ΡεπορτάζΜαργαρίτα Βεργολιά
Το Κίεβο εντείνει τις επιθέσεις με drones κατά της ενεργειακής βιομηχανίας στη Ρωσία, βάζοντας στο στόχαστρο τις εξαγωγές ορυκτών καυσίμων της Μόσχας και τη συνέχιση της χρηματοδότησης του πολέμου
Διυλιστήρια και σταθμοί άντλησης «μαύρου χρυσού», πετροχημικά εργοστάσια, τερματικοί σταθμοί πετρελαίου, υποδομές φυσικού αερίου και ηλεκτρικοί υποσταθμοί: οι ουκρανικές επιθέσεις με drones μέσα στη Ρωσία, με στόχο τον ενεργειακό τομέα της και κατ’ επέκταση το «καύσιμο» στην «πολεμική μηχανή» της, έχουν εξελιχθεί το τελευταίο διάστημα σε μια στρατηγικά συντονισμένη εκστρατεία.
Κάποιες έχουν σημειωθεί σε βάθος ακόμη και 1.400 χιλιομέτρων εντός της ρωσικής επικράτειας.
Αν και η κλίμακά τους είναι πολύ μικρότερη από αυτή των ρωσικών πληγμάτων στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας -που έχουν αποδεκατίσει περίπου το 70% της ικανότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην εμπόλεμη χώρα- οι συνέπειες έχουν αρχίσει να γίνονται ορατές και αισθητές στην πλευρά του εισβολέα.
Οι στοχευμένες επιθέσεις έχουν αρχίσει να προκαλούν προβλήματα στην πολεμική οικονομία που έχει «χτίσει» στη Ρωσία ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σύμφωνα με έρευνα υπό το (αμερικανικής χρηματοδότησης) Radio Free Europe, οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στον ρωσικό ενεργειακό τομέα είχαν ήδη προκαλέσει προκαλέσει ζημιές τουλάχιστον 60 δισεκατομμυρίων ρουβλιών μέχρι τον Μάρτιο του 2025.
Αλλά μόνον μέσα στο τελευταίο δίμηνο, γράφουν οι Financial Times, 16 από τα 38 διυλιστήρια της Ρωσίας έχουν πληγεί από ουκρανικά drones, μερικά από αυτά μάλιστα περισσότερες από μία φορές, μεταξύ αυτών και μια από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις επεξεργασίας καυσίμων της Ρωσίας στο Ριαζάν, κοντά στη Μόσχα.
Τα πλήγματα έχουν μειώσει την ικανότητα διύλισης της Ρωσίας κατά 17%, ήταν 1,1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, οδηγώντας σε άνοδο τις τιμές χονδρικής των καυσίμων, σύμφωνα με το Reuters.
Εάν οι ουκρανικές δυνάμεις συνεχίσουν με αυτούς τους ρυθμούς τις επιθέσεις, οι ρωσικές εξαγωγές ντίζελ θα μειωθούν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2020, προβλέπουν οι εταιρείες ανάλυσης ενεργειακών δεδομένων OilX και Vortexa.
Και αυτό ακριβώς θα κάνουν, είπε στο Axios ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι, τονίζοντας ότι έχει την υποστήριξη του Αμερικανού προέδρου Τραμπ.
Μια σπειροειδής ρωσική κρίση καυσίμων
Τουλάχιστον τέσσερα μεγάλα διυλιστήρια πετρελαίου έχουν κλείσει έπειτα από ουκρανικές επιθέσεις, γράφουν οι Moscow Times, επηρεάζοντας το 13% της συνολικής δυναμικότητας διύλισης στη Ρωσία.
Σκιαγραφώντας μια κρίση εφοδιασμού, περί τα 360 βενζινάδικα έκλεισαν μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες, σύμφωνα με την Kommersant, κυρίως στο νότο και ανεξάρτητα.
