ΚείμενοΜαργαρίτα Βεργολιά
Εν μέσω ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων για το ουκρανικό και απωλειών στα πολεμικά μέτωπα, η Ρωσία εντείνει την εκστρατεία της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για στρατολόγηση ξένων υπηκόων
Ενόσω η Δύση διχάζεται και οι διαβουλεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μετατρέπονται σε ατέρμονο «γαϊτανάκι», η Ρωσία δείχνει να «τσεκάρει» αυτάρεσκα «κουτάκια» στην αναθεωρητική ατζέντα της.
Με σύμμαχο τώρα μάλιστα ξανά τον «στρατηγό» χειμώνα, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν μιλά πλέον για «απελευθέρωση» όχι μόνο του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία, αλλά και της «Νοβορωσίας».
Όρος, που παραπέμπει στην ομώνυμη πάλαι ποτέ διοικητική περιοχή επί Ρωσικής Αυτοκρατορίας.
Σήμερα αντιστοιχεί σε όλο το νότιο τμήμα της Ουκρανίας, η οποία θα κινδύνευε σε αυτό το σενάριο να συρρικνωθεί σε ένα περίκλειστο κράτος, χωρίς πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα.
Εν μέσω πάντως απωλειών και δυσκολιών στη στρατολόγηση, καθώς ο πόλεμος οδεύει στη συμπλήρωση του τέταρτου έτους, η Ρωσία στρέφεται όλο και περισσότερο σε αλλοδαπούς για να ενισχύσει τον στρατό της.
Κατά το Κίεβο, η Μόσχα έχει ήδη στρατολογήσει τουλάχιστον 18.000 ξένους μαχητές από 128 χώρες.
Επιπλέον 3.388 υπήκοοι άλλων χωρών έχουν σκοτωθεί πολεμώντας για τη Ρωσία, σύμφωνα με το ουκρανικό Αρχηγείο Συντονισμού για τη Μεταχείριση Αιχμαλώτων Πολέμου.
Τα στοιχεία που δημοσίευσε τις προάλλες ο γραμματέας του, ταξίαρχος Ντμίτρι Ούσοφ, δεν παρείχαν αναλυτική περιγραφή και πιθανότατα η συντριπτική πλειονότητα των αναφερόμενων ξένων μαχητών προερχόταν από τη Βόρεια Κορέα.
Εν προκειμένω, στάλθηκαν στα μέτωπα των μαχών από την Πιονγιάνγκ στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ της Μόσχας και της Πιονγιάνγκ.
Όμως το Κρεμλίνο δεν αρκείται πια σε αυτούς.
Πρόσφατα, όχι τυχαία, διευκόλυνε την έκδοση βίζας και ρωσικών διαβατηρίων για αλλοδαπούς, ως δέλεαρ για την ένταξή τους στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.
Οι παχυλές αμοιβές, οι άδειες παραμονής και η υπόσχεση παροχής ρωσικής υπηκοότητας -ή η απειλή αφαίρεσής της- έχουν γίνει βασικά εργαλεία μιας στοχευμένης και εντεινόμενης πια καμπάνιας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πηγή: OpenMinds/VKontakte
Παχυλές αμοιβές για αναλώσιμους μαχητές
Νέα ανάλυση της OpenMinds -μιας «εταιρείας αμυντικής τεχνολογίας», όπως αναφέρει στην ιστοσελίδα της, «δημιουργημένη από την εμπειρία σε πεδία μάχης στην Ουκρανία» και πλέον συνεργαζόμενη «με περισσότερες από 30 κυβερνήσεις και οργανισμούς σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων κρατών μελών του ΝΑΤΟ, κορυφαίων αμυντικών και ερευνητικών ιδρυμάτων»- σκιαγραφεί μια επιθετική εκστρατεία στρατολόγησης στο εξωτερικό από τη Μόσχα.
Διαπιστώνει ότι έχει αυξηθεί εκθετικά ο αριθμός των διαφημίσεων που προωθούν τη στρατιωτική θητεία με σύμβαση στη Ρωσία και απευθύνονται ειδικά σε αλλοδαπούς.
Σήμερα υπολογίζονται σε περισσότερες από 4.500 μηνιαίως, ενώ στις αρχές του 2024 ήταν λιγότερες από 100.
Ενδεικτικά, αποτελούν μια στις τρεις αναρτήσεις στο VKontakte, το δημοφιλέστερο ρωσικό μέσο κοινωνικής δικτύωσης, όταν πέρυσι μετά βίας αντιστοιχούσαν στο 7% των διαφημίσεων στην εν λόγω πλατφόρμα.
Οι περισσότερες απευθύνονται σε ρωσόφωνους πρώην σοβιετικών δημοκρατικών, στη γεωγραφική περιφέρεια της Ρωσίας.
Όλο και αυξάνονται ωστόσο αυτές που στοχεύουν υπηκόους χωρών της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής και της νοτιοανατολικής Ασίας.
Οι νεοσύλλεκτοι ξένοι μαχητές θα λάβουν «έως 3,4 εκατομμύρια ρούβλια την ημέρα υπογραφής της σύμβασης» και βοήθεια «έως 10 εκατομμύρια ρούβλια για την διαγραφή δανείων και χρεών», αναφέρει χαρακτηριστικά μια διαφήμιση.
Άλλες προβάλλουν ως μηνιαία αμοιβή το ποσό των 210.000 ρουβλιών, πάνω από 2.200 ευρώ στην τσέπη.
Για τους ενδιαφερόμενους, είναι συνήθως απείρως πολλαπλάσια από αυτά που θα μπορούσαν να κερδίσουν δουλεύοντας στις πατρίδες τους.
