Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ στη δεύτερη θητεία του δεν κρύβει την προτίμηση του στον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι δηλώσεις διαδέχονται η μία την άλλη από την πρώτη στιγμή ανάληψης των καθηκόντων του Τραμπ στο Λευκό Οίκο και σίγουρα δεν είναι δηλώσεις που μπορεί κανείς να πει ότι ικανοποιούν την Ελλάδα.
Σε αυτή την γεωπολιτική συγκυρία δε που η Τουρκία δείχνει να αποκτά όλο και μεγαλύτερη δύναμη στα διπλωματικά τραπέζια και να ενισχύει τη θέση της, ο αμερικανός πρόεδρος δείχνει διάθεση να προσεγγίσει ακόμα πιο θετικά τον Ερντογάν.
Ενδεικτική είναι η απάντηση Τραμπ στην ερώτηση αν μεταβαίνει στην Τουρκία με κάποιο δώρο για τον Ερντογάν, κατά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, με τον αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει στα τέλη Ιουνίου ότι «η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Κάποιοι δεν τη θεωρούν έτσι, αλλά είναι. Είναι ένα ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ και πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους κάνει πολύ χαρούμενους» δήλωσε.
Η σημασία της Τουρκίας για τον Τραμπ
Σύμφωνα δε με τις ίδιες δηλώσεις Τραμπ «ο κόσμος δεν αντιλαμβάνεται πόσο σημαντική είναι η Τουρκία από στρατιωτικής άποψης»,, η οποία όπως είπε «διαθέτει έναν πολύ ισχυρό στρατό. Έχει πολύ αμερικανικό εξοπλισμό και μια τεράστια αμυντική βιομηχανική βάση».
Την ίδια στιγμή είναι σαφές ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, αφού όπως έχει δηλώσει ο αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς ο αρμόδιος υπουργός, Πιτ Χέγκσεθ και «ολόκληρη η ομάδα εξετάζουν το θέμα αυτή τη στιγμή, καθώς υπάρχουν ορισμένες προϋποθέσεις που πρέπει να βεβαιωθούμε ότι πληρούνται… προκειμένου να τηρηθεί η αμερικανική νομοθεσία. Ο πρόεδρος μάς έχει ζητήσει να το κάνουμε αυτό και βρισκόμαστε στη διαδικασία επιβεβαίωσης ότι οι προϋποθέσεις αυτές έχουν εκπληρωθεί».
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν επίσης δει το φως της δημοσιότητας, η διοίκηση Τραμπ αναμένεται να έχει λάβει τις αποφάσεις της προκειμένου να προχωρήσει στην πώληση δεκάδων κινητήρων F110 για το τουρκικής κατασκευής μαχητικό ΚΑΑΝ εκατοντάδων, που θα είναι ένα συμβόλαιο εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Καμία έκπληξη για την Αθήνα
Οι κινήσεις Τραμπ προς την Τουρκία δεν προκαλούν έκπληξη στους έλληνες διπλωμάτες, οι οποίοι εξαρχής δήλωναν την πεποίθηση τους ότι η Άγκυρα θα καταφέρει να επιστρέψει με κάποιο τρόπο στα F-35. Οι καλές σχέσεις Τραμπ – Ερντογάν άλλωστε είναι γνωστές στην Αθήνα, με το ερώτημα που μπαίνει από αναλυτές να είναι αν αυτό αποτελεί και ένα μήνυμα προς τον ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπέντζαμιν Νετανάχιου, σε μία περίοδοι που σχέσεις Άγκυρας – Ισραήλ είναι ιδιαίτερα τεταμένες. Και το πόσο σκληρά θα αντιδράσει το ισραηλινό λόμπι στις ΗΠΑ να είναι ένα κρίσιμο ερώτημα.
Σαφώς είναι μία κολακεία προς τον Ερντογάν και ίσως ένα μήνυμα στον Νετανιάχου.
Θα παρέμβει ο γεφυροποιός Τραμπ στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ;
Για τους διπλωμάτες δε ο Τραμπ μάλλον θα ήθελε να δει το χάσμα στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ να γεφυρώνεται και δεν αποκλείεται να είναι πρόθυμος να παρέμβει σε αυτή την κατεύθυνση, όπως έκανε στο παρελθόν και για την ομαλοποίηση των σχέσεων Αιγύπτου – Ισραήλ.
Σε αυτό το πλαίσιο οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι ο αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να προχωρήσει και σε συγκεκριμένα ανταλλάγματα προς την πλευρά Νετανιάχου, ώστε να πετύχει μία προσέγγιση.
Μέχρι τότε πάντως η διάθεση του αμερικανού προέδρου να ικανοποιήσει τον Ερντογάν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, φέρνοντας ένα ισχυρό δώρο, έχει αυξήσει τις ανησυχίες στην Ελλάδα και το Ισραήλ, καθώς αμφότερες αντιτίθενται στην πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.
Και αν η έγκριση πώλησης αμερικανικών κινητήρων για το τουρκικό αεροσκάφος KAAN, έχει ήδη γνωστοποιηθεί στο Κογκρέσο, το F-35 παραμένει το κύριο ζήτημα, μετά τον αποκλεισμό της Άγκυρας το 2019 λόγω των ρωσικών S-400.
Αθήνα και Τελ Αβίβ θεωρούν ότι αν η Τουρκία αποκτήσει τα συγκεκριμένα αεροσκάφη θα διαταράξει τη στρατιωτική ισορροπία.
Οι αντιδράσεις βουλευτών
Με την βουλευτή των Δημοκρατικών Ντίνα Τίτους να συγκεντρώνει ήδη υπογραφές εναντίον της πώλησης των F-35 στην Τουρκία. Να σημειωθεί ότι στην πώληση αντιτίθεται σύσσωμο το ελληνικό λόμπι, με την Ρεπουμπλικανή βουλευτή Νικόλ Μαλλιωτάκη να δηλώνει στο Bloomberg την κατηγορηματική και απόλυτη αντίθεσή της στο ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Άγκυρα, ενώ υπογράμμισε ότι έχει ήδη διατυπώσει τη θέση της αυτή προς τον Λευκό Οίκο.
Για τη δε Τουρκία η εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου αποτελεί προσπάθεια γεωστρατηγικής περικύκλωσής της.
Ενώ είναι πρόθυμη να επενδύσει στην αμερικανική τεχνολογία για να καλύψει το κενό στην πολεμική της αεροπορία, ώστε να διατηρήσει την ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο και να στηρίξει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και όχι μόνο.
Σε αυτές τις συνθήκες πάντως οι διπλωμάτες στην Αθήνα ενισχύουν την άποψη τους ότι δεν θα ήθελαν μία παρέμβαση Τραμπ στο θέμα των ελληνοτουρκικών και μάλιστα σε μία περίοδο όπως αυτή που ο αμερικανός πρόεδρος θεωρεί ότι πρέπει να αγκαλιάζει τόσο σφιχτά τον Ερντογάν.
IN.GR
