ΕπιμέλειαΝατάσα Ρουγγέρη
Σε ασφυκτικό κλοιό οι καταναλωτές στην Ελλάδα, σύμφωνα με νέα έρευνα – Δεν κάνουν μεγάλες αγορές, δεν μπορούν να αποταμιεύσουν χρήματα για μια ώρα ανάγκης και δηλώνουν οι πιο απαισιόδοξοι στην Ευρώπη
Τα πρωτεία στην απαισιοδοξία κατέχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι Έλληνες καταναλωτές, καθώς διατυπώνουν ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθενεί η πρόθεσή τους για μεγάλες αγορές, καθώς και η πρόθεσή τους για αποταμίευση, αφού το «ταμείον είναι… μείον» – όχι στο τέλος, αλλά στις 15 του μηνός.
Σύμφωνα με την έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ, στην καταναλωτική εμπιστοσύνη, η οποία σημείωσε εξασθένιση τον Απρίλιο, οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για τη δική τους οικονομική τους κατάσταση, καθώς και της χώρας, ενισχύθηκαν.
Την ίδια ώρα, η ακρίβεια που παραμένει, παρά τα κυβερνητικά μέτρα, τα οποία εξαντλούνται σε επιδόματα και pass και δεν λύνουν το πρόβλημα, καθώς και το γενικό περιβάλλον που είναι ιδιαίτερα ευμετάβλητο, πιέζουν περαιτέρω τους καταναλωτές. Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, νέες πληθωριστικές πιέσεις έχουν ήδη εμφανιστεί, επηρεάζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με πολλούς κλάδους να αντιμετωπίζουν άμεσα τις σχετικές επιπτώσεις.
Να σημειωθεί, άλλωστε, ότι υποχώρησε τον Απρίλιο ο δείκτης οικονομικού κλίματος, κλείνοντας στις 105,7 μονάδες, από 106,8 μονάδες τον Μάρτιο, με την υποχώρηση αυτή να προέρχεται από την εξασθένιση των προσδοκιών στη βιομηχανία, όπως και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Και σαν να μην έφθαναν τα χαμηλά εισοδήματα και η ακρίβεια στα είδη πρώτης ανάγκης, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και, κυρίως, η αβεβαιότητα ως προς τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ επηρέασαν κρίσιμα την αγορά πετρελαίου, γεγονός που αποτυπώνεται στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας – κάτι που η ελληνική κυβέρνηση προσπάθησε να αντιμετωπίσει με άλλο ένα… pass, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες μειώνουν τους φόρους στα καύσιμα.
Εξίσου κρίσιμη είναι, όμως, η πρόβλεψη του ΙΟΒΕ για τον τουρισμό, καθώς στην έρευνα καταγράφονται ανησυχίες στην έναρξη της θερινής περιόδου για τους κλάδους που σχετίζονται άμεσα με αυτόν, οι οποίοι ενδέχεται να επηρεαστούν σημαντικά από τις εξελίξεις, με γενικότερες συνέπειες στην ελληνική οικονομία, καθώς τα έσοδα από τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα του ακαθάριστου προϊόντος της χώρας, αλλά και για εκατομμύρια πολίτες που εργάζονται στον κλάδο.
Με 10% τρέχει ο «πληθωρισμός της τσέπης» για τους Έλληνες καταναλωτές
Επιπλέον, ο λεγόμενος «αντιληπτός πληθωρισμός» για τους Έλληνες καταναλωτές έτρεξε με ρυθμό 10,1% το προηγούμενο δωδεκάμηνο, έναντι 3,5% στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της ΕΚΤ.
Στην έρευνα καταναλωτικών προσδοκιών του Μαρτίου, ο διάμεσος αντιληπτός πληθωρισμός στην Ελλάδα, για το προηγούμενο δωδεκάμηνο, κινήθηκε στο 10,1% (από 9,9% τον Φεβρουάριο).
Πρόκειται για τεράστια απόκλιση, τόσο από τον αντιληπτό πληθωρισμό της Ευρωζώνης, όσο και από τον πραγματικό Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), όπως τον καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ και η ΕΚΤ.
