Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα θα «φουντώσει» από τα τέλη του 2026 και θα κορυφωθεί το 2027 προβλέπει έκθεση της Rabobank. Οι ανατιμήσεις στα λιπάσματα, φέρνουν μικρότερες σοδειές και ακριβότερα προϊόντα.
Φωτιά στις τσέπες μας θα βάλουν τα τρόφιμα, προειδοποιεί νέα έρευνα της Rabobank, πολυεθνικού χρηματοπιστωτικού ομίλου που ειδικεύεται στα αγροδιατροφικά commodities.
Αν μέχρι τώρα η αύξηση στον πληθωρισμό αφορά πρωτίστως τις τιμές ενέργειας, καύσιμα και μεταφορές, είναι θέμα χρόνου τα φουσκωμένα κόστη να περάσουν στα ράφια των σουπερμάρκετ.
Σύμφωνα με τη Rabobank, μέχρι τα Χριστούγεννα ο πληθωρισμός στα τρόφιμα θα έχει «πονέσει» για τα καλά τα πορτοφόλια των Ευρωπαίων. Μέχρι τώρα, οι μεγάλες αλυσίδες υποστηρίζουν ότι έχουν κρατήσει τις τιμές σταθερές, τουλάχιστον στα τυποποιημένα τρόφιμα. Αυτό σε ένα βαθμό ισχύει, αλλά ανατρέπεται από τις ιλιγγιώδεις αυξήσεις στα φρέσκα τρόφιμα.
Διψήφιος πληθωρισμός στα φρέσκα τρόφιμα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, δεν χρειάζεται να περιμένουμε ως τα Χριστούγεννα για να νιώσουμε τον «πόνο» των ανατιμήσεων στα τρόφιμα. Εδώ και πολλούς μήνες ο πληθωρισμός στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, τρέχει ως και με υπερδιπλάσιο ρυθμό από τον γενικό πληθωρισμό.
Τον Απρίλιο άγγιξε το 10% σε ετήσια βάση, όταν ο γενικός εναρμονισμένος πληθωρισμός ήταν 4,6 και 5,4% ο εθνικός πληθωρισμός. Το ίδιο διάστημα τα επεξεργασμένα τυποποιημένα τρόφιμα είχαν πληθωρισμό μόνο 0,8%.
Η Raboresearch, το ερευνητικό σκέλος της τράπεζας, προβλέπει πληθωρισμό στο λιανεμπόριο τροφίμων από 5%-10% στην Ευρώπη, με βάση τα μετριοπαθή σενάρια. Αν η κρίση στα Στενά του Ορμούζ παραταθεί, ο πληθωρισμός μπορεί να εκτιναχθεί ακόμα και πάνω από το 10%.
Ωρολογιακή βόμβα τα λιπάσματα
Εκτός από τους τραπεζικούς αναλυτές, ηχηρό καμπανάκι για τις τιμές των τροφίμων χτυπάνε και οι Ευρωπαίοι παραγωγοί. Μία από τις βασικότερες αιτίες ανησυχίας είναι οι τιμές και η διαθεσιμότητα των λιπασμάτων.
Η Ευρώπη παράγει τα δικά της αζωτούχα λιπάσματα, αλλά τα κατασκευάζει από εισαγόμενο φυσικό αέριο. Από τη στιγμή που το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, απαντώντας στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 59% και ορισμένων λιπασμάτων έως και 50%. «Η ωρολογιακή βόμβα των λιπασμάτων, απειλεί να εκτοξεύσει τις τιμές τροφίμων στην Ευρώπη», τονίζουν νέα ανάλυση στο Politico Europe
Για παράδειγμα στη Γερμανία, η ουρία, το πιο διαδεδομένο λίπασμα, πωλείται πλέον γύρω στα 550 ευρώ ανά τόνο, από περίπου 370 ευρώ πριν τον πόλεμο, αύξηση 48%.
To ίδιο ισχύει για τις διεθνείς χρηματιστηριακές τιμές, που αφορούν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης -futures, εκεί που παίζονται τα κερδοσκοπικά παιχνίδια των traders. Εντός του Απριλίου η ουρία εκτινάχθηκε ως και πάνω από 700 δολάρια τον τόνο, έναντι 465 πριν τον πόλεμο. Mε την ελπίδα των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν, η τιμή της έχει υποχωρήσει γύρω στα 550 ευρώ. Παραμένει και πάλι πάνω από 15% ακριβότερη σε σύγκριση με πέρυσι, ενώ η αβεβαιότητα εντείνεται.
