Μια λεπτομερή απεικόνιση του κοινωνικού και οικονομικού κλίματος της περιόδου. Στο υπόστρωμα της κοινωνίας σιγοβράζει μια πολυεπίπεδη κρίση εμπιστοσύνης, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση. Τα δεδομένα αποκαλύπτουν μια κυρίαρχη απαισιοδοξία και ένα κλειστό σύστημα εξουσίας που αγνοεί τις ανάγκες των πολιτών.
Η ακτινογραφία της κοινής γνώμης αποκαλύπτει μια Ελλάδα που μοιάζει με καράβι που κινείται προς λάθος κατεύθυνση για τη συντριπτική πλειονότητα των επιβατών του. Η κυριαρχία της κυβέρνησης στο πολιτικό σκηνικό δεν συνοδεύεται από κοινωνική αισιοδοξία· αντίθετα, η ακρίβεια και η οικονομική ανασφάλεια δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα απογοήτευσης και θυμού. Οι πολίτες, σε πρόσφατη δημοσκόπηση, αισθάνονται αποκλεισμένοι από τη λήψη των αποφάσεων, θεωρώντας πως το κράτος λειτουργεί ως ένα κλειστό σύστημα που αγνοεί τις ανάγκες τους.
Οι τάσεις και οι αντιλήψεις της κοινής γνώμης στην Ελλάδα
Η χώρα, τον Απρίλιο του 2026, παρουσιάζει μια εικόνα έντονης εσωτερικής αντίφασης. Ενώ το πολιτικό σκηνικό εμφανίζεται επιφανειακά σταθερό ως προς τους συσχετισμούς δυνάμεων, στο υπόστρωμα της κοινωνίας σιγοβράζει μια πολυεπίπεδη κρίση εμπιστοσύνης.
Οι βασικοί πυλώνες της δυσαρέσκειας που καταγράφει η δημοσκόπηση
Η πρόσφατη έρευνα της Prorata για λογαριασμό της «Εφ.Συν.» αναδεικνύει τρία κεντρικά ευρήματα που λειτουργούν ως οι βασικοί πυλώνες αυτής της δυσαρέσκειας: τη συντριπτική πεποίθηση ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, την κυριαρχία της ακρίβειας ως υπαρξιακού προβλήματος και την ανάδειξη του «Κανένα» ως του δημοφιλέστερου πόλου πολιτικής αναφοράς.
Το πλέον ανησυχητικό εύρημα της έρευνας είναι ότι σχεδόν 7 στους 10 πολίτες (69%) δηλώνουν πως η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση. Αυτό το ποσοστό δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική κριτική προς την εκάστοτε κυβέρνηση, αλλά περιγράφει μια βαθύτερη βιωματική εμπειρία της καθημερινότητας.
Η αίσθηση αυτή διαπερνά όλες τις πτυχές της ζωής: από το αίσθημα ανασφάλειας και την αγωνία για το μέλλον, μέχρι την αίσθηση ότι ο τρόπος ζωής υποβαθμίζεται συνεχώς. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, η φράση «η χώρα δεν πάει καλά» έχει καταστεί ένα αυθόρμητο λαϊκό αίσθημα που δεν χρειάζεται περίπλοκες αναλύσεις για να εξηγηθεί, καθώς αντανακλάται σε κάθε πτυχή του δημόσιου και ιδιωτικού βίου.
Η ακρίβεια ως καταλύτης κοινωνικής αποσύνθεσης
Στην κορυφή της ατζέντας των προβλημάτων βρίσκεται, με χαώδη διαφορά από το δεύτερο, η ακρίβεια. Δεν πρόκειται πλέον για έναν απλό οικονομικό δείκτη, αλλά για τον παράγοντα που προκαλεί τη μεγαλύτερη διέγερση στο θυμικό των πολιτών.
Η οικονομική ασφυξία λειτουργεί ως «μαύρο σύννεφο» που σκεπάζει τα πάντα. Όταν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού αισθάνεται ότι δεν μπορεί να «τα βγάλει πέρα», η δυσαρέσκεια παύει να είναι ελεγχόμενη και μετατρέπεται σε οργή και απογοήτευση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι προβλήματα όπως η δικαιοσύνη, η διαφθορά, η εγκληματικότητα και η υγεία παραμένουν ψηλά, αλλά η ακρίβεια είναι αυτή που καθορίζει την επιβίωση και, κατά συνέπεια, την πολιτική στάση των πολιτών.
Αναλυτικότερα, η ακρίβεια αποτελεί το συντριπτικά μεγαλύτερο πρόβλημα για τους πολίτες, με το 80% των ερωτηθέντων να την κατατάσσει ανάμεσα στα τρία σημαντικότερα ζητήματα της χώρας. Η οικονομική πίεση που προκαλεί, σκεπάζει την καθημερινότητα και μεγιστοποιεί την οργή.
