Σε «κρίσιμα» επίπεδα έχει φτάσει η στάθμη σε δύο από τα πιο σημαντικά ποτάμια της Ευρώπης, τον Ρήνο και τον Δούναβη, εξαιτίας της παρατεταμένης ζέστης και της έλλειψης βροχής. Η ξηρασία τροφοδοτεί με τη σειρά της πυρκαγιές, όπως αυτές που ξέσπασαν την περασμένη εβδομάδα στη Γαλλία και την Ισπανία, οι οποίες έχουν κάψει πάνω από 115.000 εκτάρια γης και έχουν αναγκάσει περισσότερους από 320.000 ανθρώπους να φύγουν από τα σπίτια τους.
Ωστόσο, η πτώση της στάθμης στα ποτάμια φαίνεται να επηρεάζει τις ευρωπαϊκές υποδομές μεταφορών και ενέργειας και να απειλεί τη βιομηχανία. Πολλά πλοία καθυστερούν ή αναβάλλουν παραδόσεις φορτίων σε χημικές βιομηχανίες, διυλιστήρια και εργοστάσια χάλυβα. Αρκετές βιομηχανίες μειώνουν την παραγωγή τους λόγω έλλειψης πρώτων υλών και νερού ψύξης.
Η κατάσταση που διαμορφώνεται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελεί «καμπανάκι κινδύνου». Σε τμήματα των διαδρομών όπου η στάθμη του νερού πέφτει, η εμπορική ναυτιλία μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρές διαταραχές στο μέλλον υποχρεώνοντας τις εταιρείες να υιοθετήσουν πιο περίπλοκες εναλλακτικές.
Tον Ιούλιο ο ποταμός Δούναβης παρουσίασε μείωση-ρεκόρ στα επίπεδα νερού
Πλοιάριο στον ποταμό Ρήνο
Ξηρασία: «Αδειάζουν» τα ποτάμια
Όπως αναφέρει το Euronews, τα χαμηλά επίπεδα νερού επηρεάζουν τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες επειδή εμποδίζουν τα φορτηγά πλοία να μεταφέρουν πλήρη φορτία. Αυτό υποχρεώνει τις εταιρείες να κατανέμουν το εμπόρευμα σε διάφορα πλοία ή να μεταφέρουν μέρος αυτού οδικώς ή σιδηροδρομικώς.
Μία από τις ζωτικής σημασίας αρτηρίες για τις μεταφορές, τον τουρισμό και τη βιομηχανία στις περιοχές που διαπερνά, είναι ο ποταμός Ρήνος. Με 1.230 χιλιόμετρα μήκος μέσα από τις Άλπεις, διασχίζει την Ελβετία, το Λιχτενστάιν, την Αυστρία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία, προτού καταλήξει στη Βόρεια Θάλασσα.
Όμως, η εικόνα προκαλεί προβληματισμό. Το βασικό σημείο μέτρησης στο Κάουμπ έπεσε κάτω από το κρίσιμο επίπεδο των 30 εκατοστών. Στα τέλη Ιουλίου καταγράφηκε στάθμη 27 εκατοστών, ενώ προβλέπεται περαιτέρω πτώση (σ.σ. η ένδειξη αποτελεί στάθμη αναφοράς και όχι το πραγματικό βάθος του ποταμού).
Τα χαμηλά επίπεδα νερού διαταράσσουν σοβαρά τη ναυτιλία στην περιοχή. Έως τις 27 Ιουλίου, τα περισσότερα πλοία εσωτερικής ναυσιπλοΐας δεν μπορούσαν να περάσουν το στενό σημείο του Κάουμπ, σύμφωνα με πλοιοκτήτες. Για όσους μπόρεσαν να πραγματοποιήσουν το ταξίδι, οι όγκοι φορτίου περιορίστηκαν σημαντικά, οδηγώντας τους ναύλους σε επίπεδα-ρεκόρ. «Στην πράξη, ο Άνω Ρήνος και ο Μάιν είναι ουσιαστικά αποκομμένοι από τον εμπορικό κόμβο Άμστερνταμ – Ρότερνταμ – Αμβέρσα (ARA)», ανέφερε o πάροχος επιχειρηματικών πληροφοριών Argus σε σχετική έκθεσή του την Τετάρτη.
Για τις χημικές και πετροχημικές βιομηχανίες, τα μειωμένα βάθη πλοήγησης περιορίζουν τις παραδόσεις βασικών υλικών, όπως η νάφθα και το υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG), από τα λιμάνια της Βόρειας Θάλασσας προς τα εργοστάσια της ενδοχώρας.
