Μια πρώτη εικόνα των αποτελεσμάτων της καταγραφής των αστέγων στον Δήμο της Αθήνας τον περασμένο Οκτώβριο (28/10/2025) δίνει στο in ο καθηγητής και επιστημονικός διευθυντής της καταγραφής, διευθυντής στο τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, Κώστας Δημουλάς. Το in είχε ακολουθήσει τις ομάδες καταγραφής και είχε καταγράψει τη συνθετότητα του εγχειρήματος.
Τα αποτελέσματα, όπως υπολόγιζαν οι υπεύθυνοι της έρευνας ήδη από την αρχή της διαδικασίας, δείχνουν την επιδείνωση της αστεγίας στην πρωτεύουσα της χώρας, κατάσταση η οποία «χτυπά» ολοένα και περισσότερο τους Ελληνες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Οσον αφορά τα βασικά στοιχεία της έρευνας η οποία πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα σε 35 ευρωπαϊκές πόλεις, με την εποπτεία του Πανεπιστημίου του Λέβεν, οι άστεγοι που καταμετρήθηκαν στους δρόμους της Αθήνας και στις δομές φιλοξενίας (ξενώνες και υπνωτήρια) του Δήμου Αθηναίων, ήταν 681. Το 2018 ήταν 576. Στον δρόμο καταγράφηκαν 384 άτομα και στις δομές του Δήμου, 297.
Το 2018 στις δομές είχαν καταγραφεί 233 άτομα και στο δρόμο 343 άτομα.
Πολλαπλασιάζονται οι Ελληνες που λόγω της δύσκολης οικονομικής κατάστασης που επικρατεί στη χώρα, διαβιούν στους δρόμους
Σημειώνεται πως σύμφωνα με τον κ. Δημουλά, στα παραπάνω στατιστικά στοιχεία δεν περιλαμβάνονται οι άνθρωποι που μένουν σταθερά σε διαμερίσματα υποστηριζόμενης διαβίωσης.
Aρα, εκ των πραγμάτων, ένας σημαντικός αριθμός αστέγων δεν έχει καταγραφεί, σύμφωνα με τον καθηγητή.
Το πρόσωπο της αστεγίας
Tα 2/3 των άστεγων στον Δήμο της Αθήνας είναι άνδρες.
Μία εξήγηση είναι σύμφωνα με τον κ. Δημουλά, πως οι άνδρες δέχονται πολύ πιο δύσκολα να τους φιλοξενήσουν συγγενείς ή φίλοι, σε αντίθεση με τις γυναίκες που επειδή νιώθουν μεγαλύτερη ανασφάλεια στο δρόμο, επιλέγουν τη λύση της φιλοξενίας.
«Η φιλοξενία, είναι μια κατηγορία αστεγίας που δεν προσεγγίζουμε στις καταγραφές μας. Είναι ένας σημαντικός αριθμός. Σε άλλες πόλεις, έχουν αναπτύξει τρόπους να καταγράφουν αυτό το ποσοστό».
Η αστεγία πλήττει κυρίως τις μεσαίες και μεγάλες ηλικίες. Το 62% των αστέγων στην Αθήνα είναι από 50 ετών και άνω. Το ποσοστό κάτω των 30 ετών δεν ξεπερνάει το 7% με 8%.
Το 65,8% είναι άνθρωποι μόνοι, δεν έχουν κάποιον συγγενή ή σύντροφο.
Η διάρκεια της αστεγίας έχει μεγαλώσει. Το 60% των ατόμων είναι άστεγοι τουλάχιστον επί 2 χρόνια. Το 30% είναι άστεγοι πάνω από 5 χρόνια. Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Δημουλά μια πολύ σημαντική διαφορά σε σχέση με την καταγραφή του 2018, είναι πως οι Ελληνες άστεγοι είναι πολύ περισσότεροι από τους μετανάστες. Τα 2/3 των αστέγων, το 69,9%, είναι Ελληνες.
Οι λόγοι της αστεγίας είναι κυρίως οικονομικοί. Στα ερωτηματολόγια των πολλαπλών ερωτήσεων, βάσει των οποίων πραγματοποιήθηκε η έρευνα, το 72% των ερωτηθέντων απάντησε πως οι λόγοι πως οδήγησαν το άτομο σε αστεγία είναι οικονομικοί.
Ενα 37,9% απάντησε πως η αστεγία οφείλεται σε θέματα υγείας, ενώ ένα 30,2% απάντησε πως η οφείλεται σε οικογενειακά θέματα.
Οι πολλές δυσκολίες του εγχειρήματος της καταγραφής
Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε από τις 19.30 έως τις 21.30 με 22.30 την 28η Οκτωβρίου 2025. Το γεγονός πως εκείνο το απόγευμα σημειώνονταν ψιλή βροχή, ήταν εξαρχής ένα αρνητικό στοιχείο για την καταγραφή μιας και ένας αριθμός αστέγων είχε αναζητήσει κάποιο σημείο για να προφυλαχθεί από την βροχή- κυκλοφορούσε π.χ με ένα μέσο μαζικής μεταφοράς ή βρίσκονταν σε κάποιο κτίριο ή κατάστημα, μέχρι να κοπάσει η βροχή.
Η συγκεκριμένη παράμετρος θεωρείται ότι μείωσε αισθητά τον πραγματικό αριθμό που προέκυψε από την καταγραφή των αστέγων της μητρόπολης. Η ώρα και η διάρκεια της καταγραφής ήταν ένα στοιχείο που επίσης προβλημάτισε τον επικεφαλής της έρευνας και τους streetworkers αλλά και τους εθελοντές που συμμετείχαν σε αυτήν.
Η καταγραφή των αστέγων είναι μια σύνθετη διαδικασία με πολλές παραμέτρους. Στην τελευταία καταγραφή, υπήρχαν αντικειμενικές δυσκολίες
«Η ώρα και η μέρα που θα κάνεις την καταγραφή είναι δίκοπο μαχαίρι. Αν ξεκινήσεις την καταγραφή/καταμέτρηση αρκετά νωρίς τη νύχτα κάποιοι άστεγοι μετακινούνται ακόμα και άρα είναι πιθανό να μην μπορείς να τους εντοπίσεις. Απ’ την άλλη, αν η καταγραφή ξεκινήσει πολύ αργά το βράδυ κάποιοι άστεγοι θα βρίσκονται σε κτίρια, συνήθως εγκαταλελειμμένα και θα κοιμούνται, οπότε πάλι δεν θα τους δεις».
