Την ενίσχυση του ισραηλινού στρατηγικού άξονα με την Ελλάδα και την Κύπρο ως μία από τις βασικές απαντήσεις στη νέα αμυντική συμμαχία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν εισηγούνται αναλύσεις που δημοσιεύονται σε ισραηλινά μέσα ενημέρωσης (στη φωτογραφία, επάνω, από Saudi Press Agency via Reuters, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αριστερά, ο σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ ποζάρουν μετά την υπογραφή κοινής αμυντικής συμφωνίας στη Μέκκα της Σαουδικής Αραβίας, στις 7 Αυγούστου 2026).
Η ανάλυση της Δρος Oshrit Birvadker στην Israel Hayom χαρακτηρίζει την αμυντική συμφωνία που υπεγράφη στη Μέκκα ως «στρατηγικό σημείο καμπής» για τη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία, υποστηρίζοντας ότι διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα για το Ισραήλ και ενδέχεται να επιταχύνει την περιφερειακή κούρσα εξοπλισμών.
Η συνεργασία με Αθήνα και Λευκωσία παρουσιάζεται ως «ουσιώδες αντίβαρο» στην αυξανόμενη τουρκική επιρροή στην περιοχή
Η Τουρκία χαρακτηρίζεται πλέον ως απειλή για το Ισραήλ «όχι λιγότερο σημαντική από το Ιράν» (στις φωτογραφίες αρχείου του Reuters, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αριστερά και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου)
Σύμφωνα με την αρθρογράφο, η νέα τριμερής συμμαχία συνδέει τρεις χώρες με διαφορετικά αλλά συμπληρωματικά στρατηγικά πλεονεκτήματα: τη Σαουδική Αραβία με την τεράστια οικονομική και ενεργειακή ισχύ της, το Πακιστάν ως πυρηνική δύναμη και την Τουρκία ως κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ με αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία.
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η εκτίμησή της για την Τουρκία, την οποία χαρακτηρίζει πλέον απειλή για το Ισραήλ «όχι λιγότερο σημαντική από το Ιράν».
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Αγκυρα αναμένεται να αξιοποιήσει τη νέα συμμαχία προκειμένου να διευρύνει την επιρροή της στον Κόλπο και να ενισχύσει τη δυνατότητά της να αμφισβητεί το Ισραήλ τόσο σε διπλωματικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αμυντική συνεργασία Τουρκίας – Πακιστάν, η οποία πλέον δεν περιορίζεται στην αγορά οπλικών συστημάτων αλλά επεκτείνεται στη συμπαραγωγή και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
Στο πλαίσιο αυτό γίνεται αναφορά και στις συζητήσεις για συμμετοχή του Πακιστάν στο πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού KAAN.
Η προσθήκη της χρηματοδοτικής ισχύος της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα πάντα με την ανάλυση, θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά κοινά προγράμματα σε drones, ναυτικά συστήματα και μελλοντικά μαχητικά αεροσκάφη.
Ο ρόλος Κύπρου και Ελλάδας
Μπροστά στη διαμόρφωση του νέου τριμερούς σχήματος, η Birvadker εισηγείται στο Ισραήλ στρατηγική δύο παράλληλων αξόνων.
Ο πρώτος βρίσκεται ήδη, όπως σημειώνει, σε λειτουργία στην Ανατολική Μεσόγειο και αποτελείται από το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η συνεργασία με Αθήνα και Λευκωσία παρουσιάζεται ως «ουσιώδες αντίβαρο» στην αυξανόμενη τουρκική επιρροή στην περιοχή, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της ενίσχυσης των σχέσεων της Αγκυρας με τη νέα κυβέρνηση στη Δαμασκό υπό τον Αχμεντ αλ-Σάραα.
Υπό αυτήν την οπτική, η Κύπρος αποκτά αυξημένη γεωστρατηγική σημασία για το Ισραήλ, καθώς εντάσσεται σε ένα υφιστάμενο πλέγμα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο που, σύμφωνα με την ανάλυση, μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα απέναντι στη διεύρυνση της τουρκικής περιφερειακής ισχύος.
Δεύτερος άξονας με ΗΑΕ και Ινδία
Ο δεύτερος άξονας που προτείνεται έχει ανατολικό προσανατολισμό και θα αποτελείται από το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ινδία.
Η Birvadker θεωρεί ότι τα τρία κράτη διαθέτουν συγκλίνοντα στρατηγικά συμφέροντα.
Τα ΗΑΕ παρακολουθούν με ανησυχία την επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Μέση Ανατολή, ενώ η Ινδία αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη επιφύλαξη την ενίσχυση του Πακιστάν και την πιθανότητα η Αγκυρα να αποκτήσει μέσω του Ισλαμαμπάντ ισχυρότερο στρατηγικό αποτύπωμα στη Νότια Ασία.
Ετσι, απέναντι στο τρίγωνο Τουρκίας – Σαουδικής Αραβίας – Πακιστάν, η αρθρογράφος προτείνει τη διαμόρφωση ενός αντίστοιχου τριγώνου Ισραήλ –ΗΑΕ – Ινδίας.
Η «συμφωνία της Μέκκας» συνδέεται από τους αναλυτές με την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν μία ημέρα πριν από την υπογραφή της ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, αριστερά, και ο ινδός ομόλογός του Ναρέντρα Μόντι (φωτογραφία αρχείου Reuters/Adnan Abidi)
Η ισραηλινή στρατηγική θα στηριζόταν επομένως σε δύο παράλληλα σχήματα: αφενός στο υφιστάμενο Ισραήλ – Ελλάδα – Κύπρος στην Ανατολική Μεσόγειο και αφετέρου σε μια ενισχυμένη συνεργασία Ισραήλ –ΗΑΕ – Ινδίας προς Ανατολάς.