Δεν ανήκουν δηλαδή σε αλυσίδες μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες σε προμήθειες καυσίμων, λόγω μείωσης της παραγωγής, αλλά και των υψηλών επιτοκίων δανεισμού: το «φρένο» της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας στον πληθωρισμό και στον κίνδυνο της ύφεσης.
Μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου αναφέρονταν ελλείψεις σε δημοφιλείς ποιότητες βενζίνης σε 21 ρωσικές περιοχές.
Τώρα τα πρατήρια σε όλη τη Ρωσία έχουν αρχίσει να περιορίζουν τις πωλήσεις, σύμφωνα με την φιλοκυβερνητική εφημερίδα Izvestia.
Στην κεντρική Ρωσία, στην περιοχή του Βόλγα, στο νότο και στην Άπω Ανατολή έχει πλέον μπει πλαφόν στα 10-20 λίτρα βενζίνης ανά αγορά ή υπάρχει μόνο ντίζελ, λέει ο Πάβελ Μπαζένοφ, πρόεδρος της Ανεξάρτητης Ένωσης Καυσίμων (NTS).
Αυτά, δε, ενώ υπήρχε ήδη απαγόρευση στις εξαγωγές βενζίνης.
Όπως ανακοίνωσε ο Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλεξάντερ Νόβακ, η απαγόρευση θα παραταθεί μέχρι τα τέλη του έτους, βάζοντας τώρα μάλιστα στην ίδια «εξίσωση» την επιβολή μερικής απαγόρευσης και στις εξαγωγές ντίζελ.
Οι τιμές της βενζίνης έχουν αυξηθεί εν τω μεταξύ κατά 40-50% από την αρχή του έτους, ωθώντας τη ρωσική κυβέρνηση να διατάξει τις πετρελαϊκές εταιρείες να ενεργοποιήσουν την εφεδρική δυναμικότητα, να καθυστερήσουν την προγραμματισμένη συντήρηση και να συντονίσουν τις σιδηροδρομικές μεταφορές καυσίμων.
Και κάπως έτσι, ο πόλεμος στην Ουκρανία μεταφέρεται οιονεί στους δρόμους της Ρωσίας και τα νοικοκυριά, μειώνοντας παράλληλα τα έσοδα του κράτους.
«Κινητές κυρώσεις»
Παρά τις πολυάριθμες κυρώσεις, η ρωσική βιομηχανία ενέργειας και οι εξαγωγές της έχουν μέχρι στιγμής μετριάσει τις οικονομικές συνέπειες, χρηματοδοτώντας σε μεγάλο βαθμό τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Όμως το Κίεβο αποκαλεί τώρα «κινητές κυρώσεις» τις επιθέσεις με drones κατά ρωσικών ενεργειακών υποδομών.
Πλήττουν το Κρεμλίνο στην «αχίλλειο πτέρνα» του: στα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Αντιπροσωπεύουν μεταξύ του ενός τρίτου και του μισού του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας την τελευταία δεκαετία και αποτελούν εδώ και περίπου 43 μήνες τη βασική πηγή «τροφοδοσίας» της πολεμικής μηχανής της.
Από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, η ρωσική κυβέρνηση έχει αυξήσει τις δαπάνες της κατά 75%.
Κατά το πρώτο επτάμηνο του έτους όμως το έλλειμμα του προϋπολογισμού ανήλθε στα 4,88 τρισεκατομμύρια ρούβλια.
Είναι τρεις φορές υψηλότερο από το προηγούμενο έτος και αντιπροσωπεύει περίπου το 2% του ΑΕΠ.
Η Ρωσία σχεδιάζει τώρα να αυξήσει τον ΦΠΑ για να καλύψει τις αυξημένες κρατικές δαπάνες.
Το υπουργείο Οικονομικών πρότεινε την Τετάρτη αύξηση του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της χώρας από 20% σε 22% από το επόμενο έτος, χαρακτηρίζοντας το μέτρο απαραίτητο «πρωτίστως για τη χρηματοδότηση της άμυνας και της ασφάλειας».
