ΕπιμέλειαΣτράτος Ιωακείμ
Το δημογραφικό, μια τεράστια η απειλή για την Ελλάδα. Αρκούν τα μέτρα στήριξης στις οικογένειες με παιδιά για να μπει ένα «φρένο» στη μείωση του πληθυσμού;
Μια βραδυφλεγής βόμβα βρίσκεται στις «κολώνες» του δυτικού οικοδομήματος. Η μείωση του πληθυσμού ακουμπά τα θεμέλια της κοινωνίας και της οικονομίας με τις κυβερνήσεις να λαμβάνουν μέτρα για το δημογραφικό ανησυχώντας για τις διαστάσεις και το μέγεθος του προβλήματος.
Η ελληνική κυβέρνηση, στην 89η ΔΕΘ, σχεδίασε και παρουσίασε μια φορολογική μεταρρύθμιση που στοχεύει στην ενίσχυση των οικογενειών, ώστε να ανακοπεί η υπογεννητικότητα.
Η Ελλάδα «σβήνει» σαν χώρα, με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον
«Είμαστε στις μισές γεννήσεις από όσες ήμασταν πριν από την κρίση. Σήμερα, ως επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου, θα σας έλεγα ότι αυτό που βάζω πρώτο είναι το δημογραφικό και η αλλαγή του πώς φορολογούμαστε στην Ελλάδα. Θα κάνουμε μια φορολογική μεταρρύθμιση που θα δώσει πάρα πολύ μεγάλη έμφαση σε αυτό το πρόβλημα», δήλωνε ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερράκης, λίγες ώρες πριν πάρει τη σκυτάλη ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Μέτρα στήριξης των οικογενειών με παιδιά
Ο πρωθυπουργός, σε αυτό που ονομάστηκε στην εξειδίκευση των μέτρων «φορολογική μεταρρύθμιση για το δημογραφικό και την μεσαία τάξη», ανακοίνωσε σειρά παρεμβάσεων ενώ μια ημέρα αργότερα, στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου, τόνισε ότι «το δημογραφικό είναι ένα τεράστιο, μακροπρόθεσμο πρόβλημα, το οποίο όμως δεν αφορά μόνο την πατρίδα μας, αφορά όλον τον δυτικό κόσμο».
Στη Ελλάδα, από το 2011 έως το 2024 καταγράφονται σταθερά αρνητικά φυσικά ισοζύγια (γεννήσεις μείον θάνατοι), τα οποία – μαζί με τα επίσης αρνητικά μεταναστευτικά ισοζύγια της περιόδου – προκάλεσαν τη μείωση του πληθυσμού κατά σχεδόν 500 χιλιάδες ανθρώπους. Η Ελλάδα θεωρείται πλέον μια γερασμένη χώρα.
«Θέλουμε να στηρίξουμε τις οικογένειες με παιδιά. Και για πρώτη φορά υπάρχει μια γενναία κλιμάκωση της μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων. Και αυτή είναι σημαντική», ανέφερε ο Κυρ. Μητσοτάκης στη Θεσσαλονίκη, συμπληρώνοντας πως η κυβέρνησή του διαθέτει μια «εθνική στρατηγική που εκτείνεται σε πολλούς άξονες».
Είναι, όμως, αρκετά τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στην 89η ΔΕΘ για να δοθεί ένα μήνυμα στις οικογένειες;
Ναι μεν, αλλά…
O επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, Γιώργος Αργείτης, μίλησε για την κυβερνητική παρέμβαση, στο OT FORUM.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η συσχέτιση που επιχειρείται μεταξύ της μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης και της αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος, σημείωσε αρχικά. «Αρκεί να μην πιστεύουμε ότι ο μόνος παράγοντας που αποφασίζει ένα ζευγάρι αν θα κάνει παιδιά είναι μόνο το εισοδηματικό», σημείωσε στη συνέχεια και προέταξε ένα κομβικής σημασίας ζήτημα: «τα ωράρια και η ένταση της εργασίας» που «αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για 8 στις 10 γυναίκες».
