Όταν οι ηγέτες της ΕΕ έφτασαν στην Κύπρο για διήμερες συνομιλίες, η ατμόσφαιρα ήταν τόσο θερμή ηλιόλουστη όσο και το ίδιο το νησί.
Αυτό το εξασφάλισε η απουσία του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος δεν συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής μετά την ήττα του στις εκλογές — ο άνθρωπος που για 16 χρόνια προκαλούσε προβλήματα στους ομολόγους του.
Ωστόσο, μετά από εντατικές συζητήσεις σχετικά με τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Ένωσης, την ενεργειακή πολιτική και τον επταετή προϋπολογισμό ύψους 1,8 τρισεκατομμυρίων ευρώ, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της Ευρώπης έπρεπε τελικά να είναι ειλικρινείς με τους εαυτούς τους: τα προβλήματά τους είναι πολύ μεγαλύτερα από έναν μόνο άνθρωπο.
«Ο Όρμπαν ήταν, από ορισμένες απόψεις, πιθανώς ο αποδιοπομπαίος τράγος πίσω από τον οποίο κρύβονταν όλοι…», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Εσθονίας Κρίστεν Μιχάλ στο POLITICO σε συνέντευξη κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής.
Στο μέλλον, οι ηγέτες θα πρέπει «να εκφράζουν ανοιχτά και ειλικρινά τις προθέσεις τους».
Και κατά τη διάρκεια των διήμερων συζητήσεων, η ειλικρίνεια άρχισε σταδιακά να διαφαίνεται.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Πρίγκιπας της Ιορδανίας Χουσεΐν μπιν Αμπντουλάχ, ο Πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, ο Πρόεδρος της Συρίας Αχμέτ αλ-Σαράα και άλλοι συμμετέχοντες ποζάρουν για μια ομαδική φωτογραφία την ημέρα της συνόδου κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των περιφερειακών εταίρων στη Λευκωσία, Κύπρος, 24 Απριλίου 2026.
Αναδυόμενες διαφωνίες εντός της ΕΕ
Οι πρώτες ρωγμές εμφανίστηκαν στο θέμα της Ουκρανίας.
Ενώ ορισμένοι ηγέτες τάχθηκαν υπέρ της ταχείας ένταξης του Κιέβου στην Ένωση, άλλοι έσπευσαν να πατήσουν φρένο.
Ο πρωθυπουργός της Κροατίας Αντρέι Πλένκοβιτς έθεσε τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι — ο οποίος παρευρέθηκε την πρώτη ημέρα στην Αγία Νάπα — σε μια πραγματική δοκιμασία, λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι η ένταξη του Κιέβου στην ΕΕ στο άμεσο μέλλον απλά δεν ήταν «ρεαλιστική», αν λάβουμε υπόψη τα χρόνια διαμάχης του Ζάγκρεμπ για να ενταχθεί.
Στη συνέχεια, υπήρξε το θέμα της ενέργειας. Οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν «βραχυπρόθεσμα μέτρα» για να αντιμετωπίσουν τον παγκόσμιο ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις συνομιλίες της Πέμπτης το βράδυ, αλλά τελικά συμφώνησαν να τα αναβάλουν, όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης, αναθέτοντας στους υπουργούς Οικονομικών να συναντηθούν και να καταλήξουν σε «πολύ συγκεκριμένες προτάσεις» σε περίπου ένα μήνα.
«Ελπίζουμε ότι θα έχουμε μια γενική συμφωνία προσέγγισης μέχρι τον Ιούνιο», πρόσθεσε.
Ωστόσο, η ήπειρος αντιμετωπίζει ήδη έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών, με τον Επίτροπο Μεταφορών Απόστολο Τζιτζικώστα να προειδοποιεί την Τρίτη ότι οι χώρες ενδέχεται να χρειαστεί να μοιραστούν τα αποθέματά τους έκτακτης ανάγκης.
«Εξαιρετικά δύσκολες διαπραγματεύσεις»
Αυτή ήταν μόνο η πρώτη μέρα.
Αν η πρώτη μέρα ήταν το «πρώτο πιάτο» — ασφάλεια, ενέργεια και το πάντα ευαίσθητο θέμα της διεύρυνσης της ΕΕ — η δεύτερη μέρα ήταν το «επιδόρπιο»: οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό.
Αλλά ενώ μπορεί να φαίνεται ένα σχετικά πιο ήπιο θέμα από τη σκληρή γεωπολιτική, κατέληξε να είναι εξίσου αμφιλεγόμενο.
Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Τζέτεν δήλωσε στους δημοσιογράφους καθώς έμπαινε στις συνομιλίες της δεύτερης ημέρας ότι ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός των Βρυξελλών χρειαζόταν «εκσυγχρονισμό» και ότι «το μέγεθος του προϋπολογισμού πρέπει να μειωθεί σημαντικά». Τον υποστήριξε ο Γερμανός Φρίντριχ Μερτς.
Αυτό τους φέρνει σε αντίθεση με άλλα κράτη μέλη, όπως η Πολωνία, που θέλουν να γεμίσουν το ταμείο της ΕΕ, και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία υπερασπίστηκε με πάθος έναν μεγάλο προϋπολογισμό.
«Είτε υψηλότερες εθνικές συνεισφορές είτε χαμηλότερη δαπανητική ικανότητα. Αυτές είναι οι μόνες επιλογές που υπάρχουν», δήλωσε στους δημοσιογράφους σε συνέντευξη Τύπου μετά το πέρας της συνάντησης.
Και, όπως υποστήριξε, «Η μείωση της δαπανητικής ικανότητας θα σήμαινε λιγότερη Ευρώπη ακριβώς τη στιγμή που χρειάζεται περισσότερη Ευρώπη».
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζιόρτζια Μελόνη, συνόψισε την κατάσταση, λέγοντας στους δημοσιογράφους ότι ο προϋπολογισμός αποτελεί «εξαιρετικά δύσκολη διαπραγμάτευση».
Ένας αξιωματούχος της ΕΕ, στον οποίο παραχωρήθηκε ανωνυμία για να συζητήσει τις ευαίσθητες διαπραγματεύσεις, δήλωσε στο POLITICO ότι υπήρχε επίσης διαφωνία μεταξύ των ηγετών που βρίσκονταν στην αίθουσα την Παρασκευή σχετικά με το πότε θα αρχίσει η αποπληρωμή του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), του κύριου μέρους του σχεδίου ανάκαμψης της ΕΕ μετά την πανδημία.
Και δεν χρειάστηκε ο Όρμπαν για αυτό.
Ο «μήνας του μέλιτος» τελείωσε
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν βρήκαν κάποια κοινή βάση. Μερικοί εξέφρασαν αισιοδοξία σχετικά με τις πιθανότητες της ΕΕ να βρει συναίνεση χωρίς τον μαχητικό πρωθυπουργό της Ουγγαρίας.
«Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια δεν υπάρχουν Ρώσοι στην αίθουσα», ανέβασε στα κοινωνικά δίκτυα ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, υπαινισσόμενος τη στενή σχέση του Όρμπαν με τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.
«Τεράστια ανακούφιση».
Ο Μιχάλ, ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, δήλωσε στο POLITICO ότι χωρίς τον Όρμπαν στην αίθουσα, οι ηγέτες βίωναν μια περίοδο μέλιτος.
«Μπορείς να νιώσεις τη θετική ενέργεια», είπε. «Ο Βίκτορ Όρμπαν ήταν κατά κάποιον τρόπο ένα σύμβολο — χωρίς να θέλω να προσβάλλω κανέναν — αλλά το σύμβολο ήταν ότι βρισκόταν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, απολαμβάνοντας όλα όσα προσφέρει η ΕΕ… αλλά ταυτόχρονα, πολεμώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Και τώρα που αυτή η κληρονομιά βρίσκεται έξω από την αίθουσα, θα έλεγα ναι, μπορείς να το νιώσεις. Όλοι μιλάνε για το τι θα συμβεί στη συνέχεια στην Ευρώπη».
Το τι θα συμβεί στη συνέχεια εξαρτάται από το αν οι ηγέτες μπορούν να ξεπεράσουν τις διαφορές τους σε όλα τα θέματα, από την ένταξη της Ουκρανίας έως τα οικονομικά της Ένωσης.
Ως «άτυπη» συνάντηση ηγετών, όρος της ΕΕ για μια συνάντηση χωρίς συλλογική δήλωση στο τέλος, οι διήμερες συνομιλίες στην Κύπρο δεν επρόκειτο ποτέ να είναι μια σύνοδος κορυφής όπου θα λαμβάνονταν μεγάλες αποφάσεις.
Αυτό θα συμβεί σε μια επίσημη σύνοδο κορυφής στις 18 Ιουνίου, σε περίπου δύο μήνες, στο πολύ λιγότερο λαμπερό περιβάλλον των Βρυξελλών.
Μέχρι τότε, η αύρα που προκάλεσε η αποχώρηση του Όρμπαν θα έχει πραγματικά σβήσει, και οι ηγέτες θα χρειαστούν περισσότερη ειλικρίνεια από ποτέ.
IN.GR
