Το 2025 καταγράφηκε η πιο απότομη μείωση στην παγκόσμια ανθρωπιστική χρηματοδότηση που έχει καταγραφεί ποτέ και το βάρος πέφτει στους πιο ευάλωτους, τις γυναίκες και τα παιδιά. Οι μαρτυρίες συγκινούν, υπενθυμίζοντάς μας ότι οι άνθρωποι που μένουν αβοήθητοι δεν είναι απλοί αριθμοί σε στατιστικές λίστες. Αξίζουν μια άλλη ματιά, ενσυναίσθηση και υπέρβαση βαθιά ριζωμένων πεποιθήσεων.
Ωστόσο, το «ψαλίδι» στους προϋπολογισμούς σε ανθρωπιστική βοήθεια δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας ότι οι πιο αδύναμοι αυτού του κόσμου θα απολαμβάνουν τη βασική τουλάχιστον προστασία και στήριξη. Η κυβέρνηση Τραμπ περιέκοψε δισεκατομμύρια δολάρια σε ξένη βοήθεια, ενώ άλλοι μεγάλοι διεθνείς δωρητές έχουν επίσης προχωρήσει σε περικοπές.
Σύμφωνα με νέα έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τις γυναίκες (UN Women), τουλάχιστον ένα εκατομμύριο γυναίκες και κορίτσια έχασαν πρόσβαση σε σωτήρια στήριξη τον τελευταίο χρόνο, καθώς σχεδόν εννέα στις δέκα γυναικείες οργανώσεις αδυνατούν πλέον να καλύψουν τις ανάγκες επί του πεδίου. Από την πλευρά της η UNICEF προειδοποιεί ότι έλαβε μόλις το ένα τρίτο της χρηματοδότησης που είχε ζητήσει για το 2025, ενώ ανταποκρινόταν σε εκατοντάδες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ανά τον κόσμο.
Από τη Γάζα και το Αφγανιστάν έως τη Μιανμάρ, τη Νιγηρία και την Αϊτή, η εικόνα είναι κοινή: Οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται, οι πόροι για την προστασία των πιο ευάλωτων συρρικνώνονται. Οι περικοπές δεν θα μπορούσαν να έρθουν σε χειρότερη στιγμή.
Το 2025, η UNICEF ανταποκρινόταν σε 414 καταστάσεις έκτακτης ανάγκης σε 101 χώρες. Όπως αναφέρει σε σχετικό άρθρο, μια σύγκρουση σε μια περιοχή μπορεί να προκαλέσει μετανάστευση μεγάλης κλίμακας προς μια άλλη, μια επιδημία Έμπολα μπορεί να εξαπλωθεί ραγδαία πέρα από τα σύνορά της. Και ακριβώς την ώρα που οι κρίσεις πολλαπλασιάζονται, η ικανότητα των ανθρωπιστικών οργανώσεων μειώνεται αφήνοντας τα παιδιά απροστάτευτα μέσα στην αβεβαιότητα.
Οι περικοπές στην ανθρωπιστική βοήθεια δεν θα μπορούσαν να έρθουν σε χειρότερη στιγμή
Ένα μικρό παιδί, με τη θλίψη ζωγραφισμένη στο βλέμμα του, έξω από καταυλισμό στη Γάζα περιμένοντας την ανθρωπιστική βοήθεια (REUTERS/Dawoud Abu Alkas)
Οι ανάγκες συνεχίζουν να ξεπερνούν τους διαθέσιμους πόρους, τονίζει η οργάνωση για τα παιδιά προσθέτοντας χαρακτηριστικά ότι πέρυσι εισέπραξε μόνο το 31% της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης που ζήτησε. Ωστόσο, για εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά σε όλο τον κόσμο, αυτή είναι η διαφορά μεταξύ προστασίας και ζημιάς, φροντίδας και αδιαφορίας.
