Δεν είναι πολλές οι στιγμές στην ιστορία που ΗΠΑ και Ισραήλ συμπεριφέρονται εντελώς διαφορετικά στις διεθνείς εξελίξεις. Η πλέον πρόσφατη όμως ίσως είναι και η πιο εντυπωσιακή, έχοντας ως κοινό σημείο μόνο το γεγονός ότι βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο. Στο Τελ Αβίβ μάλιστα ακούγονται άνευ προηγούμενο χαρακτηρισμοί εναντίον των πιο στενών συμμάχου του στην Ουάσιγκτον, ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι δεν κρύβουν την απογοήτευσή τους.
Στις 15 Ιουνίου ανακοινώθηκε ένα προκαταρκτικό πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με σκοπό να παραταθεί η εκεχειρία για 60 ημέρες. Η συμφωνία προβλέπει την επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ, την εξέταση της χαλάρωσης των κυρώσεων εναντίον του Ιράνράν, ενώ στη συζήτηση μπαίνουν και οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Οποιαδήποτε νέα επίθεση από Ιράν, Ισραήλ ή φιλοϊρανικές οργανώσεις σε όλα τα μέτωπα, δηλαδή και στον Λίβανο, μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση της συμφωνίας τις λεπτομέρειες της οποίας μένει να μάθουμε.
«Δύο Εβραίους που εξαγοράστηκαν»
Η απογοήτευση στο εσωτερικό του Ισραήλ και ειδικά στο συντηρητικό τμήμα του πληθυσμού –που είναι και η πλειοψηφία- είναι κάτι παρά πάνω από έκδηλη. Ο Γινόν Μάγκαλ του δεξιού τηλεοπτικού σταθμού Channel 14 έγραψε στην πλατφόρμα X: «Ο Τραμπ βγήκε χαμένος».
Περιέγραψε τους Αμερικανούς απεσταλμένους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ ως «αυτούς τους δύο Εβραίους που εξαγοράστηκαν με τεράστια ποσά και πούλησαν τα αδέλφια τους στο Ισραήλ», ενώ χαρακτήρισε τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς «σκουπίδι».
Τι αναφέρει συνεργάτης του Νετανιάχου
Πάντως, η άρνηση του Ισραήλ να αποσύρει δυνάμεις από τον Λίβανο παραμένει το μεγάλο αγκάθι στη συμφωνία, ενώ την Κυριακή 14 Ιουνίου συνέχισε τα πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ κόντρα στη συμφωνία που υπέγραψαν οι ΗΠΑ.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε μια προκλητική ομιλία προς τους Ισραηλινούς τη Δευτέρα 15 Ιουνίου, άφησε να εννοηθεί ότι δεν θεωρεί πως δεσμεύεται τη συμφωνία. «Αυτή η συμφωνία έγινε από τις ΗΠΑ, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ», δήλωσε ο Νετανιάχου. «Είναι δική του απόφαση», πρόσθεσε, επαναλαμβάνοντας τη φράση για να δώσει έμφαση, ενώ συμπλήρωσε «Εμείς έχουμε τα δικά μας συμφέροντα».
Για τον Νετανιάχου «ο αγώνας δεν έχει τελειώσει» είπε ξεκαθαρίζοντας ότι «Θα παραμείνουμε στις ζώνες ασφαλείας για όσο χρειαστεί, προκειμένου να υπερασπιστούμε τη χώρα μας».
Ωστόσο, σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που επικαλείται το Al Monitor, αντίθετα με όσα εικάζονται ευρέως, ο βομβαρδισμός στόχων της Χεζμπολάχ στα νότια προάστια της Βηρυτού δεν είχε ως στόχο να εκτροχιάσει τη συμφωνία με το Ιράν.
«Ο Νετανιάχου ήξερε ότι όλα είχαν τελειώσει», δήλωσε στενός συνεργάτης του. «Όταν τηλεφώνησε ο πρόεδρος, δεν διαφώνησε. Δεν έβλεπε κανένα νόημα στο να προσπαθήσει να τον μεταπείσει».
«Ο Τραμπ ενεργεί πάντοτε με βάση το δικό του συμφέρον», πρόσθεσε ο ίδιος. «Ο Νετανιάχου κατάφερε να τον πείσει ότι μια επίθεση στο Ιράν θα έμοιαζε με την αμερικανική προσπάθεια ανατροπής του καθεστώτος στη Βενεζουέλα, ότι η απόλυτη νίκη ήταν εφικτή, ότι το καθεστώς της Τεχεράνης θα κατέρρεε και ότι ο Τραμπ θα αναδεικνυόταν στον απόλυτο νικητή. Όταν αυτό δεν συνέβη, στράφηκε εναντίον του Νετανιάχου».
«Απλά τον έβρισε λίγο»
Το Ισραήλ παρουσίασε τον βομβαρδισμό της Βηρυτού ως μια μετρημένη απάντηση σε αρκετά εκρηκτικά drones που εκτόξευσε η Χεζμπολάχ εναντίον ισραηλινών κοινοτήτων την Παρασκευή και το Σάββατο.
«Ο Νετανιάχου δεν είχε επιλογή», εξήγησε ο συνεργάτης του. «Έπρεπε να αποφασίσει τι τον φόβιζε περισσότερο: να χάσει τον Τραμπ ή να χάσει την πολιτική του βάση αν δεν απαντούσε στις επιθέσεις της Χεζμπολάχ».
