Στις πρόσφατες εκλογές, το είπε και το έκανε ο Έλον Μασκ. Υποσχέθηκε ένα εκατομμύριο δολάρια σε ψηφοφόρους των Ρεπουμπλικάνων. Τώρα, ήρθε η σειρά του Αμερικανού προέδρου. Ο Τραμπ υπόσχεται 5.000 δολάρια σε όλους τους ενήλικες, αρκεί οι Ρεπουμπλικάνοι να διατηρήσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές. Οι ΗΠΑ έχουν περίπου 250 εκατομμύρια ενήλικες πολίτες.
Και καθώς του αρέσει να δίνει το όνομά του σε όλο, ονόμασε την προσφορά του -θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και δωροδοκία ή εξαγορά ψήφου- «μέρισμα Τραμπ». Μόνος όρος, τα χρήματα να δαπανηθούν στις ΗΠΑ. «Δεν θέλουμε να πάτε στον Καναδά για να ξοδέψετε τα χρήματα, δεν θέλουμε να πάτε στην Κίνα, στη Γερμανία. Πρέπει να ξοδέψετε τα χρήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», είπε.
«Αν οι Ρεπουμπλικάνοι κερδίσουν, κερδίζετε μαζί μας και παίρνετε και 5.000 δολάρια», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια του ενδιάμεσου συνεδρίου των Ρεπουμπλικανών στο Ντάλας. «Θα ονομαστεί μέρισμα Τραμπ».
Χρέος 40 τρισεκατομμύρια
Ήδη η εξαγγελία έχει προκαλέσει αντιδράσεις –αν όχι εμφράγματα, ακόμη και μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων. Η χώρα πλήττεται από υψηλό πληθωρισμό και το χρέος των ΗΠΑ έχει για πρώτη φορά στην ιστορία τους ξεπεράσει τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ήδη τα «κομπιουτεράκια» έχουν αρχίσει να δουλεύουν και τα νέα δεν είναι καλά. Ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής από το Τέξας, Τσιπ Ρόι, δήλωσε στο Politico: «Λοιπόν, θα ήθελα να μάθω πώς σχεδιάζουν να βρουν αυτά τα λεφτά. Είναι πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια».
Ενώ ο Μαρκ Γκόλντγουεϊν της Επιτροπής για έναν Υπεύθυνο Ομοσπονδιακό Προϋπολογισμό έγραψε στο X: «Αυτό θα κόστιζε περίπου 1,2 ΤΡΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ δολάρια σε μόλις ένα χρόνο. Αυτό είναι περισσότερο από ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΓΥΡΟΥΣ επιταγών ανακούφισης για την COVID, παρά την έλλειψη υφέσεων. Το αποτέλεσμα θα ήταν μια τεράστια αύξηση του ελλείμματος και σχεδόν σίγουρα του πληθωρισμού».
Σύμφωνα με τον Γκόλντγουεϊν, «το 10ετές [ομόλογο του δημοσίου] πλησιάζει το 5%. Ο πληθωρισμός δεν είναι υπό έλεγχο. Ξοδεύουμε περισσότερα για τόκους από ό,τι ξοδεύουμε για την άμυνα ή το Medicare σε αυτό το σημείο. Η κοινωνική ασφάλιση απέχει έξι χρόνια από την πτώχευση. Σχεδόν το τελευταίο πράγμα που χρειαζόμαστε είναι να δανειστούμε ένα ακόμη τρισεκατομμύριο δολάρια για να στείλουμε επιταγές σε όλους».
Και προσθέτει ο Γκόλντγουεϊν: «Αν αυτό λειτουργήσει, το μάθημα για κάθε μελλοντικό πολιτικό θα είναι: αν θέλετε να κερδίσετε τις εκλογές, υποσχεθείτε ένα τρισεκατομμύριο δολάρια. Και πολλαπλασιάστε ένα τρισεκατομμύριο δολάρια επί τον αριθμό των εκλογών που θα έχουμε μπροστά μας. Αυτή είναι η συνταγή για χρεοκοπία».
