ΕπιμέλειαΜελίνα Ζιάγκου
Ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε ταχύτατα στην υλοποίηση μιας εμπορικής ατζέντας που υπερέβαινε ακόμη και τις προεκλογικές εξαγγελίες του
Σε υποβάθμιση των προηγούμενων προβλέψεών τους για την παγκόσμια βιομηχανική ανάπτυξη κατά 0,5% προέβησαν οι αναλυτές του Oxford Economics εξαιτίας του τυφώνα που απειλεί να σαρώσει την παγκόσμια οικονομία και δεν είναι άλλος από τους δασμούς Τραμπ επί δικαίων και αδίκων.
Ο αμερικανός πρόεδρος προχώρησε ταχύτατα στην υλοποίηση μιας εμπορικής ατζέντας που υπερέβαινε ακόμη και τις προεκλογικές εξαγγελίες του, πολύ πιο πέρα από όσο είχαν υποθέσει οι ίδιοι οι αναλυτές κατά την ενημέρωση που έκαναν για το τέταρτο τρίμηνο του 2004. Αυτό, επισημαίνουν, θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στις παγκόσμιες βιομηχανικές προοπτικές.
Αυτή η αλλαγή δεν είναι απλώς μια μικρή προσαρμογή: αντανακλά τον ευρύτερο αντίκτυπο των παγκόσμιων δασμών, την επίμονη αβεβαιότητα πολιτικής και την προσδοκία υψηλότερων επιτοκίων για παρατεταμένη περίοδο. Αν και όλη αυτή η υποβάθμιση δεν μπορεί να ενταχθεί αποκλειστικά στην εμπορική ατζέντα του Τραμπ, σίγουρα παίζει σημαντικό ρόλο.
Το επόμενο σημείο πίεσης για την παγκόσμια βιομηχανία θα έρθει στις 2 Απριλίου – τη λεγόμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης» – όταν θα λήξει η περίοδος χάριτος που έρδωσε ο Τραμο σε Καναδά και Μεξικό. Ο ίδιος, εξάλλου, προανήγγειλε πρόσθετες ανακοινώσεις δασμών την ίδια ημερομηνία, συμπεριλαμβανομένων πιθανών «αμοιβαίων δασμών», για προσθέσει αργότερα στο κάδρο την πληροφορία ότι μπορεί να δώσει «πολλές» δασμολογικές εξαιρέσεις.
Ο αντίκτυπος που έχουν οι δασμοί στην αμερικανική βιομηχανία
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις των δασμών θα γίνουν αισθητές στη Βόρεια Αμερική, προβλέπουν οι αναλυτές. Οι ίδιες οι ΗΠΑ είναι κάπως απομονωμένες από τις χειρότερες επιπτώσεις των δασμών. Χάρη στη μεγάλη εγχώρια αγορά της, είναι λιγότερο διασυνδεδεμένη με τους εμπορικούς εταίρους της στη Βόρεια Αμερική. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση έγκειται στον αντίκτυπο που θα έχει στις επιχειρηματικές επενδύσεις μια παρατεταμένη περίοδος οικονομικής αβεβαιότητας.
Βιομηχανίες όπως η ενέργεια και τα μηχανοκίνητα οχήματα μπορεί να ξεφύγουν από τα χειρότερα από τους δασμούς – πράγματι, αναμένουμε από την κυβέρνηση Τραμπ να τιμολογήσει την ενέργεια με μειωμένους συντελεστές και τα μηχανοκίνητα οχήματα να εξαιρεθούν, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.
Ο μεγαλύτερος αρνητικός αντίκτυπος στις ΗΠΑ θα προέλθει από την αυξημένη αβεβαιότητα, με τις εταιρείες να καθυστερούν τις επενδύσεις τους και από έναν πιο αργό κύκλο χαλάρωσης των επιτοκίων από ό,τι αναμέναμε προηγουμένως. Αυτό οδήγησε στη μείωση των προβλέψεων για την αμερικανική βιομηχανική ανάπτυξη σχεδόν στο μισό για το 2025, δηλαδή από 2,1% σε μόλις 1,1%.
Ο Καναδάς και το Μεξικό μπαίνουν σε βιομηχανική ύφεση
Ο Καναδάς και το Μεξικό εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ ως εξαγωγική αγορά για την παραγωγή τους. Οι γενικοί δασμοί που έχουν τεθεί είναι πιθανό να ωθήσουν και τις δύο χώρες σε βιομηχανική ύφεση.
Ενώ υπάρχουν κάποιες διαφορές μεταξύ των δύο χωρών, υπάρχουν επίσης βασικές ομοιότητες. Τομείς όπως η μηχανολογία, η ηλεκτρολογία και τα έπιπλα αναμένεται να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της ύφεσης.
Η μεταποιητική παραγωγή του Καναδά προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά 1,9% το 2025, ενώ το Μεξικό θα σημειώσει πτώση 0,8%.