Ψίχουλα οι επιδοτήσεις για λιπάσματα
Οι καταναλωτές θα νιώσουν πρώτα το κόστος των καυσίμων, μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού. Το πλήγμα από τα λιπάσματα θα γίνει αισθητό αργότερα, υποστηρίζουν οι αναλυτές. Οι Έλληνες αγρότες ανησυχούν για το αν θα μπορέσουν να προμηθευθούν επαρκή λιπάσματα για την καλλιεργητική σεζόν του φθινοπώρου. Οι κρατικές επιδοστήσεις του 15%, για τα παραστατικά αγορών που θα κοπούν ως και τον Αύγουστο, χαρακτηρίζονται «ψίχουλα» από τους παραγωγούς, αφού οι ανατιμήσεις, ειδικά στα αζωτούχα σκευάσματα, είναι πολλαπλάσιες
Πώς οι ανατιμήσεις στο άζωτο… θα κάνουν το ψωμί ψωμάκι
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνδέεται με την τιμή του ψωμιού που φτάνει στο καθημερινό μας τραπέζι, μέσα από τρία αργά βήματα: Το φυσικό αέριο μετατρέπεται σε λίπασμα. Τα λιπάσματα ταΐζουν τις σοδειές. Ο σοδειές των αγροτών ταΐζουν τους ανθρώπους. Κάθε βήμα χρειάζεται εβδομάδας για να ολοκληρωθεί. Ο πλήρης κύκλος χρειάζεται μήνες.
«Τα περισσότερα τρόφιμα που βρίσκονται σήμερα στα ράφια των σούπερ μάρκετ παρήχθησαν χρησιμοποιώντας πρώτες ύλες που αγοράστηκαν ή ‘συμβολαιοιποιήθηκαν’ πριν ξεσπάσει πλήρως η κρίση», δήλωσε ο Ντέιβιντ Λαμπόρντ, ο οποίος διευθύνει το Τμήμα Αγροδιατροφικής Οικονομίας στην Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO). Το ότι οι τιμές στα συσκευασμένα είδη δεν έχουν (ακόμα) απογειωθεί αντανακλά απλώς τη χρονική συγκυρία. Τίποτα δεν εγγυάται ότι αυτό δεν θα αλλάξει. Το ερώτημα που τίθεται στην αγορά δεν είναι αν θα ακριβύνουν κι άλλο τα τρόφιμα, αλλά πότε ακριβώς θα «σκάσει» το νέο κύμα ακρίβειας και πόσο μεγάλο θα είναι, σε ένταση και χρονική διάρκεια.
Πότε θα «κλειδώσουν» οι ανατιμήσεις
Καθώς οι περισσότερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τροφίμων διαπραγματεύονται τις τιμές τους σε ετήσια βάση, δεν μπορούν να μετακυλήσουν άμεσα τις αυξήσεις. Τα τελικά αποτελέσματα θα «κλειδώσουν» στις διαπραγματεύσεις μεταξύ προμηθευτών και λιανεμπόρων, που θα γίνουν τους επόμενους μήνες.
Ο πληθωρισμός είναι επίσης πιθανό να προκαλέσει μείωση του όγκου των λιανικών πωλήσεων και της κίνησης στον τομέα της εστίασης.
Η RaboResearch αναφέρει ότι «ένα νέο κύμα πληθωρισμού μπορεί να οδηγήσει τους καταναλωτές απλώς να αγοράζουν λιγότερα ή να τρώνε έξω λιγότερο συχνά», και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ιδιαίτερα δύσκολες διαπραγματεύσεις τιμών τους επόμενους μήνες μεταξύ λιανοπωλητών και προμηθευτών».
Από Αύγουστο… χειμώνα
Όταν τα λιπάσματα γίνουν απαγορευτικά ακριβά, οι αγρότες μειώνουν τις δόσεις ή στρέφονται σε λιγότερο εντατικές καλλιέργειες.
Αυτό σημαίνει χαμηλότερες αποδόσεις τους επόμενους μήνες, που θα μεταφραστούν, με χρονοκαθυστέρηση, σε ανατιμήσεις στα ράφια, και κυρίως στους πάγκους και τις προθήκες των φρέσκων προϊόντων.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της FAO, Μάξιμο Τορέρο δεν είναι καθόλου αισιόδοξος.
«Οι αυξήσεις των τιμών (σ.σ. στα τρόφιμα) από την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν ήταν μέτριες. Οφείλονται κυρίως στις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου και μετριάζονται από την άφθονη παγκόσμια προσφορά σιτηρών. Αν όμως η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί, με υψηλό κόστος εισροών και τα τρέχοντα χαμηλά περιθώρια κέρδους, οι αγρότες θα πρέπει να επιλέξουν: να καλλιεργήσουν τα ίδια με λιγότερες εισροές, να φυτέψουν λιγότερα ή να στραφούν σε καλλιέργειες που απαιτούν λιγότερη χρήση λιπασμάτων. Αυτές οι επιλογές θα επηρεάσουν τις μελλοντικές αποδόσεις και θα διαμορφώσουν την προσφορά τροφίμων και τις τιμές των βασικών εμπορευμάτων για το υπόλοιπο της χρονιάς που διανύουμε και για όλο τον επόμενο χρόνο».
IN.GR
