ΚείμενοΔημήτρης Τερζής
Ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε λύπη και οργή για την ακρίβεια που αποτελεί το υπ. αριθμόν ένα πρόβλημα της χώρας. Παρ’ όλα αυτά δεν έκανε καμία αυτοκριτική για την καθολική αποτυχία του να την ελέγξει.
Ιστορικά δεν έχει αποδειχθεί ότι η Μαρία Αντουανέττα είπε την περίφημη ρήση απευθυνόμενη στον πεινασμένο γαλλικό λαό «ας φάνε παντεσπάνι αν δεν έχουν ψωμί». Η Ιστορία ωστόσο κατέγραψε τη δήλωση που έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πρωθυπουργός της χώρας την τελευταία επταετία, πως αισθάνεται «οργισμένος αλλά και λυπημένος» που η ακρίβεια «ροκανίζει το εισόδημα των πολιτών».
Κοροϊδία
Αναρωτιέται κανείς, αν αισθάνεται έτσι ο κ. Μητσοτάκης τι πρέπει να νοιώθει ο μέσος Έλληνας που βιώνει αυτή την κατάσταση. Η λέξη «κοροϊδία» ίσως είναι η ελάχιστη δυνατή που να μπορεί να περιγράψει την κατάσταση. Κι αυτό επειδή αν δούμε όλες τις μετρήσεις και όλα τα στοιχεία από το 2019 έως σήμερα, η κυβέρνηση της ΝΔ απέτυχε παταγωδώς να ελέγξει την ακρίβεια και το κόστος ζωής. Κατά συνέπεια τα κροκοδείλια δάκρυα του πρωθυπουργού μόνο τους συνέδρους της ΝΔ μπορούν να συγκινήσουν και τα πετσοκομμένα ποσοστά της, όπως καταγράφονται στις δημοσκοπήσεις.
Για να είμαστε ακριβείς δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρωθυπουργός αναφέρεται στο ζήτημα της ακρίβειας. Αυτή τη φορά έδωσε έναν πιο δραματικό-προσωπικό τόνο, ωστόσο τον θυμόμαστε να λέει ότι «το σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα είναι πολύ ακριβό» (από το βήμα της ΔΕΘ το 2023), ενώ προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι ενώ σχεδόν πάντα επικαλείται τις διεθνείς συνθήκες προκειμένου να δικαιολογήσει την ακρίβεια στη χώρα μας, στην ίδια ΔΕΘ του 2023 έλεγε πως «η ακρίβεια είναι παγκόσμιο φαινόμενο αλλά και αυτό δεν είναι δικαιολογία».
Την επόμενη χρονιά, στη ΔΕΘ του 2024 ο κ. Μητσοτάκης είχε δει… μείωση των τιμών παρά το γεγονός ότι όλες οι δημοσκοπήσεις είχαν το ζήτημα της ακρίβειας ως πρώτο πρόβλημα -και μάλιστα με διαφορά- στην καθημερινότητα των πολιτών. Και προφανώς το ζήτημα της ακρίβειας δεν αφορούσε μόνο το κόστος διατροφής αλλά και στέγασης, ενεργειακής κάλυψης κλπ.
Τι λένε τα στοιχεία
Ας δούμε την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί την τελευταία επταετία με αριθμούς και ποσοστά ώστε να διαπιστώσουμε πόσο ευημερούν οι άνθρωποι και όχι τα νούμερα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat (2025), από το 2019 οι αυξήσεις στα τρόφιμα στη χώρα μας αγγίζουν το 30%. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοιες αυξήσεις έχουν σημειωθεί και σε άλλες χώρες της Ε.Ε. (π.χ. Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία κ.α.), ωστόσο οι μισθοί εκεί είναι εντελώς διαφορετικοί από της Ελλάδας.
Σε σχέση με τη στέγαση τα στοιχεία της Eurostat είναι ακόμη πιο απογοητευτικά για τη χώρα μας. Αφενός υπάρχει αλματώδης αύξηση 49% στις τιμές των ενοικίων, ειδικά σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και τουριστικές περιοχές, αφετέρου βρισκόμαστε στην πρώτη θέση πανευρωπαϊκά σε καθυστερήσεις ενοικίων, λογαριασμών κοινής ωφελείας και δανείων, με ποσοστό 43%.
Εκεί όμως που οι αυξήσεις έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο είναι στον τομέα της ενέργειας. Από το 2019 και μετά η χώρα βρίσκεται σταθερά ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της Ε.Ε. με τις αυξήσεις, ειδικά σε περιόδους κρίσεων να έφτασαν το 70%!
Στοιχεία της αγοράς ενέργειας στην Ε.Ε. για το διάστημα 2019-2025. Η Ελλάδα βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις τιμών.
Το βασικό συμπέρασμα από τις επίσημες μετρήσεις είναι ότι: οι αυξήσεις σε βασικές ανάγκες ήταν πολύ μεγαλύτερες από την αύξηση εισοδημάτων, η μεσαία τάξη και οι χαμηλόμισθοι πιέστηκαν ιδιαίτερα, η Ελλάδα παρέμεινε από τις πιο επιβαρυμένες χώρες της Ευρώπης ως προς το διαθέσιμο εισόδημα σε σχέση με το κόστος ζωής.
Η εύκολη δικαιολογία
Για όλα τα ανωτέρω η μόνιμη επωδός-δικαιολογία που προβάλλει η κυβέρνηση είναι πως η κρίση είναι εισαγόμενη. Σε καμία περίπτωση όμως δεν έχει να καταφέρει να πείσει γιατί η χώρα μας πληρώνει πολύ πιο ακριβά ρεύμα σε σχέση με άλλες χώρες ή γιατί η χώρα μας κατέγραψε τόσο υψηλό κόστος ζωής σε σχέση με τα εισοδήματα των πολιτών.
