Κύπρο και 14,0% στη Μάλτα. Η Πορτογαλία και το Λουξεμβούργο παρουσίασαν επίσης ποσοστά άνω του 10,0%.
IN.GR