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Νετανιάχου ήλπιζε ότι το πλήγμα δεν θα προκαλούσε ευρύτερη κλιμάκωση. «Πήγε σχετικά καλά. Ο Τραμπ τον έβρισε λίγο στο τηλέφωνο, αλλά δεν ήταν και κάτι φοβερό. Ο Νετανιάχου το έχει συνηθίσει πλέον», είπε.
Ανήσυχοι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι
Ωστόσο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας εκφράζουν βαθιά ανησυχία, όπως μεταδίδει το Al Monitor, για τις συνέπειες της συμφωνίας στην αντιπαράθεση του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ και το Ιράν, το οποίο συνεχίζει να απειλεί ανοιχτά το εβραϊκό κράτος.
«Θα στερηθούμε και την ελευθερία δράσης μας στον Λίβανο; Θα εξαναγκάσει ο Τραμπ τον στρατό να αποσυρθεί από τον νότιο Λίβανο; Και κυρίως, πόσος χρόνος θα χρειαστεί μέχρι το Ιράν να μετατραπεί σε περιφερειακή δύναμη προστατευόμενη από τις ΗΠΑ, ελεύθερη να πουλά πετρέλαιο, να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και να απειλεί τους γείτονές της;», σχολίασε ανώνυμα πηγή στο Al-Monitor.
«Το Ιράν θα διδαχθεί από τα λάθη του και θα δημιουργήσει μια σύγχρονη αεροπορία μόλις αρθούν οι κυρώσεις. Την επόμενη φορά που θα αναγκαστούμε να εμπλακούμε σε έναν υπαρξιακό πόλεμο εναντίον του, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με ένα εντελώς διαφορετικό Ιράν», πρόσθεσε.
«Η αεροπορική μας υπεροχή δεν θα θεωρείται πλέον δεδομένη. Ο Τραμπ, που υποτίθεται ότι θα ήταν ο μεσσίας της ασφάλειας του Ισραήλ, έχει μετατραπεί στον άνθρωπο που μας εγκατέλειψε».
Η απόφαση του Νετανιάχου να προχωρήσει σε πλήγματα στον Λίβανο συνδέεται με την δική του πολιτική επιβίωση. «Το καταλαβαίνει αυτό και γι’ αυτό αποφάσισε να πλήξει δύο φορές τη Νταχίγια, παρά τις αντιρρήσεις του Τραμπ. Όταν βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα Τραμπ ή πολιτική βάση, ο Νετανιάχου επέλεξε πλέον τη βάση του, γιατί αυτοί είναι που θα κρίνουν το εκλογικό αποτέλεσμα», είπε ο συνεργάτης του.
Θα αψηφήσει τον Τραμπ;
Τα εύλογα όμως ερωτήματα που θέτει το Al Monitor είναι εάν πλέον ο Νετανιάχου στραφεί εναντίον του Τραμπ και αν θα του επιφυλάσσει ότι και σε προηγούμενους Δημοκρατικούς προέδρους, από τον Μπιλ Κλίντον μέχρι τον Μπαράκ Ομπάμα και τον Τζο Μπάιντεν;
Σύμφωνα με ανώτατη πηγή του κυβερνητικού συνασπισμού του Νετανιάχου που επικαλείται το αραβοαμερικανικό μέσο, αυτό είναι μάλλον απίθανο.
«Δεν θα μετατρέψει προσωπικά τον Τραμπ σε εχθρό. Θα αφήσει τους ανθρώπους του να το κάνουν. Ήδη βλέπουμε υποστηρικτές και φιλικά μέσα ενημέρωσης να πράττουν ακριβώς αυτό», δήλωσε η πηγή στο Al-Monitor.
«Ο Νετανιάχου θα αρκεστεί σε μετρημένη και έμμεση κριτική. Ξέρει ότι ο Τραμπ είναι απρόβλεπτος και δεν του αρέσει να αμφισβητείται. Όμως στο παρασκήνιο θα ενθαρρύνει την αφήγηση ότι ο Τραμπ εγκατέλειψε το Ισραήλ, ότι ο Τραμπ —και όχι ο Νετανιάχου— είναι αυτός που απέτυχε να ολοκληρώσει την αποστολή».
Υπενθυμίζεται ότι ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν εξαπολύσει τον Ιούνιο του 2025 και ξανά τον Φεβρουάριο του 2026, δύο ισχυρές αεροπορικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, δίχως να καταφέρουν να το νικήσουν. «Είναι σαν να μην συνέβη ποτέ τίποτα από όλα αυτά», δήλωσε ανώτερη ισραηλινή πηγή ασφαλείας. «Οι Αμερικανοί νόμιζαν ότι έμπαιναν σε αγώνα 100 μέτρων και όταν συνειδητοποίησαν ότι επρόκειτο για μαραθώνιο, γύρισαν πίσω και έφυγαν».
Η ίδια πηγή του Al Monitor υπογράμμισε ότι η ευθύνη βαραίνει τους πολιτικούς ηγέτες και όχι τους στρατιωτικούς διοικητές. «Έχουμε εξαιρετική συνεργασία με τη CENTCOM», είπε. «Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα έπρεπε εξαρχής να είχαμε καταλάβει πού θα κατέληγε όλη αυτή η υπόθεση και να είχαμε αποφύγει να ξεκινήσουμε μια τόσο μεγάλη επιχείρηση χωρίς σαφές σχέδιο για την επόμενη ημέρα».
IN.GR