Παρόμοια ήταν η εικόνα τον Ιούλιο και στον Δούναβη. Ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης, o οποίος διαρρέει ή συνορεύει με δέκα χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Σλοβακίας, της Ουγγαρίας, της Κροατίας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, παρουσίασε μείωση-ρεκόρ στα επίπεδα νερού.
Λόγω των συνεχιζόμενων υψηλών θερμοκρασιών και της έλλειψης βροχοπτώσεων, η στάθμη υδάτων έπεσε στα 23 εκατοστά (σημείο αναφοράς) στη Βουδαπέστη την Πέμπτη, 10 εκατοστά κάτω από το προηγούμενο ρεκόρ του 2018, σύμφωνα με την επίσημη υπηρεσία παρακολούθησης υδάτων της Ουγγαρίας. Η αρμόδια αρχή προβλέπει περαιτέρω πτώση τις επόμενες ημέρες.
Η διαταραχή δεν είναι ομοιόμορφη κατά μήκος του ποταμού. Όπως σημειώνει το Associated Press, η μεταφορά φορτίων είχε σταματήσει σε ορισμένες πληγείσες περιοχές, ενώ αλλού τα πλοία συνέχιζαν να λειτουργούν με δραστικά μειωμένα φορτία. Στη Σερβία, για παράδειγμα, οι φορτηγίδες και τα δεξαμενόπλοια μετέφεραν περίπου το 30% έως 40% της κανονικής χωρητικότητάς τους.
Η μεταφορά καυσίμων στη Σερβία έχει επίσης επηρεαστεί. Η χώρα παρέλαβε μόνο το 25% των προγραμματισμένων εισαγωγών καυσίμων τον Ιούλιο, καθώς τα χαμηλά επίπεδα του Δούναβη περιόρισαν τις παραδόσεις με φορτηγίδες, όπως δήλωσε η υπουργός Ενέργειας, Ντουμπράβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση εξουσιοδότησε τις εταιρείες ενέργειας να αντλήσουν από τα επιχειρησιακά αποθέματα καυσίμων για να διασφαλίσουν τον εφοδιασμό.
Τα χαμηλά επίπεδα νερού έχουν επηρεάσει, τέλος, και τη γεωργία. Ενδεικτικά, στη Σερβία έχουν διαταραχθεί οι αποστολές σιτηρών και η άρδευση, συμπεριλαμβανομένης της βόρειας αγροτικής περιοχής της Βοϊβοντίνα, ενώ στη Ρουμανία οι αρχές περιόρισαν την άρδευση, καθώς η ροή του Δούναβη έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδό της από το 1996.
Η αύξηση της θερμοκρασίας δοκιμάζει τα συστήματα ψύξης
Η αύξηση της θερμοκρασίας του νερού έχει επίσης μειώσει την αποδοτικότητα των βιομηχανικών συστημάτων ψύξης, αυξάνοντας περαιτέρω τις λειτουργικές πιέσεις. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους πυρηνικούς και θερμικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι βιομηχανίες πετρελαίου και ενέργειας γύρω από τον Δούναβη έχουν αντιμετωπίσει υψηλές επιβαρύνσεις λόγω της χαμηλής στάθμης νερού, καθώς και αυξανόμενα ναύλα για τη μεταφορά ντίζελ και προϊόντων πετρελαίου. Ομοίως, οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν προμήθειες καυσίμων, καθώς τα φορτία των φορτηγίδων μειώνονται σημαντικά.
Ο βιομηχανικός γίγαντας Thyssenkrupp έχει μειώσει ελαφρώς την παραγωγή των υψικαμίνων στο εργοστάσιό του στο Ντούισμπουργκ, καθώς οι φορτηγίδες που μεταφέρουν πρώτες ύλες δυσκολεύονται να πλεύσουν σε ρηχά σημεία. Ναύλωσε επίσης πλοία με μικρότερο βύθισμα, αν και δήλωσε ότι οι παραδόσεις προς τους πελάτες δεν διατρέχουν κίνδυνο.