Ο επιστημονικός συνεργάτης της ΓΣΕΕ αναγνώρισε πως υπάρχει μια μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης, ωστόσο δεν υπήρξαν παρεμβάσεις για την άμεση αύξηση εισοδημάτων.
«Υπάρχει ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, όχι του εισοδήματος. Διαβάζουμε στον Τύπο ότι μια οικογένεια με 3 παιδιά και 20.000 εισόδημα θα έχει έχει όφελος “τόσο”. Όμως το ερώτημα είναι: μια οικογένεια με 3 παιδιά και 20.000 επιβιώνει με αξιοπρέπεια; Σαφώς η μείωση του φόρου είναι σημαντική, αλλά πόσο; Άρα, κινείται στη σωστή κατεύθυνση, αλλά ζητούμενο παραμένει το πώς θα αυξηθούν τα εισοδήματα και με άλλες παρεμβάσεις για το δημογραφικό».
Συνεπώς, κατέληξε ο κ. Αργείτης, «έχουν ενδιαφέρον τα μέτρα στον βαθμό που μπορούν να βελτιώσουν κάπως τις συνθήκες, αλλά το φορολογικό σύστημα είναι βαθιά άδικο: δεν είχαμε αλλαγή στη σχέση άμεσων – έμμεσων φόρων και καμία αλλαγή στη φορολογία μερισμάτων».
Ζοφερό το μέλλον
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Eurostat, ο πληθυσμός στην Ελλάδα αναμένεται να μειωθεί κατά 14% μέχρι το 2050 και να φτάσει τα 7,3 εκατομμύρια έως το 2100.
Στην εξίσωση του δημογραφικού εδώ και αρκετά χρόνια έχει μπει και η μετανάστευση. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες θα γεράσουν ταχύτερα χωρίς την μετακίνηση πληθυσμών. Στο προσκήνιο θα έλθουν πλήθος οικονομικών προκλήσεων, καθώς το εργατικό δυναμικό θα συρρικνώνεται και τα βάρη της περίθαλψης θα αυξάνονται.
«Οι περισσότεροι πολιτικοί του κεντροαριστερού και κεντροδεξιού χώρου αναγνωρίζουν ότι η μετανάστευση είναι απαραίτητη για την ανακούφιση του δημογραφικού», δήλωνε ο Τζον Σπρίνγκφορντ, συνεργάτης του think tank Centre for European Reform.
«Οι χώρες που θα καταφέρουν να αντισταθούν στις »φωνές» για μείωση της μετανάστευσης ατόμων σε ηλικία εργασίας, μακροπρόθεσμα θα βρεθούν σε ισχυρότερη οικονομική θέση», πρόσθεσε.
Στην Ελλάδα η κυβέρνηση, σκεπτόμενη εντελώς μικροκομματικά και με το φόβο των διαρροών στα δεξιά της, ακολουθεί μια σκληρή γραμμή, την οποία είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι θα πληρώσει από πολλές απόψεις.
Το «πρόβλημα των προβλημάτων»
Έχοντας τα παραπάνω δεδομένα ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε το δημογραφικό ως το «πρόβλημα των προβλημάτων» και μάλιστα το ενέταξε σε έναν από τους βασικούς άξονες της ομιλίας του στη Θεσσαλονίκη.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στο παράδειγμα της Ισπανίας, εκεί που δόθηκε ουσιαστική νομική υπόσταση στους μετανάστες-εργάτες γης, γεγονός που βοήθησε σε μεγάλο βαθμό την Οικονομία της χώρας να ανακάμψει και να παρουσιάσει θετικό πρόσημο.
Υπό αυτό το πρίσμα έχει σίγουρα ενδιαφέρον η συνολική πρόταση Τσίπρα για τη δημιουργία ενός Ταμείου, ένα είδος «κουμπαρά» για τις νεότερες γενιές. Μια εισφορά, από τους έχοντες τον μεγάλο πλούτο, που θα κατευθύνεται σε έναν ειδικό κλειστό λογαριασμό, ένα Ταμείο με μία μόνο προτεραιότητα: «Τη Στήριξη των Νέων Γενεών. Δηλαδή τη στήριξη της Παιδείας, την έρευνας και της καινοτομία, αλλά και της νεανικής Στέγης».
IN.GR
