ΕπιμέλειαΑφροδίτη Τζιαντζή
Μνήμες από την ενεργειακή κρίση του 2022 ξυπνάει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη βούλιαξε τον Μάρτιο, με τον ταχύτερο ρυθμό εδώ και τέσσερα χρόνια.
Βούλιαξε απότομα και έντονα η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη τον Μάρτιο, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βάζει νέες φωτιές και στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της έρευνας οικονομικού κλίματος της Κομισιόν, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε στο -16,3, από -12,3 τον Φεβρουάριο. Πρόκειται για το χαμηλότερο σημείο που έχει βρεθεί εδώ και δυόμιση χρόνια, από τον Οκτώβριο του 2023. Το σημαντικότερο όμως είναι, όπως διαπιστώνει η Wall Street Journal, ότι πρόκειται για την πιο ραγδαία υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης από τον Μάρτιο του 2022, όταν οι Ευρωπαίοι καταναλωτές προσπαθούσαν να «χωνέψουν» το σοκ της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Καταναλωτική εμπιστοσύνη σε ελεύθερη πτώση
Υπενθυμίζεται τον Μάρτιο του 2022, αμέσως μετά την «στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία, όπως αποκαλεί το Κρεμλίνο τις εχθροπραξίες, οι τιμές του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά υπερδιπλασιάστηκαν σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο. Ως τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου είχαν σημειώσει αύξηση άνω του 350% (πηγή: Τrading Economics).
Το γεγονός ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη σήμερα βουλιάζει με τον ίδιο ραγδαίο ρυθμό όσο και τότε – όταν ο πόλεμος ήταν κυριολεκτικά στα σύνορα της Ευρώπης – ερμηνεύεται ποικιλοτρόπως.
Καταρχάς, σημαίνει ότι τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά ένιωσαν ήδη το πρώτο πλήγμα από την άμεση άνοδο στις τιμές των καυσίμων, η οποία μετακυλίεται και στα καταναλωτικά αγαθά. Μια δεύτερη ερμηνεία είναι ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές, έχοντας νωπές τις μνήμες της πληθωριστικής κρίσης των προηγούμενων ετών, και ενώ δεν έχουν ανακτήσει τις απώλειες στην αγοραστική τους δύναμη, είναι πολύ πιο υποψιασμένοι και ανήσυχοι, από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν.
Χαρακτηριστικό είναι ότι η πτώση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ευρωζώνη εξέπληξε και το κονσένσους των οικονομολόγων της Wall Street Journal, oι οποίοι είχαν προβλέψει σε σχετική δημοσκόπηση μικρότερη πτώση, στο -14,1.
H καταναλωτική εμπιστοσύνη σε ΕΕ και Ευρωζώνη βούλιαξε απότομα τον Μάρτιο – πηγή: Κομισιόν
Φόβοι στασιμοπληθωρισμού
«Η εμπιστοσύνη των καταναλωτών βρίσκεται σημαντικά κάτω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο της», ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υποδηλώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι έγιναν πιο απαισιόδοξοι στις προσδοκίες τους.
Οι ερωτηθέντες συμμετείχαν στην έρευνα μεταξύ 1 και 22 Μαρτίου, μετά τις πρώτες αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου.
Αυτό σημαίνει ότι ο αρχικός αντίκτυπος του πολέμου στο Ιράν ήταν πιο σοβαρός για το κλίμα στην ευρωζώνη από ό,τι οι δασμοί του Προέδρου Τραμπ πέρυσι, αναφέρει σχετικό ενημερωτικό σημείωμα της Pantheon Macroeconomics προς τους πελάτες –επενδυτές.
«Αφού τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου επικεντρώθηκαν στους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, οι αγορές καλούνται τώρα να εξισορροπήσουν αυτές τις ανησυχίες, με τους καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη», δηλώνει η οικονομολόγος του συμβουλευτικού οίκου. Πρόκειται για την απειλή του στασιμοπληθωρισμού, που πλανιέται πάνω από την Ευρώπη.
Τα νοικοκυριά σε κινούμενη άμμο
Τα αρνητικά ευρήματα για την καταναλωτική εμπιστοσύνη έρχονται σε μια ευαίσθητη στιγμή για την οικονομία της ευρωζώνης. Η απότομη αύξηση των τιμών απειλεί με νέα οικονομικά βάρη τα νοικοκυριά, που μόλις είχαν αρχίσει να ανακάμπτουν από το ενεργειακό σοκ του 2022.
Το κλίμα καταναλωτικής εμπιστοσύνης έφτασε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ το ποσοστό αποταμίευσης επίσης αυξήθηκε και σταθεροποιήθηκε σε υψηλό επίπεδο. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη είχε αρχίσει να ανακάμπτει σταδιακά προς το τέλος του περασμένου έτους.
Διαψεύδονται οι προσδοκίες για ενίσχυση της κατανάλωσης
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βασίζεται σε μια σταδιακή ανάκαμψη των δαπανών των νοικοκυριών για να στηρίξει την ανάπτυξη φέτος, ακόμη και καθώς οι παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις —ιδιαίτερα η αβεβαιότητα γύρω από τους δασμούς των ΗΠΑ— συνεχίζουν να επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα. Όμως το κλίμα δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση, σημειώνει η Wall Street Journal. Δηλαδή τα νοικοκυριά σκοπεύουν να περιορίσουν την ιδιωτική κατανάλωση και όχι να την αυξήσουν.
Πτώση και της επενδυτικής εμπιστοσύνης
Την περασμένη εβδομάδα, ο δείκτης οικονομικού κλίματος ZEW για τη Γερμανία έδειξε ότι η εμπιστοσύνη των Γερμανών επενδυτών έπεσε κατακόρυφα τον Μάρτιο. Η υποχώρηση του δείκτη επενδυτικού κλίματος ακολούθησε την υποβάθμιση των προσδοκιών για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 από κορυφαία οικονομικά ιδρύματα, όπως το Ινστιτούτο Ifo και το Ινστιτούτο Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία.
Πλήγμα στις καταναλωτικές δαπάνες
Απαισιόδοξη είναι και η εκτίμηση της Oxford Economics για τις επιπτώσεις του πολέμου στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά. Όπως σημειώνει, ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό θα είναι ακόμα πιο έντονος τον Απρίλιο, προβλέποντας αυξήσεις άνω του 3% μεσοσταθμικά.
«Η αύξηση του πληθωρισμού θα αποτελέσει άμεσο πλήγμα για τα εισοδήματα των νοικοκυριών, καθώς είναι εξαιρετικά απίθανο οι μισθοί να αντιδράσουν αρκετά γρήγορα. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η αύξηση του πραγματικού εισοδήματος θα είναι ασθενέστερη από ό,τι υποθέταμε πριν από ένα μήνα, πλήττοντας τις καταναλωτικές δαπάνες. Το καταναλωτικό κλίμα αντιδρά ήδη στις συνεχείς ειδήσεις για τον πόλεμο, σημειώνοντας μεγάλη πτώση τον Μάρτιο. Αυτό θα αποτελέσει ένα επιπλέον εμπόδιο για την ιδιωτική κατανάλωση, καθώς είναι απίθανο οι Ευρωπαίοι καταναλωτές να αντλήσουν από τις αποταμιεύσεις τους για να αντισταθμίσουν την απώλεια του πραγματικού εισοδήματος», σημειώνει ο οίκος οικονομικών αναλυτών.
IN.GR