Σφίγγοντας τον κλοιό
Ένας συνδυασμός εξελίξεων υποδεικνύει ότι η εντατικοποίηση των ουκρανικών επιθέσεων κατά των ενεργειακών υποδομών της Ρωσίας πιθανόν να εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ο κίνδυνος διάχυσης του οποίου έχει κλιμακωθεί τις τελευταίες ημέρες.
Εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων από τις ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει, μεταξύ άλλων, στο 19ο πακέτο κυρώσεων επιτάχυνση της απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ξεχωριστά τώρα εξετάζει την επιβολή δασμών στο ρωσικό πετρέλαιο, καθιστώντας έτσι πιο δαπανηρές τις εισαγωγές που συνεχίζουν ακάθεκτες η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
Έχοντας ήδη ζητήσει εν τω μεταξύ από τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να διακόψουν πλήρως την αγορά ρωσικού πετρελαίου, ως όρο για να επιβάλουν σκληρότερες κυρώσεις στη Μόσχα οι ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε σε συναλλακτικούς όρους τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να κόψει τους ενεργειακούς δεσμούς με τη Ρωσία.
«Το καλύτερο που θα μπορούσε να κάνει είναι να μην αγοράζει πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία», είπε στη θερμότατη -«εξαιρετικά καθοριστική» κατά τον Τραμπ- συνάντησή τους την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο.
Από το βήμα της 80ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ εν τω μεταξύ ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ήδη στοχοποιήσει την Ινδία και την Κίνα ως τους «βασικούς χρηματοδότες του πολέμου [στην Ουκρανία], συνεχίζοντας να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο».
Το παίρνουν ωστόσο φθηνά, ενώ δεν έχει περάσει ούτε ένας μήνας από τότε που ο Κινέζος πρόεδρος Σι και ο Ινδός πρωθυπουργός Μόντι ένωναν τα χέρια με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO).
Το στοίχημα του Τραμπ
Τούτων λεχθέντων, μένει να φανεί εάν, πότε και πόσο θα αποδώσει αυτό που ο Αμερικανός πρόεδρος θεωρεί τώρα τη «συνταγή» για να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Μείωση των εσόδων της Μόσχας από τις εξαγωγές ορυκτών καυσίμων, πρόκληση εσωτερικής δυσαρέσκειας στη Ρωσία και εξώθηση του Κρεμλίνου σε ειρηνευτικές συνομιλίες, αυτή τη φορά σε λιγότερο πλεονεκτική θέση.
Για τον Τραμπ -έναν νάρκισσο MAGA αναθεωρητή, που πιστεύει μόνο στο «νόμο του ισχυρού», αλλά εποφθαλμιά το Νόμπελ Ειρήνης- πρόκειται για πολλαπλό στοίχημα.
Αφενός για το ηγετικό προφίλ του, που έχει «στραπατσαριστεί» μετά την σύνοδο κορυφής με τον αμετάπειστο Πούτιν στην Αλάσκα και με τον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Γάζα, ενώ ετοιμάζεται να συναντηθεί με τον μεγαλύτερο αντίπαλό του, τον Κινέζο πρόεδρο Σι, στα τέλη Οκτωβρίου.
Αφετέρου για την οικονομία των ΗΠΑ, που σε αντίθεση με όσα ισχυρίζεται, δεν ζουν «χρυσή εποχή» και η εύρεση νέας «πελατείας» για αμερικανικές εξαγωγές LNG θα ήταν ό,τι πρέπει.
Το ίδιο ισχύει και για τις πωλήσεις αμερικανικών όπλων στην Ουκρανία μέσω του ΝΑΤΟ, με τα λεφτά των Ευρωπαίων.
Τις μόνες για τις οποίες δήλωσε έτοιμος στη νέα «κωλοτούμπα» του στο ουκρανικό, με τη μνημειώδη κατακλείδα: «Καλή τύχη σε όλους!».
IN.GR
