Εδώ και εβδομάδες, ο Ντόναλντ Τραμπ προετοίμαζε το έδαφος για να κηρύξει τη νίκη των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν, σε περίπτωση που η Τεχεράνη άνοιγε πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να εκφράσει ιδιωτικά, σε ανώτερους συνεργάτες του, την πρόθεσή του να αποχωρήσει χωρίς συμφωνία για τα πυρηνικά, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ωστόσο, όπως αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα Wall Street Journal, αυτός ο στόχος έγινε πιο δύσκολος όταν το Ιράν επέμεινε το Σάββατο στο υψηλότερο αντίτιμο που έχει ζητήσει μέχρι σήμερα για να επιτρέψει την ελεύθερη κυκλοφορία στη θαλάσσια οδό, ζητώντας, μεταξύ άλλων, πληρωμές δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ, την απομάκρυνση των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή και το τέλος του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Αυτή η ραγδαία αλυσίδα γεγονότων υποδηλώνει ότι οι επιλογές του Τραμπ για να αποσυρθεί από τη σύγκρουση έχουν περιοριστεί και πάλι. Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα – και στη συνέχεια έχει κάνει πίσω – με μια μαζική κλιμάκωση της βομβιστικής του εκστρατείας. Ωστόσο, το πρόσφατο χάος στις διαπραγματεύσεις σηματοδότησε ότι η Τεχεράνη είναι προετοιμασμένη για μια μακρά και εξαντλητική σύγκρουση.
Το σκληρό «παιχνίδι» της Τεχεράνης
«Οι πρόσφατες σκληροπυρηνικές απαιτήσεις του Ιράν για την επαναλειτουργία του Ορμούζ καθιστούν όλο και πιο δύσκολο για τον πρόεδρο να βρει μια λύση που θα του επιτρέψει να βγει από τη σύγκρουση χωρίς να χάσει την αξιοπρέπειά του», τόνισε η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, ενός think tank της Ουάσινγκτον.
Ο Γκρέγκορι Μπρου, ειδικός για το Ιράν στη συμβουλευτική εταιρεία Eurasia Group, δήλωσε πως «οι Ιρανοί πιστεύουν ακράδαντα ότι ο Τραμπ θέλει να αποσυρθεί και επικεντρώνεται στο άνοιγμα των Στενών, γι’ αυτό και παίζουν σκληρά».
Από τον Απρίλιο, πάνω από τις διπλωματικές συνομιλίες πλανάται το τελεσίγραφο του Λευκού Οίκου ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Ο Τραμπ προσπάθησε να συμπεριλάβει τις πυρηνικές συνομιλίες ως μέρος ευρύτερων διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, αλλά αυτές αποδείχθηκαν υπερβολικά δύσκολες, με αποτέλεσμα τις τελευταίες εβδομάδες ο Λευκός Οίκος να επικεντρωθεί περισσότερο στο άνοιγμα του Ορμούζ.
Η ικανότητα του Ιράν να παραλύει ουσιαστικά τη θαλάσσια οδό μέσω σποραδικών επιθέσεων με πυραύλους και drones έχει αποδειχθεί ισχυρό μέσο πίεσης για τις ΗΠΑ, καθώς παραλύει την εμπορική κυκλοφορία και αναστατώνει τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα τις τελευταίες εβδομάδες ότι τα Στενά του Ορμούζ ήταν ήδη πλήρως ανοιχτά, αλλά καθεμία από αυτές τις υποσχέσεις αποδείχθηκε πρόωρη.
Η ακρίβεια στα καύσιμα και οι ενδιάμεσες εκλογές «στριμώχνουν» τον Τραμπ
Τώρα, με λιγότερο από τρεις μήνες να απομένουν μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ και με την τιμή της βενζίνης να παραμένει πολύ υψηλότερη από ό,τι πριν από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, ο Τραμπ αναζητά τρόπους να πείσει το αμερικανικό κοινό ότι ο πόλεμος έχει κερδιθεί.
