Για χρόνια, το όνειρο της επαγγελματικής επιτυχίας ήταν συνδεδεμένο με την ιδέα της σκληρής δουλειάς, της ανέλιξης και μιας σταθερής καριέρας. Όμως, για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους, ειδικά νεότερες γενιές, το νέο ζητούμενο δεν είναι απλώς μια καλύτερη δουλειά, αλλά η δυνατότητα να εργάζονται λιγότερο ή και καθόλου.
Το λεγόμενο «παθητικό εισόδημα» εξελίσσεται σε μια νέα εργασιακή φιλοδοξία: η υπόσχεση ότι κάποιος μπορεί να κερδίζει χρήματα χωρίς καθημερινή παρουσία σε ένα γραφείο, χωρίς εξαντλητικά ωράρια και χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από έναν μισθό. Από τις διαδικτυακές πωλήσεις και τις επενδύσεις μέχρι τη δημιουργία περιεχομένου με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, όλο και περισσότεροι αναζητούν τρόπους να «αγοράσουν» πίσω τον χρόνο τους.
Ο Γκρεγκ Κίογκ δεν άντεχε τις καθημερινές μετακινήσεις προς τη δουλειά, τα επίσημα ρούχα γραφείου και το αίσθημα εξάντλησης στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας. Για να βρει μια διέξοδο από το εταιρικό μοντέλο του 9-5, αποφάσισε να στραφεί στον κόσμο του λεγόμενου «παθητικού εισοδήματος», όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Όπως οι περισσότεροι άνθρωποι γύρω στα 30, δεν είχε «έτοιμα» λεφτά από την οικογένειά του, ούτε αρκετές αποταμιεύσεις. Έτσι, αναζήτησε έναν τρόπο να βγάζει χρήματα με ελάχιστη ενασχόληση, που θα του επέτρεπε να κερδίσει περισσότερο ελεύθερο χρόνο.
Η «έξοδος κινδύνου» του ήρθε μέσα από μια τυχαία συζήτηση με έναν ιδιοκτήτη σκύλου, ο οποίος ενθουσιάστηκε επειδή είχε βρει ένα μεγαλύτερο από το συνηθισμένο ρολό καθαρισμού χνουδιών. Ο Κίογκ, μηχανικός στο επάγγελμα, σχεδίασε ένα ρολό σχεδόν τόσο πλατύ όσο ένα ρολό χαρτιού κουζίνας και το ανέβασε προς πώληση στο Amazon, όπου οι πωλήσεις εκτοξεύτηκαν.
Θα μπορούσε να είχε προσπαθήσει να χτίσει μια «αυτοκρατορία» με ρολά καθαρισμού χνουδιών. Αντί γι’ αυτό, αποφάσισε να αφήσει την επιχείρηση να λειτουργεί σχεδόν μόνη της. Επτά χρόνια αργότερα, ασχολείται μαζί της λιγότερο από δύο ώρες σε έναν τυπικό μήνα και αποκομίζει προσωπικά περίπου 50.000 έως 115.000 δολάρια τον χρόνο.
Η μεγαλύτερη ανταμοιβή, όμως, είναι ότι μπορεί να επιλέγει πού θα αφιερώσει τις ημέρες και την ενέργειά του, χωρίς να ανησυχεί τόσο για το πόσα χρήματα θα του αποφέρει. «Αυτή είναι η απόλυτη δύναμη», δήλωσε ο Κίογκ, ο οποίος ζει στο Όστιν του Τέξας.
Αν ο μύθος του αμερικανικού ονείρου ήταν πάντα η ιδέα ότι πρέπει να δουλεύεις σκληρά για να προχωρήσεις στη ζωή, για κάποιους πλέον επισκιάζεται από ένα νέο όνειρο: να μη χρειάζεται να δουλεύουν καθόλου.
Η παραδοσιακή εργασία ανήκει στο παρελθόν;
Η φαντασίωση αυτή δεν είναι καινούργια. Ωστόσο, ενισχύεται από την ολοένα αυξανόμενη αίσθηση ότι η παραδοσιακή εργασία έχει «χαλάσει». Τον Μάρτιο, το ποσοστό των εργαζομένων στις ΗΠΑ που δήλωναν ικανοποιημένοι από τις αποδοχές τους και τις ευκαιρίες προαγωγής τους ήταν στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης άρχισε να πραγματοποιεί σχετικές έρευνες το 2014.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι λάτρεις του παθητικού εισοδήματος δοκιμάζουν ασυνήθιστες ιδέες και ανταλλάσσουν εμπειρίες. Κάποιοι καταφέρνουν πράγματι να βγάλουν χρήματα και να κερδίσουν πίσω χρόνο. Ωστόσο, πολλές από τις ιδέες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο αποδεικνύονται αποτυχημένες ή, ακόμη χειρότερα, απάτες. Τα τελευταία χρόνια, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ έχει λάβει μέτρα εναντίον αρκετών επιχειρήσεων που, όπως ανέφερε, απέσπασαν εκατομμύρια δολάρια από καταναλωτές, υποσχόμενες εύκολο χρήμα χωρίς προσπάθεια.