«Εξαγορά ψήφων»
Από την πλευρά τους, οι Δημοκρατικοί καταδίκασαν ωμά την υπόσχεση Τραμπ.
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσαμ, δήλωσε: «Αφού σας έκανε πιο άρρωστους και φτωχότερους με τον πόλεμό του, ο Ντόναλντ Τραμπ τώρα θέλει να αγοράσει την ψήφο σας με 5.000 δολάρια σε χρήματα αίματος που χρηματοδοτούνται από τους φορολογούμενους. Ο πιο διεφθαρμένος άνθρωπος που κάθισε ποτέ στο Οβάλ Γραφείο».
Ο Ντόναλντ Τραμπ / REUTERS/Evan Vucci
Η Εθνική Επιτροπή των Δημοκρατικών (DNC) θύμισε ότι ο Τραμπ έχει ιστορικό με παρόμοιες υποσχέσεις. Όπως οι επιταγές τόνωσης 5.000 δολαρίων ως αποτέλεσμα του έργου του λεγόμενου τμήματος κυβερνητικής αποτελεσματικότητας (DOGE) και οι επιταγές τόνωσης 2.000 δολαρίων από έσοδα από δασμούς.
Ο Κένταλ Γουίτμερ, διευθυντής ταχείας αντίδρασης της επιτροπής, είπε: «Ο Ντόναλντ Τραμπ και οι Ρεπουμπλικάνοι προσφέρουν για άλλη μια φορά κενές υποσχέσεις στους Αμερικανούς. Οι μόνοι που καρπώνονται τα οφέλη της οικονομίας του Τραμπ είναι ο ίδιος, η οικογένειά του και οι εξαιρετικά πλούσιοι ελίτ δωρητές του».
Και πρόσθεσε: «Εν τω μεταξύ, οι εργαζόμενες οικογένειες δεν λαμβάνουν τίποτα άλλο εκτός από πανάκριβες αποδείξεις στο παντοπωλείο και το πρατήριο καυσίμων, απρόσιτα ασφάλιστρα υγειονομικής περίθαλψης και μισθούς που δεν συμβαδίζουν με τον πληθωρισμό».
Μπορεί ο Τραμπ να τα δώσει;
Πέρα από το ηθικό ζήτημα, υπάρχει και η πραγματικότητα.
Οι επενδυτές φάνηκαν να μην ταράζονται ατάραχοι από την ανακοίνωση Τραμπ. Τα αμερικανικά ομόλογα δεν άλλαξαν σχεδόν καθόλου. Γεγονός που υποδηλώνει ότι, προς το παρόν, οι επενδυτές ομολόγων το αγνοούσαν ως μια κενή προεκλογική υπόσχεση.
Ο Τραμπ δεν εξήγησε πώς θα βρει χρήματα. Οι επιλογές του είναι να αυξήσει τους φόρους, να μειώσει τις δαπάνες αλλού. Ή να βρει αρκετά νέα έσοδα για να καλύψει τις πληρωμές. Συνεπώς, η κυβέρνηση πιθανότατα θα έπρεπε να τη χρηματοδοτήσει με δανεισμό.
Η αξία των υποσχέσεων Τραμπ
Πέρυσι, ο Τραμπ υποσχέθηκε την πληρωμή «μερισμάτων» 2.000 δολαρίων σε Αμερικανούς με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα. Θα χρηματοδοτούνταν από τα έσοδα από τους σαρωτικούς δασμούς του στις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων. Η πρόταση δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Όπως και άλλες ανάλογες υποσχέσεις.