Τα χαμηλά επίπεδα νερού ανάγκασαν επίσης τον πυρηνικό σταθμό Paks της Ουγγαρίας να μειώσει την παραγωγή του και να κλείσει έναν από τους τέσσερις αντιδραστήρες του, σύμφωνα με τον διαχειριστή MVM. Τα ουγγρικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ήταν η πρώτη φορά που έκλεισε εντελώς ένας αντιδραστήρας στον πυρηνικό σταθμό. Σε συνδυασμό με προηγούμενες μειώσεις, η διακοπή λειτουργίας μείωσε την παραγωγή του σταθμού στο 60% περίπου της χωρητικότητάς του.
Ομοίως, η κρατική εταιρεία παραγωγής πυρηνικής ενέργειας της Ρουμανίας, η «Nuclearelectrica», έθεσε εκτός λειτουργίας την Μονάδα 1 του πυρηνικού σταθμού του Cernavodă την Τρίτη, λόγω της «πολύ χαμηλής, άνευ προηγουμένου» στάθμης του Δούναβη. Το υπουργείο Ενέργειας της Ρουμανίας ανακοίνωσε ότι η Μονάδα 2 θα τεθεί εκτός λειτουργίας νωρίς την Πέμπτη, με αποτέλεσμα και οι δύο αντιδραστήρες να παραμείνουν εκτός λειτουργίας ταυτόχρονα για πρώτη φορά λόγω των χαμηλών επιπέδων νερού.
Προκλήσεις και λύσεις
Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον Ρήνο και σε ορισμένα τμήματα του Δούναβη είναι ότι έχουν βραχώδη κοίτη, η οποία δεν μπορεί να εκβαθυνθεί εύκολα. Ως εκ τούτου, η αντιμετώπιση της χαμηλής στάθμης νερού – όπου αυτή εντοπίζεται – απαιτεί έναν συνδυασμό τεχνικών, τεχνολογικών και υλικοτεχνικών παρεμβάσεων για τη διατήρηση της κίνησης των φορτηγών πλοίων.
Το έργο «βελτιστοποίηση του βυθίσματος φορτίου στον Μέσο Ρήνο» που σχεδιάζουν οι γερμανικές αρχές στοχεύει στην εκβάθυνση της πλωτής οδού κατά 20 εκατοστά σε κρίσιμα σημεία συμφόρησης (bottlenecks) μεταξύ του Μάιντς και του Σαντ Γκόαρ, συμπεριλαμβανομένου του Κάουμπ. Ομοίως, η τροποποίηση των αναχωμάτων και άλλων φραγμάτων μπορεί να ανακατευθύνει περισσότερο νερό στην πλωτή οδό, συμβάλλοντας στη διατήρηση επαρκούς βάθους για τα πλοία. Το ίδιο και η αναβάθμιση των υφιστάμενων φραγμάτων.
Ο σχεδιασμός και η τεχνολογία των πλοίων μπορούν επίσης να προσαρμοστούν σε αυτές τις συνθήκες μέσω της χρήσης πλοίων μικρού βυθίσματος. Εταιρείες όπως η HGK Shipping και η BASF χρησιμοποιούν ήδη ή αναπτύσσουν πλοία για χαμηλά επίπεδα νερού, ικανά να μεταφέρουν σημαντικά φορτία σε μειωμένα βάθη του ποταμού. Τέτοιοι σχεδιασμοί μπορούν να υποστηριχτούν και με τη χρήση ελαφριών υλικών, όπως ο χάλυβας υψηλής αντοχής, που μειώνουν το βάρος του πλοίου και του επιτρέπουν να μεταφέρει περισσότερο φορτίο όταν η στάθμη του νερού είναι χαμηλή.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στα ευρωπαϊκά ποτάμια δεν είναι μεμονωμένη. Τη στιγμή που ο Ρήνος και ο Δούναβης φτάνουν σε κρίσιμα χαμηλά, πυρκαγιές που τροφοδοτούνται από την ξηρασία – και έχουν προκαλέσει πρωτοφανή καταστροφή σε Γαλλία και Ισπανία – περιγράφονται πλέον ως «έκτης γενιάς», λόγω της έντασης και της ταχύτητας εξάπλωσής τους.
Ειδικοί επισημαίνουν το κοινό υπόβαθρο πίσω από αυτές τις κρίσεις, καθώς η κλιματική αλλαγή δημιουργεί ακραίες συνθήκες που αναμένεται να επαναλαμβάνονται όλο και συχνότερα. Η προσαρμογή υποδομών, βιομηχανίας και ενεργειακού συστήματος στη νέα αυτή πραγματικότητα φαντάζει πλέον αναγκαία προτεραιότητα για την Ευρώπη.
IN.GR