Θέματα δικαιοσύνης, διαφθοράς και διαφάνειας: Είναι το δεύτερο σημαντικότερο ζήτημα, με ποσοστό 49%. Υπάρχει μια έντονη αίσθηση ότι το κράτος λειτουργεί ως «κλειστό κάστρο» προς όφελος μόνο όσων βρίσκονται εντός των τειχών του.
Χαμηλοί μισθοί και συνθήκες εργασίας: Ακολουθούν με 22%, αναδεικνύοντας τη γενικευμένη δυσκολία των πολιτών να «τα βγάλουν πέρα».
Υγεία και περίθαλψη: Απασχολεί το 21% του πληθυσμού
Κυρίαρχα συναισθήματα
Η ψυχολογική κατάσταση των πολιτών χαρακτηρίζεται από έντονα αρνητικό φορτίο:
- Απογοήτευση: Είναι το κυρίαρχο συναίσθημα για το 49% των πολιτών.
- Θυμός: Διακατέχει το 36% των ερωτηθέντων, τροφοδοτούμενος κυρίως από την οικονομική πίεση και το αίσθημα αδικίας.
- Απελπισία: Εκφράζεται από το 24% του πληθυσμού.
- Αποστροφή: Νιώθει το 18%.
Αντίθετα, τα θετικά συναισθήματα βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με την αισιοδοξία στο 11%, την ελπίδα στο 10% και το αίσθημα ασφάλειας μόλις στο 5%.
Το πολιτικό κενό και η κυριαρχία του «Κανένα»
Ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της έρευνας για την κατάσταση της ελληνικής δημοκρατίας είναι η πλήρης απονομιμοποίηση του πολιτικού προσωπικού στα μάτια μιας κρίσιμης μάζας πολιτών. Ένας στους τρεις ερωτηθέντες (34%) δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται κανέναν από τους υπάρχοντες πολιτικούς αρχηγούς για τη θέση του πρωθυπουργού (στη μέτρηση δεν συμπεριλαμβάνονται οι Αλέξης Τσίπρας, Μαρία Καρυστιανού και Αντώνης Σαμαράς).
Αυτή η τάση υπογραμμίζει ένα σοβαρό έλλειμμα οράματος και εκπροσώπησης. Οι πολίτες δεν νιώθουν απλώς απογοητευμένοι από την κυβέρνηση, αλλά ταυτόχρονα δεν βλέπουν στην αντιπολίτευση μια πειστική εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Το αποτέλεσμα είναι μια χώρα που «δεν πιστεύει σε κανέναν», μια κοινωνία που γερνάει δημογραφικά και αισθάνεται παγιδευμένη σε ένα παρόν χωρίς προοπτική.
Το αίσθημα του αποκλεισμού και το κράτος-κάστρο
Γιατί όμως οι πολίτες νιώθουν αποκλεισμένοι; Η ανάλυση των πηγών υποδηλώνει ότι το κράτος αντιμετωπίζεται συχνά ως ένα «κλειστό σύστημα» ή ένα «κάστρο» που προστατεύει τα δικά του συμφέροντα, αγνοώντας τη βάση της κοινωνίας. Η αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην των πολιτών και ότι η φωνή τους δεν φτάνει στα κέντρα εξουσίας ενισχύει την αποχή και την πολιτική απάθεια.
Ο αποκλεισμός αυτός είναι και οικονομικός: η αδυναμία συμμετοχής στην κατανάλωση λόγω της ακρίβειας οδηγεί σε έναν κοινωνικό υποβιβασμό που βιώνεται ως ταπείνωση.
Η ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο
Η Ελλάδα του 2026 μοιάζει να βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η δημοσκόπηση δεν αποτυπώνει απλώς μια πρόσκαιρη δυσαρέσκεια, αλλά μια δομική ρωγμή στη σχέση κράτους-πολίτη.
Για να αλλάξει η κατεύθυνση του «καραβιού», δεν αρκούν μόνο οικονομικά μέτρα για την αναχαίτιση της ακρίβειας. Απαιτείται η επανασύνδεση της πολιτικής με την κοινωνία και η δημιουργία ενός νέου εθνικού οράματος που θα εμπνέει ξανά εμπιστοσύνη. Όσο ο «Κανένας» παραμένει ο ισχυρότερος παίκτης στο πολιτικό σκηνικό, ο κίνδυνος για περαιτέρω κοινωνική αποσύνθεση και ενίσχυση αντισυστημικών τάσεων θα παραμένει υπαρκτός και απειλητικός.
IN.GR