Ωστόσο, οι αναλυτές αναμένουν ότι η ανάκαμψη θα πραγματοποιηθεί μέχρι τα μέσα έως τα τέλη του 2026, με την προϋπόθεση ότι οι δασμοί θα καταργηθούν σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο μιας επαναδιαπραγματευθείσας εμπορικής συμφωνίας USMCA.
Ανεπαρκείς οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες
Σε ό, τι αφορά την Ευρώπη, το Oxford Economics αναμένει από τις ΗΠΑ να επιβάλουν γενικούς δασμούς 10% σε όλα τα αγαθά που εισάγονται από την ΕΕ.
Ενώ η έκθεση των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ είναι σχετικά μικρή σε σύγκριση με τους γείτονές της στη Βόρεια Αμερική, οι δασμοί προσθέτουν μια ακόμη δτσκολία στην ευρωζώνη που έχει ήδη υποστεί μια διετή βιομηχανική ύφεση. Τα φαρμακευτικά προϊόντα, η υψηλή τεχνολογία και τα μηχανήματα έχουν τη μεγαλύτερη εξάρτηση από την εξαγωγική αγορά των ΗΠΑ.
Επίσης, οι αναλυτές εξακολουθούν να αναμένουν ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία θα ξεκινήσει την ανάκαμψή της αργότερα μέσα στο 2025, κυρίως λόγω της ανάκαμψης της εγχώριας ζήτησης, της ομαλοποίησης των αποθεμάτων και της μερικής ανάκαμψης για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες εν μέσω χαμηλότερων τιμών ενέργειας.
Ωστόσο, τώρα είναι πιο απαισιόδοξοι για την ευρωπαϊκή βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και, ως εκ τούτου, άλλαν τις προβλέψεις τους για την ταχύτητα και το μέγεθος της ανάκαμψης: αναμένουν πλέον ανάπτυξη βιομηχανικής προστιθέμενης αξίας μόλις 0,6% το 2025 και 2,1% το 2026. Η ανάπτυξη των αμυντικών δαπανών της Ευρώπης θα δώσει κάποια ώθηση σε μερικούς στοχευμένους τομείς όπως τα μεταλλικά προϊόντα. Ωστόσο, αυτά είναι σχετικά μικρά τμήματα και αυτός ο ούριος άνεμος προς την ανάπτυξη θα γίνει πιο αισθητός το 2027-2028.
Ενισχύονται οι εξωτερικές πιέσεις στην κινεζική βιομηχανία
Η Κίνα, ένας άλλος σημαντικός στόχος των αμερικανικών δασμών, είναι πιθανό να αντιμετωπίσει μια αξιοσημείωτη επιβράδυνση της βιομηχανικής ανάπτυξης. Παρά τις ισχυρές επιδόσεις στα τέλη του περασμένου έτους, αναμένεται ότι αυτή η δυναμική θα εξασθενίσει.
Η ισχυρή δυναμική που συνεχίζεται μέσα στο έτος έκανε τους αναλυτές να αναθεωρήσουν τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη της προστιθέμενης αξίας της βιομηχανίας το 2025.
Ωστόσο, η διαδοχική ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του έτους, ενώ υποβαθμίστηκε και η πρόβλεψη για την ανάπτυξη για το 2026.
Οι δασμοί εναντίον της Κίνας
Η κυβέρνηση Τραμπ αύξησε τους δασμούς στις κινεζικές εισαγωγές κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες από την ανάληψη των καθηκόντων της. Ενώ αυτή η άνοδος είχε ήδη σε μεγάλο βαθμό συνυπολογιστεί στη βασική πρόβλεψη του Oxford Economics το προηγούμενο τρίμηνο, μια νέα εξέλιξη είναι η άρση της εξαίρεσης de minimis, η οποία επέτρεψε τα είδη χαμηλού κόστους από την Κίνα να εισέλθουν στις ΗΠΑ χωρίς να επιβληθούν εισαγωγικοί δασμοί.
Αυτό θα μπορούσε να μειώσει τη ζήτηση για αγαθά από ιστότοπους ηλεκτρονικού εμπορίου όπως το Temu και το Shein και να αποδυναμώσει τη ζήτηση για κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και άλλα αγαθά χαμηλής αξίας.
Οι κινεζικές εξαγωγές αυξήθηκαν σε υψηλά ρεκόρ το 2024, αλλά με την επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης, υπάρχουν περιορισμένα περιθώρια για άλλες χώρες να λάβουν μεγαλύτερο μερίδιο των εκτοπισμένων εξαγωγών προς τις ΗΠΑ.
Επιπλέον, άλλες χώρες είναι ολοένα και πιο απρόθυμες να αποδεχτούν τα συνεχώς αυξανόμενα κινεζικά εμπορικά πλεονάσματα. Για παράδειγμα, η Ρωσία, ένας από τους στενότερους συμμάχους της Κίνας, έχει κινηθεί για να επιβάλει περιορισμούς στις εισαγωγές κινεζικών αυτοκινήτων.
Πηγή: ot.gr