«Η Γάζα που θέλω είναι ένα όμορφο μέρος με νοσοκομεία, σχολεία και ασφαλή κτίρια»
Ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας έχει επιφέρει αβάστακτο κόστος για τα παιδιά. Δεκάδες χιλιάδες ανήλικα έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί, ενώ σπίτια, νοσοκομεία και σχολεία έχουν μετατραπεί σε ερείπια. Πολλά παιδιά έχουν χάσει τον έναν ή και τους δύο γονείς τους. Το ψυχικό τραύμα και ο εκτοπισμός συνεχίζουν να διαμορφώνουν κάθε πτυχή της παιδικής ηλικίας.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Η Γάζα που θέλουμε», η UNICEF ζήτησε από χιλιάδες παιδιά στη Γάζα να περιγράψουν πώς θέλουν να είναι το μέλλον. Κάποια από αυτά το έκαναν μέσα από ποιήματα. Άλλα χρησιμοποίησαν χαρτί και κραγιόνια. Μοιράστηκαν όνειρα για ένα μέλλον όπου δεν θα ακούγονται ήχοι βομβαρδισμών, δεν θα υπάρχει φόβος για το αύριο και όπου το γέλιο, το χρώμα και το φως θα γεμίζουν κάθε γωνιά.
«Η Γάζα που θέλω είναι ένα όμορφο μέρος με νοσοκομεία, σχολεία και ασφαλή κτίρια», λέει η 14χρονη Μαγιάρ. «Τραυματίστηκα στον πόλεμο και αυτό με επηρέασε πολύ. Κάθε φορά που ακούω αεροπορική επιδρομή, φοβάμαι».
Μιανμάρ: «Ακούστηκε ένας δυνατός κρότος και όλα σκοτείνιασαν»
Στη Μιανμάρ, οποιοδήποτε παιδί θα μπορούσε να πατήσει νάρκες εκεί που περπατά, καθώς πολλές από αυτές βρίσκονται σε μονοπάτια προς το σχολείο και κοντά σε πηγές νερού, σπίτια και αγροτικές εκτάσεις, αναφέρει η UNICEF.
Αυτό συνέβη στον 14χρονο Σο Λερ τον Μάρτιο του 2023, την ώρα που πήγαινε για κολύμπι μαζί με τους αδελφούς του, κάτι που είχαν κάνει αμέτρητες φορές. Αλλά αυτή τη φορά ήταν διαφορετικά… «Μπήκα στο ρυάκι και ακούστηκε ένας δυνατός κρότος. Πετάχτηκα στον αέρα. Μετά όλα σκοτείνιασαν», θυμάται ο ίδιος.
Οι γιατροί αναγκάστηκαν να ακρωτηριάσουν το πόδι του. «Ήμουν συντετριμμένος. Νόμιζα ότι δεν θα περπατούσα ούτε θα έπαιζα ξανά με τους φίλους μου» προσθέτει. Αλλά ακόμα και η ανάρρωσή του δεν έγινε ομαλά, καθώς η συνεχιζόμενη σύγκρουση ανάγκασε την οικογένειά του να εγκαταλείψει το χωριό τους.
Οι νέοι στη Μιανμάρ αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για να ενημερώσουν ο ένας τον άλλον σχετικά με τον κίνδυνο των ναρκών. Τον Μάρτιο του 2025, δεκάδες νέοι εκπαιδεύτηκαν από την UNICEF στους κινδύνους των εκρηκτικών υλικών προκειμένου να ενημερώνουν τις κοινότητές τους σχετικά με το πώς να παραμένουν ασφαλείς από τις νάρκες και τα εκρηκτικά κατάλοιπα πολέμου.
Μια σκληρή «κανονικότητα»
Είναι ο χειρότερος εφιάλτης κάθε γονέα, αλλά η απαγωγή παιδιών είναι πολύ συχνή στις ένοπλες συγκρούσεις. Στη Νιγηρία, τα παιδιά συνεχίζουν να πέφτουν θύματα απαγωγής, με καταστροφικές συνέπειες για τη σωματική τους και ψυχική τους ασφάλεια.
Αν διασωθούν ή καταφέρουν να δραπετεύσουν, τα ανθρωπιστικά προγράμματα, όπως αυτό στην πολιτεία Αδαμάουα της βορειοανατολικής Νιγηρίας, βοηθούν τα παιδιά και τους νέους να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Μέσω κοινοτικών προγραμμάτων επανένταξης, αποκτούν βασικές για την οικονομική ανεξαρτησία τους δεξιότητες, όπως η ξυλουργική, η μηχανική αυτοκινήτων, η κομμωτική και η συγκόλληση.