Τις τελευταίες ημέρες, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ήταν έτοιμος να εξαπολύσει τη μεγαλύτερη στρατιωτική επίθεση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά οι σύμμαχοι των ΗΠΑ τον έπεισαν να μην προχωρήσει. Επέμεινε ότι μια συμφωνία ήταν «επικείμενη», αν και δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί.
Την Παρασκευή, ο πρόεδρος υπαινίχθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η νίκη ήταν ήδη στα χέρια του, ακόμη και χωρίς πυρηνική συμφωνία, αναρτώντας έναν σύνδεσμο για ένα άρθρο με τίτλο «Ο Ντόναλντ Τραμπ κέρδισε τον πόλεμο με το Ιράν».
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση στην Τεχεράνη, ώστε να επιφέρει μακροπρόθεσμες αλλαγές στις σχέσεις του με την Ουάσινγκτον. «Και αν όχι, δεν πειράζει, απλώς θα συνεχίσουμε να ασκούμε όση πίεση μπορούμε και να εξάγουμε όσο το δυνατόν περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Μέση Ανατολή, ώστε οι Αμερικανοί να απολαμβάνουν χαμηλότερες τιμές βενζίνης και ενέργειας. Βρισκόμαστε στη μέση του παιχνιδιού», ανέφερε.
Η Τεχεράνη, η οποία έκλεισε τη θαλάσσια οδό μόλις ξέσπασε ο πόλεμος τον Φεβρουάριο, επιμένει να μην επιτρέπεται η διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων από το Ορμούζ και πιέζει για την είσπραξη εσόδων από εμπορικά πλοία. Η Ουάσινγκτον έχει δηλώσει ότι δεν θα αποδεχτεί ιρανικούς περιορισμούς ή την επιβολή διοδίων, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Προσπαθεί να πείσει ότι κέρδισε το Ιράν, ούτως ή άλλως
Οι προοπτικές για μια συμφωνία φάνηκαν να «θολώνουν» το Σαββατοκύριακο, όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν ότι το Ιράν εξαπέλυσε πυραυλική επίθεση εναντίον ενός από τα πλοία τους και ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος διατύπωσε μια σειρά σκληρών απαιτήσεων για την άδεια διέλευσης.
Ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, τόνισε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να τερματίσουν οριστικά τον πόλεμο, να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, να αποσύρουν τις δυνάμεις τους, να άρουν όλες τις κυρώσεις, να αποδεσμεύσουν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Τεχεράνης, να καταβάλουν πολεμικές αποζημιώσεις, να σταματήσουν τις απειλές και τις προσβολές και να διακόψουν τις στρατιωτικές ενέργειες εναντίον των συμμαχικών με το Ιράν πολιτοφυλακών στην περιοχή, προτού ανοίξει το Ορμούζ, όπως σημειώνεται σε δημοσίευμα του κρατικού πρακτορείου ειδήσεων IRNA.
Αμερικανοί αξιωματούχοι σημείωσαν ότι ο Τραμπ είναι «υπομονετικός» και αναμένεται να ξεπεράσει την τελευταία διπλωματική εμπλοκή, ειδικά όσο οι τιμές της βενζίνης παραμένουν στα τρέχοντα επίπεδα. Η μέση τιμή της βενζίνης ήταν 4,02 δολάρια το Σάββατο, σύμφωνα με την AAA. Πρόκειται για αύξηση σε σχέση με τα 3,16 δολάρια πριν από ένα χρόνο, αλλά για μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.
Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επέμεινε ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν όλους τους στρατιωτικούς τους στόχους κατά του Ιράν. Ο Τραμπ επικεντρώνεται πλέον στη διασφάλιση της ροής της παγκόσμιας ενέργειας μέσω του Ορμούζ και θα διατηρήσει τις στρατιωτικές επιλογές ως εφεδρεία, σε περίπτωση που το Ιράν επιτεθεί εκ νέου σε πλοία, ανέφερε.