Επιπλέον, ο πρόεδρος δεν έχει την εξουσία να δώσει το πράσινο φως σε ένα τέτοιο σχέδιο από μόνος του. Ένα πρόγραμμα πληρωμών με μετρητά θα απαιτούσε την έγκριση του Κογκρέσου. Οι Ρεπουμπλικάνοι είχαν απορρίψει προηγουμένως την πρόταση του Τραμπ για «μέρισμα» δασμών και οποιαδήποτε νομοθεσία που προσφέρει άμεσες πληρωμές στους ψηφοφόρους θα έβρισκε πολλά εμπόδια για να γίνει νόμος.
Σύμφωνα με τον Τζάρεντ Μόντσαϊν, διευθυντή έρευνας στο Κέντρο Μελετών των ΗΠΑ στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, που μίλησε στο Bloomberg, υπάρχουν πολλά κενά. Η πρόταση δεν έχει τον οικονομικό επείγοντα χαρακτήρα ή την υποστήριξη που βοήθησε στην εξασφάλιση της υποστήριξης του Κογκρέσου για προηγούμενες πληρωμές τόνωσης, όπως κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.
Ακόμα κι αν οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, εξηγεί, το χρέος των 40 τρισ. και άλλες ανταγωνιστικές προτεραιότητες δαπανών, δεν θα επιτρέψουν άμεσες πληρωμές στους πολίτες.
Και στο βάθος, οι εκλογές
Είναι σαφές το κίνητρο πίσω από την προσφορά του «μερίσματος Τραμπ». Είναι η επαπειλούμενη ήττα των ενδιάμεσων εκλογών και η απελπισία του Αμερικανού προέδρου να την αποφύγει.
Τα δεδομένα είναι εκεί και τα βλέπει: Η δημοτικότητά του βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Οι Αμερικανοί, ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων, ανησυχούν για τον χειρισμό του πολέμου στο Ιράν και της οικονομίας. Συνεπώς, είναι πολύ πιθανό οι Δημοκρατικοί να κερδίσουν τον έλεγχο ενός ή και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου. Και αυτό όχι μόνο θα αναστείλει τη νομοθετική του ατζέντα. Πιθανότατα θα εκθέσει τον Τραμπ και την κυβέρνησή του σε μια σειρά από έρευνες του Κογκρέσου.
REUTERS/Callaghan O’Hare
Για τον Στίβεν Όκουν, διευθύνοντα σύμβουλο της γεωπολιτικής συμβουλευτικής APAC Advisors με έδρα τη Σιγκαπούρη, που μίλησε στο Bloomberg, η λέξη κλειδί είναι «προσιτότητα». Ο πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης Κλίντον, εξηγεί ότι το κόστος ζωής θα κρίνει τις εκλογές. Και οι ψηφοφόροι θεωρούν τους Ρεπουμπλικάνους και τον πρόεδρο υπεύθυνους για την οικονομία.
«Ο Τραμπ το γνωρίζει αυτό», λέει. Και το «μέρισμα», εξηγεί, «είναι τέχνασμα για να αλλάξει η αφήγηση και να δείξει ότι “ω, αυτός και οι Ρεπουμπλικάνοι προσπαθούν να κάνουν κάτι για την προσιτότητα”».
Πλήγμα στην οικονομία
Ο Στίβεν Οκούν, πέρα από τον κίνδυνο για το δημόσιο χρέος, επισημαίνει και αυτόν για τον πληθωρισμό. Αλλά και το κόστος δανεισμού.
Με επιπλεόν 5.000 δολάρια στα χέρια κάθε ενήλικου στις ΗΠΑ θα επιταχυνθεί ο πληθωρισμός, τροφοδοτώντας τις καταναλωτικές δαπάνες. Και οι τιμές έχουν ήδη εκτοξευθεί, μετά τον πόλεμο στο Ιράν και τους δασμούς.
Και ο Γκόλντγουεϊν εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να «τσιμπήσει» 1,5 μονάδες.
Και αυτό το ποσοστό μπορεί «ακυρωθεί» μόνο με αύξηση των επιτοκίων.
IN.GR