«Αγαπώ τα αυτοκίνητα από τότε που ήμουν παιδί. Όταν ο κοινωνικός λειτουργός μου ζήτησε να επιλέξω ένα επάγγελμα, επέλεξα αμέσως τη μηχανική αυτοκινήτων», λέει με λαχτάρα ένα από τα παιδιά που ξέφυγαν.
«Ονειρεύομαι να γίνω πιλότος κάποια μέρα»
Αδιάκοπα είναι τα κύματα βίας στην Αϊτή και καταστρέφουν ολόκληρες οικογένειες. Μέρα με τη μέρα, τα παιδιά χάνουν αγαπημένα τους πρόσωπα και βλέπουν τα σπίτια και τα σχολεία τους να καταστρέφονται. Το 2025, ο αριθμός των παιδιών που στρατολογήθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν από ένοπλες ομάδες εκτοξεύθηκε κατά περίπου 200%.
Τα παιδιά στην Αϊτή συχνά αναγκάζονται να ενταχθούν σε ένοπλες ομάδες αφού δεχθούν άμεσες απειλές εναντίον των ιδίων ή των αγαπημένων τους. Άλλα καταφεύγουν σε ένοπλες ομάδες ως μέσο επιβίωσης και προστασίας αφού έχουν χωριστεί από τις οικογένειές τους.
Ο 15χρονος Άλι ζούσε με τη μητέρα του, αλλά όταν εκείνη σκοτώθηκε από πυροβολισμούς που ξέσπασαν στη γειτονιά τους, αναγκάστηκε να βγει στους δρόμους όπου έπεσε θύμα κακοποίησης και εκμετάλλευσης. Τα μέλη της ομάδας που πλησίασαν αυτόν και τους φίλους του, τους έδωσαν χρήματα προτού τους δώσουν όπλα.
Χάρη σε ένα κυβερνητικό ανθρωπιστικό πρόγραμμα, ο Άλι ξέφυγε. Πλέον λαμβάνει φροντίδα, προστασία και ψυχοκοινωνική υποστήριξη. «Σε αυτό το κέντρο βρήκα φίλους για να παίζω. Μας φροντίζουν πολύ καλά. Ονειρεύομαι να γίνω πιλότος κάποια μέρα», λέει ο ίδιος.
Ανθρωπιστική βοήθεια: Χάνοντας τη σανίδα σωτηρίας
Η κρίση, όμως, δεν χτυπά μόνο τα παιδιά. Στη σκιά των συγκρούσεων, εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια βλέπουν να χάνεται και η δική τους σανίδα σωτηρίας μαζί λόγω των περικοπών στην ανθρωπιστική βοήθεια. Ο αριθμός τους υπολογίζεται σε περίπου 120 εκατομμύρια.
Ωστόσο, το 40% από τις 855 γυναικείες οργανώσεις που εξετάστηκαν για τις ανάγκες τις έκθεσης της UNICEF, όπως το Αφγανιστάν, η ΛΔ Κονγκό και η Αϊτή, κινδυνεύουν με προσωρινό ή με μόνιμο κλείσιμο μέσα στο επόμενο χρόνο λόγω έλλειψης πόρων. Η πλειονότητα των οργανισμών που εξετάστηκαν απάντησαν ότι πλέον δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τις σημερινές ανάγκες τους.
«Κάθε δολάριο που δεν δίδεται στις γυναικείες οργανώσεις είναι ένα δολάριο που χάνουν επιζήσασες σεξουαλικής βίας εκεί όπου υπάρχουν συγκρούσεις, εκτοπισμένες μητέρες, κορίτσια που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το σχολείο και κοινότητες που αγωνίζονται να επιβιώσουν», δήλωσε η Σοφία Κάλτορπ, επικεφαλής της Ανθρωπιστικής Δράσης των Ηνωμένων Εθνών για τις Γυναίκες.
Εν τέλει, η όποια ανθρωπιστική βοήθεια δεν στηρίζει απλώς τα παιδιά και τις γυναίκες που βρίσκονται σε ανάγκη, τους δίνει ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον όσο δύσκολη κι αν είναι η κατάσταση στον κόσμο τώρα. Τους δίνει δύναμη. Τους δίνει όραμα. Και κάθε περικοπή χρηματοδότησης τους τα στερεί.
IN.GR