Συγκεκριμένα, ο ΕνΔΤΚ στην Ελλάδα τον Μάρτιο παρουσίασε ετήσια αύξηση 3,4%, ενώ ο μέσος ΕνΔΤΚ δωδεκαμήνου σημείωσε αύξηση 2,9%. Και στις δύο περιπτώσεις, ο καταγεγραμμένος επίσημος πληθωρισμός είναι μόλις το 1/3 του πληθωρισμού της «τσέπης» – όπως τον αντιλαμβάνονται εμπειρικά οι Έλληνες καταναλωτές.
‘Ερχεται νέο κύμα ανατιμήσεων το καλοκαίρι
Παράλληλα, ένα νέο κύμα ανατιμήσεων ετοιμάζεται να χτυπήσει την αγορά το καλοκαίρι, καθώς το αυξημένο κόστος παραγωγής στην Ευρωζώνη θα μετακυλιστεί άμεσα στους ήδη εξαντλημένους καταναλωτές.
Η διάσταση μεταξύ των επίσημων γενικών δεικτών και της καθημερινής επιβάρυνσης αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία πενταετίας. Από το 2021 έως σήμερα, τα είδη διατροφής και τα μη αλκοολούχα ποτά έχουν ανατιμηθεί σωρευτικά κατά 39%, ενώ η στέγαση κατά 31,2%.
Αυτές οι αυξήσεις είναι δυσανάλογα βαριές για τα χαμηλότερα εισοδήματα (750 έως 1.100 ευρώ), τα οποία επωμίστηκαν μέσο σωρευτικό πληθωρισμό άνω του 19%, έναντι 10% για τα εισοδήματα άνω των 3.500 ευρώ, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους απορροφάται από βασικές ανελαστικές ανάγκες.
Στο +39% τα τρόφιμα, στο +31% η στέγαση
Στον τομέα των τροφίμων, το κρέας γενικά έχει αυξηθεί κατά 52,11%. Ειδικότερα, το μοσχάρι κατέγραψε άνοδο 74,36%, το αρνί και κατσίκι 72,58%, και τα πουλερικά 35,36%. Το ελαιόλαδο παρουσιάζει σωρευτική αύξηση 42,96%, παρά την πρόσφατη υποχώρηση, ενώ προϊόντα όπως οι σοκολάτες και το κακάο ενισχύθηκαν κατά 57,82% και 55,60% αντίστοιχα.
Στη στέγαση και την ενέργεια, τα ενοίκια ακρίβυναν μεσοσταθμικά πάνω από 29%. Το πετρέλαιο θέρμανσης σημείωσε άνοδο 57,52% και το ηλεκτρικό ρεύμα 43,52%.
Και ενώ οι καταναλωτές ήδη πιέζονται, τα στοιχεία από τα οικονομικά επιτελεία σε επίπεδο Κομισιόν και ΕΚΤ καταδεικνύουν συστηματική αύξηση του κόστους παραγωγής, που δεν έχει φτάσει ακόμη στο ράφι. Σε κρίσιμους κλάδους, όπως τα πετροχημικά και τα λιπάσματα, καταγράφονται ανατιμήσεις 8% έως 12% από τις αρχές του έτους. Το κόστος μεταφοράς καυσίμων και πρώτων υλών εμφανίζεται αυξημένο έως και 15%, ενώ οι τιμές του diesel παραμένουν υψηλές.
Στην Ελλάδα, τα δεδομένα δείχνουν ήδη αυξήσεις 10%-15% στο κόστος μεταφοράς βασικών προϊόντων και πάνω από 12% στο αγροτικό κόστος (λιπάσματα, καύσιμα).
Παράλληλα, συμπιέζεται ο μέσος μισθός, κάτι που δυσχεραίνει έτι περισσότερο τα νοικοκυριά. Η Ελλάδα καταγράφει μία από τις υψηλότερες αναλογίες κατώτατου προς μέσο μισθό στην ΕΕ, αγγίζοντας το 63%, πράγμα που αποδεικνύει τον μαζικό εγκλωβισμό των μισθωτών στα χαμηλότερα κλιμάκια αποδοχών.
IN.GR