Όσον αφορά στα πυρηνικά ζητήματα, ο Τραμπ έχει δηλώσει ιδιωτικά σε ανώτερους συνεργάτες του τις τελευταίες εβδομάδες ότι η Τεχεράνη πιθανότατα δεν θα είναι σε θέση να επαναφέρει το πυρηνικό της πρόγραμμα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, αφού οι ΗΠΑ κατέστρεψαν τρεις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις πέρυσι, πρόσθεσαν οι αξιωματούχοι.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ θα εντοπίσουν πιθανότατα οποιαδήποτε προσπάθεια του Ιράν να ανοικοδομήσει αυτές τις εγκαταστάσεις ή να κατασκευάσει κρυφά μια βόμβα, όπως δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε πρόσφατες συναντήσεις, και είναι πεπεισμένος ότι η απειλή νέων επιθέσεων θα λειτουργήσει ως διαρκής αποτρεπτικός παράγοντας.
Αν οι ΗΠΑ καταφέρουν να κρατήσουν υπό έλεγχο το πυρηνικό πρόγραμμα και η ναυτιλία στο Ορμούζ ξαναρχίσει, τότε είναι πιο πιθανό ο Τραμπ να παρατείνει την τρέχουσα εκεχειρία επ’ αόριστον, εκτίμησαν οι αξιωματούχοι. Ο Τραμπ αναμένεται επίσης να άρει τον αμερικανικό στρατιωτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, αν η Τεχεράνη ανοίξει πλήρως τα Στενά, πρόσθεσαν.
Τα «αγκάθια» μιας συμφωνίας με το Ιράν για τις ΗΠΑ
Ένα σημαντικό πρόβλημα για την κυβέρνηση Τραμπ είναι τα χρήματα. Το Ιράν ζητά δισεκατομμύρια δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις, επιπλέον μιας συμφωνίας για την αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας σε όλο τον κόσμο. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι ο Λευκός Οίκος δεν θα επιτρέψει να διατεθούν χρήματα των φορολογουμένων στο Ιράν, αν και μια συμφωνία φαίνεται απίθανη χωρίς την αποδέσμευση ορισμένων περιουσιακών στοιχείων από τις ΗΠΑ, ενδεχομένως με συγκεκριμένους όρους.
Υπάρχει επίσης διαφωνία σχετικά με το αν οι ΗΠΑ πρέπει να χορηγήσουν εξαιρέσεις ώστε να επιτρέψουν στο Ιράν να πουλά πετρέλαιο στην ελεύθερη αγορά. Οι ΗΠΑ είχαν συμφωνήσει στις εξαιρέσεις τον περασμένο Ιούνιο, στο πλαίσιο μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας με την Τεχεράνη. Η εκεχειρία αυτή κατέρρευσε μετά την επίθεση του Ιράν εναντίον πλοίων στο Ορμούζ, και οι ΗΠΑ επανέφεραν τις κυρώσεις στο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου.
Αναζητά διέξοδο
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ υποδηλώνουν ότι αναζητά μια διέξοδο. Ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών σημαίνει ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι «κατά κάποιον τρόπο ανοιχτά αυτή τη στιγμή», δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη, αν και ο Αμερικανός πρόεδρος αναγνώρισε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε ακόμα να προκαλέσει ζημιές σε πλοία με πυραύλους, drones και νάρκες.
Επίσης, υπαινίχθηκε ότι τα θαμμένα αποθέματα ουρανίου του Ιράν δεν αποτελούν πρόβλημα. «Έχουμε ήδη το πυρηνικό υλικό, επειδή βρίσκεται πολύ βαθιά κάτω από το έδαφος», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο. «Κανείς δεν θα είναι σε θέση να το πάρει εκτός από εμάς», όπως πιστεύει.
IN.GR