Η αδυναμία ελέγχου της αγοράς, η υπερφορολόγηση μέσω έμμεσων φόρων, η ανοχή σε πρακτικές αισχροκέρδειας και η απουσία ουσιαστικής στρατηγικής συνέβαλαν καθοριστικά στη σημερινή κατάσταση. Η κυβέρνηση χρησιμοποίησε την έννοια της «εισαγόμενης κρίσης» ως πολιτική ασπίδα για να αποκρύψει τις δικές της ευθύνες. Και βέβαια τα διαφόρων ειδών επιδόματα ή αλλιώς pass ήταν απλώς ένα πασάλειμμα και όχι ουσιαστική πολιτική αντιμετώπισης της κρίσης.
Ποιος δεν θυμάται το περιβόητο «Καλάθι του Νοικοκυριού» που παρουσιάστηκε ως η μεγάλη μεταρρύθμιση που θα συγκρατούσε τις τιμές στα σούπερ μάρκετ. Ποιος δεν θυμάται τις θριαμβολογίες του Άδωνι Γεωργιάδη που ως αρμόδιος υπουργός Ανάπτυξης έλεγε πως «οι πολίτες βλέπουν ήδη μειώσεις τιμών» και ταυτόχρονα αλλού δήλωνε ότι «η αγορά αυτορυθμίζεται!», και ότι «δεν υπάρχει αισχροκέρδεια, οι τιμές ανέβηκαν από τον πληθωρισμό. Η άνοδος του πληθωρισμού δεν είναι αποτέλεσμα αισχροκέρδειας, οφείλεται σε αντικειμενικούς λόγους».
Όταν ανακάλυπταν την αισχροκέρδεια που… δεν υπήρχε
Επειδή όμως μιλάμε για τον… Άδωνι Γεωργιάδη, όταν τον βόλευε μιλούσε για αισχροκέρδεια προαναγγέλλοντας σειρά προστίμων. «Ασφαλώς και υπάρχουν φαινόμενα αισχροκέρδειας», έλεγε σε συνέντευξή του στον Παραπολιτικά FM ο Άδωνις Γεωργιάδης και «γι’ αυτό και έχουμε βάλει αυτά τα πρόστιμα και είναι πολλά. Τις επόμενες μέρες θα ανακοινώσουμε πάρα πολλά πρόστιμα. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσους ελέγχους κάνουμε κάθε μέρα. Δεν υπάρχει μέρα που δεν είμαστε όλοι στο δρόμο για ελέγχους, σε λίγο θα κάνω και εγώ».
Εν ολίγοις η αντιμετώπιση το θέματος από την κυβέρνηση στην πραγματικότητα εξελίχθηκε σε μια επικοινωνιακή άσκηση διαχείρισης εντυπώσεων. Οι πολίτες είδαν προϊόντα να αλλάζουν συσκευασίες, ποσότητες και μάρκες, ενώ οι συνολικές δαπάνες στο ταμείο συνέχισαν να αυξάνονται.
Με απλά λόγια ο Κυριάκος Μητσοτάκης μοίραζε Food Pass, Market Pass, Fuel Pass και Power Pass, παραδεχόμενος έμμεσα ότι αδυνατεί να αντιμετωπίσει τη ρίζα του προβλήματος. Αντί να μειώσει ουσιαστικά τη φορολογία στα βασικά αγαθά, να ενισχύσει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και να χτυπήσει τις στρεβλώσεις της αγοράς, επέλεξε τη λογική των προσωρινών επιδομάτων.
Πως ξέφυγε η κατάσταση
Παραδοσιακά το ζήτημα της ακρίβειας συγκαταλεγόταν στα λεγόμενα οικονομικά θέματα. Πλέον, επτά χρόνια μετά έχει εξελιχθεί με τεράστιο κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Κάπως έτσι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πίεση στο σούπερ μάρκετ, στα ενοίκια, στο ρεύμα και στη συνολική καθημερινότητα έχει επηρεάσει βαθιά την κοινωνική ψυχολογία και τη στάση των πολιτών απέναντι στην κυβέρνηση. Το εντυπωσιακό είναι πως ενώ ο κ. Μητσοτάκης έχει πολλές φορές αναφερθεί στο πως θα το αντιμετωπίσει, ουδέποτε κατάφερε να το κάνει πράξη.
Κατά συνέπεια γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η μεγαλύτερη αποτυχία της κυβέρνησης δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι βαθιά κοινωνική και πολιτική. Διότι μετά από χρόνια διαβεβαιώσεων ότι «η ακρίβεια αποκλιμακώνεται», οι πολίτες συνεχίζουν να αισθάνονται ότι χάνουν καθημερινά έδαφος.
Τεχνάσματα
Η εμπιστοσύνη προς την πολιτική εξουσία διαβρώθηκε, επειδή οι εξαγγελίες δεν συνοδεύτηκαν από πραγματικά αποτελέσματα. Η κοινωνία κουράστηκε να ακούει για «καλάθια», «pass» και προσωρινές επιδοτήσεις την ώρα που ο μισθός τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας. Όλα αυτά είναι σε γνώση του πρωθυπουργού. Το ερώτημα είναι αν ο κ. Μητσοτάκης πιστεύει πραγματικά ότι με επικοινωνιακά τεχνάσματα σαν και αυτό που εκστόμισε στο συνέδριο της ΝΔ μπορεί να αντιστρέψει την αρνητική εντύπωση που έχει η κοινωνία στην επιλογή του να βάλει όρια και κανόνες στην αγορά.
IN.GR