Τελευταία, η τεχνητή νοημοσύνη έχει επιταχύνει αυτή την αναζήτηση, καθώς άνθρωποι χρησιμοποιούν chatbot για να αναζητήσουν «κόλπα» κερδοφορίας και εργαλεία δημιουργίας περιεχομένου για να παράγουν μαζικά βίντεο, βιβλία και άλλα ψηφιακά προϊόντα που ελπίζουν να αξιοποιήσουν οικονομικά στο διαδίκτυο.
«Είναι περισσότερο ένα στοίχημα σε αυτή την οικονομία-καζίνο που έχουμε σήμερα», δήλωσε ο Βίκτορ Ταν Τσεν, κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια Κοινοπολιτείας.
Στόχος οι side hustles
Περισσότεροι από τους μισούς Αμερικανούς, συμπεριλαμβανομένου του 60% των ενηλίκων της Γενιάς Ζ, δηλώνουν ότι μια συμβατική εργασία πλήρους απασχόλησης δεν θα τους επιτρέψει να πετύχουν τους οικονομικούς τους στόχους, σύμφωνα με έρευνα του περασμένου έτους που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό μιας επενδυτικής πλατφόρμας με την ονομασία dub.
Περίπου ένας στους τέσσερις Αμερικανούς δηλώνει ότι έχει μια «παράλληλη δουλειά» (side hustle), δηλαδή εργασία πέρα από την κύρια απασχόλησή του, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Bankrate πέρυσι. Παράλληλα, έρευνα της χρηματοοικονομικής πλατφόρμας Cash App τον Μάρτιο έδειξε ότι το 44% των ενηλίκων ηλικίας 18 έως 28 ετών είχε κάποια πηγή εισοδήματος που δεν προερχόταν από εργασία πλήρους ή μερικής απασχόλησης.
Οι δραστηριότητες παθητικού εισοδήματος δεν καταγράφονται ξεχωριστά στις επίσημες κυβερνητικές στατιστικές για την εργασία. Ωστόσο, το 2022 περίπου ένας στους δέκα εργαζομένους στις ΗΠΑ δήλωσε ότι κέρδιζε χρήματα από αυτό που οι ερευνητές χαρακτήρισαν «δραστηριότητες λιγότερο εντατικές σε εργασία», όπως η πώληση προϊόντων μέσω του eBay, σύμφωνα με μελέτη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Βοστώνης.
Πολλοί στρέφονται σε μια πληθώρα πλατφορμών που επιτρέπουν στους ανθρώπους να αντλούν εισόδημα από περιουσιακά στοιχεία που μπορούν δυνητικά να αποφέρουν παθητικά κέρδη. Η Airbnb διαθέτει περισσότερους από 5,5 εκατομμύρια οικοδεσπότες παγκοσμίως. Περίπου 140.000 άνθρωποι νοίκιαζαν οχήματα μέσω της πλατφόρμας Turo το 2024. Παρόμοιες υπηρεσίες επιτρέπουν σε ιδιοκτήτες σκαφών, τροχόσπιτων, πισινών ή ακόμη και αποθηκευτικών χώρων σε γκαράζ να κερδίζουν χρήματα από αυτά.
Κατά το φορολογικό έτος 2023, περίπου το 6% των φορολογικών δηλώσεων Αμερικανών πολιτών ανέφερε καθαρό εισόδημα ή ζημιές από ενοίκια, ενώ περίπου το 1% δήλωσε εισόδημα από δικαιώματα (royalties).
Όσο κι αν το παθητικό εισόδημα αποτελεί κυριολεκτικά έναν οικονομικό στόχο, στην πραγματικότητα έχει μετατραπεί και σε μια εξιδανικευμένη κατάσταση ζωής, όπου η εργασία είναι προαιρετική και ο χρόνος άφθονος. Στην πράξη, όμως, πολλοί από όσους το κυνηγούν καταλήγουν να εργάζονται εξαιρετικά σκληρά στην προσπάθειά τους να μη χρειάζεται να εργάζονται.
Την ίδια στιγμή, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει τους φόβους για απώλειες θέσεων εργασίας, δημιουργεί παράλληλα την πιθανότητα για «παράλληλες δουλειές» χωρίς την ίδια την προσπάθεια.
Η εύρεση μιας νόμιμης στρατηγικής παθητικού εισοδήματος που να είναι πραγματικά παθητική και να μην έχει ήδη κορεστεί είναι δύσκολη. Οι υποσχόμενες ιδέες γρήγορα γεμίζουν με ανταγωνιστές, ενώ πολλοί διαδικτυακοί επιχειρηματίες διαπιστώνουν ότι είναι πιο επικερδές να πουλήσουν τη «μέθοδο» σε άλλους παρά να αφιερώσουν χρόνο για να την εφαρμόσουν οι ίδιοι.
IN.GR