Συχνά ωστόσο οι παχυλές αμοιβές κρύβουν παγίδες.
Από τους σχεδόν 200 ξένους από 37 χώρες που συνελήφθησαν από τις ουκρανικές δυνάμεις ενώ πολεμούσαν στην πρώτη γραμμή για λογαριασμό της Ρωσίας και τώρα κρατούνται ως αιχμάλωτοι πολέμου, πολλοί μίλησαν για εξαπάτηση και εκβιασμό.
Αρκετοί ανέφεραν ότι εστάλησαν από τη Μόσχα στο μέτωπο χωρίς επαρκή εκπαίδευση και παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις ότι, ως άπειροι νεοσύλλεκτοι, θα έμεναν στα μετόπισθεν.
Πηγή: OpenMinds/VKontakte
Οργισμένες αντιδράσεις
Η στρατολόγηση ξένων μαχητών δεν είναι κάτι νέο, ούτε στη μακρά λίστα των σύγχρονων πολέμων, ούτε τώρα στα μέτωπα της Ουκρανίας.
Από την αρχή της πλήρους ρωσικής εισβολής, το 2022, το Κίεβο συνδράμουν πλήθη αλλοδαπών, συγκροτώντας ολόκληρες λεγεώνες.
Αν και ο ακριβής αριθμός τους παραμένει άγνωστος (όπως και οι ιδιότητές τους), εκτιμάται ότι ανέρχονται σε χιλιάδες, παρά τις επίσημες απαγορεύσεις των χωρών καταγωγής τους για τη συμμετοχή στις μάχες.
Σε αντίθεση με τη Ρωσία, ωστόσο, στα ουκρανικά εδάφη παρουσιάζονται ως εθελοντές στο πλευρό της -μαχόμενης για την ανεξαρτησία και την κυριαρχία της- φιλοδυτικής χώρας.
Στην περίπτωση της Μόσχας, το κίνητρο των αλλοδαπών που στρατολογούνται είναι πρωτίστως οικονομικό.
Δεν αφορά μόνο τις προσφερόμενες υψηλές αμοιβές, αλλά κυρίως την υπόσχεση για απόκτηση ρωσικής υπηκοότητας.
Για πολλούς, το ρωσικό διαβατήριο αποτελεί «εισιτήριο» για την αγορά εργασίας στο εξωτερικό και τη μελλοντική εξασφάλιση ενός αξιοπρεπούς εισοδήματος.
Οι ρυθμοί στρατολόγησης των τελευταίων μηνών από τη Ρωσία είναι πλέον τόσο αυξημένοι, που η μία μετά την άλλη χώρες από διάφορα μήκη και πλάτη του πλανήτη -ακόμη και αυτές που έχουν στενές σχέσεις με τη Μόσχα- αντιδρούν πλέον εντόνως.
Μόνο μέσα στον Νοέμβριο, εξέφρασαν σφοδρή ενόχληση για τη στρατολόγηση πολιτών τους η Ιορδανία (μετρά τουλάχιστον δύο νεκρούς νεοσύλλεκτους στις τάξεις του ρωσικού στρατού), η Κένυα, η Νότια Αφρική, μέχρι και η Ινδία.
Είχαν προηγηθεί ανάλογες αντιδράσεις από τη Σρι Λάνκα και το Νεπάλ, ενώ η Κούβα ανακοίνωσε επιχείρηση καταστολής των δικτύων στρατολόγησης και εμπορίας ανθρώπων, όπως ανέφερε, αφότου ανακάλυψε ότι πολίτες της πολεμούσαν στο πλευρό των Ρώσων στην Ουκρανία.
Η δε ρωσική πρεσβεία στην Τεχεράνη χαρακτήρισε τις προάλλες «πλαστογραφία εγκληματικής φύσης» φυλλάδια που κυκλοφορούν στην ιρανική πρωτεύουσα, καλώντας άνδρες ηλικίας 18-45 ετών να καταταγούν στον ρωσικό στρατό.
Υπόσχονταν συμβάσεις «απευθείας υπό το υπουργείο Άμυνας», υψηλές αμοιβές και παροχές δωρεάν στέγασης και ιατρικής περίθαλψης.
Πηγή: OpenMinds/VKontakte
Ορδές απεγνωσμένων
Κατά το ερευνητικό Δανέζικο Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών (DIIS), η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής στην Ευρώπη δεν είναι άμοιρη ευθυνών.
«Αυτό άνοιξε το δρόμο για τη Ρωσία», επισημαίνει, καθώς «για ορισμένους από τους [ξένους] μαχητές, ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτέλεσε απλώς μια ακόμη επαγγελματική ευκαιρία».
Προς τούτο, επικαλείται συνεντεύξεις με ορισμένους από αυτούς που σήμερα κρατούνται ως αιχμάλωτοι πολέμου στην Ουκρανία.
«Ήξερα για τους κινδύνους, αλλά το αποφάσισα όχι μόνο για χρήματα, αλλά επειδή πρώτα απ’ όλα θέλω ρωσικό διαβατήριο», είπε ένας.
«Από παιδί ονειρευόμουν να πάω στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ», λέει ένας άλλος. «Προσπάθησα να μεταναστεύσω στη Σερβία και από εκεί στην Ολλανδία, αλλά δεν τα κατάφερα».
Παρομοίως, ένας τρίτος εξηγεί ότι η Ρωσία ήταν η μοναδική του επιλογή, αφού πρώτα «απορρίφθηκα από πολλές άλλες χώρες».
Για το Κρεμλίνο, όλα τα προαναφερθέντα είναι λεπτομέρειες.
Ζητούμενό του άλλωστε είναι να γίνεται «η δουλειά».
IN.GR