Η ανάλυση αποτυπώνει τον αυξανόμενο προβληματισμό που καταγράφεται στο Ισραήλ μετά τη συμφωνία της Μέκκας, αλλά συνιστά εκτίμηση και πρόταση στρατηγικής της αρθρογράφου και όχι επίσημη θέση της ισραηλινής κυβέρνησης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ανάλυση της Jerusalem Post, στην οποία υπογραμμίζεται ότι η νέα αμυντική συμφωνία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν ενδέχεται να προκαλέσει αλυσιδωτές γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ενισχύοντας ως αντίβαρο τις σχέσεις Ισραήλ – Ινδίας αλλά και τη συνεργασία του Ισραήλ με την Κύπρο και την Ελλάδα.
Το λεγόμενο «Σύμφωνο της Μέκκας» παρουσιάζεται από την ισραηλινή εφημερίδα ως μία από τις σημαντικότερες μεταβολές στην περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας των τελευταίων ετών. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, την οποία το δημοσίευμα παρομοιάζει με το Αρθρο 5 του ΝΑΤΟ: επίθεση εναντίον ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.
Η επικοινωνία Νετανιάχου– Μόντι
Η ανάλυση συνδέει τη νέα συμφωνία με την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν μία ημέρα νωρίτερα ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο ινδός ομόλογός του Ναρέντρα Μόντι.
Ο Μόντι είχε αναφέρει δημοσίως ότι οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για την κατάσταση στη Δυτική Ασία και εξέτασαν την πρόοδο της «Ειδικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Ινδίας – Ισραήλ».
Κατά την Jerusalem Post, είναι δύσκολο να θεωρηθεί άσχετη η συγκεκριμένη επικοινωνία με την επικείμενη τότε συμφωνία Τουρκίας – Πακιστάν – Σαουδικής Αραβίας.
Για το Νέο Δελχί, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η συμμετοχή του Πακιστάν, διαχρονικού αντιπάλου της Ινδίας, σε ένα σχήμα που συνδυάζει τη σαουδαραβική οικονομική ισχύ, την αναπτυσσόμενη τουρκική αμυντική βιομηχανία και το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ισλαμαμπάντ.
Μάλιστα, μετά την υπογραφή της συμφωνίας κυκλοφόρησαν δημοσιεύματα σε τουρκικά και πακιστανικά μέσα περί επείγουσας προσπάθειας της Ινδίας να συνάψει αντίστοιχο αμυντικό σύμφωνο με το Ισραήλ.
Το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών διέψευσε τις συγκεκριμένες πληροφορίες ως «fake news», επιβεβαίωσε όμως ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από τη νέα τριμερή συμφωνία.
Στο παιχνίδι και ο IMEC
Οι επιπτώσεις, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν περιορίζονται στον στρατιωτικό τομέα.
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται στο επίκεντρο του India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC), του μεγάλου σχεδίου διασύνδεσης της Ινδίας με την Ευρώπη μέσω Μέσης Ανατολής και του λιμανιού της Χάιφα.
Η Τουρκία είχε μείνει εκτός του αρχικού σχεδιασμού και προωθεί ανταγωνιστικές διαδρομές. Η στενότερη στρατηγική σχέση Αγκυρας – Ριάντ θα μπορούσε, κατά την Jerusalem Post, να προσφέρει στην Τουρκία μεγαλύτερη δυνατότητα επιρροής σε ένα κράτος κομβικής σημασίας για τον IMEC.
Η στενότερη στρατηγική σχέση Αγκυρας – Ριάντ θα μπορούσε να προσφέρει στην Τουρκία μεγαλύτερη δυνατότητα επιρροής σε ένα κράτος κομβικής σημασίας για τον διάδρομο IMEC
Παράλληλα, η προσέγγιση της Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία και το Πακιστάν εκτιμάται ότι περιπλέκει ακόμη περισσότερο τις προοπτικές εξομάλυνσης των σχέσεων Ριάντ – Ιερουσαλήμ και πιθανής μελλοντικής ένταξης των Σαουδαράβων στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Το «αντίβαρο» Ελλάδας και Κύπρου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο παρουσιάζει η αναφορά της ισραηλινής εφημερίδας σε Κύπρο και Ελλάδα.
Η Jerusalem Post υπενθυμίζει ότι όταν οι άλλοτε στενές στρατηγικές σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας άρχισαν να καταρρέουν μετά την άνοδο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία, το Ισραήλ αναπροσάρμοσε τη στρατηγική του, οικοδομώντας στενότερες σχέσεις ασφάλειας και ενέργειας με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Κατά την ανάλυση, οι σχέσεις αυτές είναι πιθανό να ενισχυθούν περαιτέρω μετά το Σύμφωνο της Μέκκας, καθώς Αθήνα και Λευκωσία συμμερίζονται τις ισραηλινές ανησυχίες για ενδεχόμενη διεύρυνση του τουρκικού αποτυπώματος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ετσι, ένα νέο γεωπολιτικό σχήμα με άξονα Τουρκία – Σαουδική Αραβία – Πακιστάν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την περαιτέρω σύγκλιση ενός διαφορετικού πλέγματος συνεργασιών, με Ισραήλ, Ινδία, Ελλάδα και Κύπρο να έχουν διαφορετικά αλλά αλληλοσυμπληρούμενα συμφέροντα.
Η Jerusalem Post εκτιμά ότι η τηλεφωνική επικοινωνία Νετανιάχου – Μόντι ίσως ήταν μια πρώτη ένδειξη αυτών των νέων «αντι-ευθυγραμμίσεων» που μπορεί να προκαλέσει η συμφωνία της Μέκκας.
Πηγή: Israel Hayom/Jerusalem Post/sigmalive.com
