Eκπνέει η προθεσμία 60 ημερών που προβλεπόταν στο Μνημόνιο Κατανόησης, που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου, για τη διάρκεια των συνομιλιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Σε αυτό το διάστημα υποτίθεται θα έπρεπε να υπάρξει λευκός καπνός» στα κρίσιμα ζητήματα αντιπαράθεσης ώστε να ανοίξει ο δρόμος για «διαρκή ειρήνη».
Ωστόσο, η κατάπαυση πυρός έχει λήξει εδώ και καιρό και αποδείχτηκε ότι η αξία του Μνημονίου Κατανόησης δεν άξιζε ούτε το μελάνι που ξοδεύτηκε για να συνταχθεί.
Μετά από τρεις μήνες συγκρούσεων, που ακολούθησαν την από κοινού επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, το Μνημόνιο Κατανόησης φάνηκε να λειτουργεί σαν μία ευκαιρία διεξόδου για τις ΗΠΑ από έναν πόλεμο που δεν υπολόγιζαν να κρατήσει τόσο πολύ.
Οι όροι όμως που υπέγραψε η Ουάσιγκτον δεν της επέτρεψαν να παρουσιάσει ένα αφήγημα νίκης, αντιθέτως αναδείκνυαν το Ιράν ως τον νικητή της στρατιωτικής αντιπαράθεσης με την υπερδύναμη.
Οι αντιπαραθέσεις για τα Στενά του Ορμούζ ξεκίνησαν με το καλημέρα μετά την υπογραφή του Μνημονίου, και οι ΗΠΑ δεν δίστασαν να βομβαρδίσουν εκ νέου στόχους της Ισλαμικής Δημοκρατίας που απάντησε με νέους γύρους επιθέσεων σε συμμάχους της Αμερικής στην περιοχή.
Στις 8 Ιουλίου ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το «Μνημόνιο Κατανόησης τελείωσε».
Άνευ αντικειμένου η προθεσμία 60 ημερών – Το Ιράν αλλάζει το στρατιωτικό του δόγμα
«Η προθεσμία των 60 ημερών έχει καταστεί εντελώς άνευ αντικειμένου», διαμηνύει το υπουργείο Εξωτερικών της Τεχεράνης, επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ «παραβίασαν τη συμφωνία λίγες εβδομάδες μετά την υπογραφή της, εμποδίζοντας την ουσιαστική έναρξη των συνομιλιών».
Ενθαρρυμένο από τη στρατηγική αδυναμία των ΗΠΑ, το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία για να πάρει τη ρεβάνς απέναντι στην Ουάσιγκτον και το Ισραήλ και αν μπορέσει να αλλάξει προς όφελός του τις ισορροπίες στην περιοχή.
Ενδεικτική είναι η σημερινή δήλωση του ταξίαρχου και ανώτερου διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, Γιαντόλα Τζαβάνι, για την αλλαγή στο στρατιωτικό δόγμα του Ιράν που από «αμυντικό» μετατρέπεται σε «επιθετικό».
Σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση, κάθε αμυντική ενέργεια των ενόπλων δυνάμεων θα αποκτά εγγενώς επιθετικό χαρακτήρα με σκοπό την προληπτική εξουδετέρωση των απειλών.
«Ο εχθρός πρέπει να γνωρίζει ότι δεν μπορεί να μας αιφνιδιάσει», δήλωσε ο Τζαβάνι. «Αντίθετα, είναι ο εχθρός που πρέπει να αναμένει στρατηγικές εκπλήξεις».
Το τελευταίο διάστημα, το Ιράν πράγματι έχει προχωρήσει σε κινήσεις κλιμάκωσης τόσο στον Περσικό όσο και στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι Χούθι – σύμμαχοι της Τεχεράνης – ανταλλάσσουν επιθέσεις με τη Σαουδική Αραβία και με τη συμμαχική της κυβέρνηση στην Υεμένη, και απειλούν με κλείσιμο και αυτής της θαλάσσιας διαδρομής.
Μπαράζ μηνυμάτων από το Ιράν ότι δεν θα υποχωρήσει
Σε διπλωματικό επίπεδο, μπαράζ δηλώσεων ιρανών αξιωματούχων στέλνει το μήνυμα ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υποχωρήσει ούτε να εμπιστευτεί ξανά τις ΗΠΑ ως συνομιλητή εάν δεν ικανοποιηθούν οι όροι της.
«Τα Στενά του Ορμούζ δεν καταλαμβάνονται με τιτιβίσματα […] ούτε με αεροπλανοφόρα», ήταν η απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών στην εξωπραγματική δήλωση Τραμπ ότι σκοπεύει να τα ανακηρύξει «αμερικανικό έδαφος».
Το Σαββατοκύριακο κανένα πλοίο δεν διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ σύμφωνα με το Reuters, το οποίο επικαλείται δεδομένα παρακολούθησης πλοίων από την Kpler.
Στρατιωτική και πολιτική ηγεσία στο Ιράν διαμηνύουν ότι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από τον νέο οικονομικό πόλεμο που κήρυξε εναντίον τους ο Τραμπ, καθώς η χώρα είναι αντιμέτωπη με κυρώσεις εδώ και δεκαετίες ενώ εφόσον κατάφερε να επιβιώσει στρατιωτικά δύσκολα θα υπέκυπτε εξαιτίας οικονομικής πίεσης.
Δεν λείπουν και οι δηλώσεις για εντυπωσιασμό όπως η επικήρυξη αμερικανών στρατιωτών, νεκρών η ζωντανών, με αμοιβή 30.000 δολάρια για τον κάθε ένα, με την υποσημείωσή ότι η αμοιβή θα διπλασιαστεί εάν «ο εχθρός» αιχμαλωτιστεί από γυναίκα.
Η αμερικανική Wall Street Journal, επικαλούμενη πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, σημειώνει ότι η Τεχεράνη εκμεταλλεύτηκε την ηρεμία που ακολούθησε τη συμφωνία του Ιουνίου για να ανασυγκροτήσει τις δυνατότητές της στον τομέα των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, να ενισχύσει τους Φρουρούς της Επανάστασης, να συντονίσει τις περιφερειακές πολιτοφυλακές και να προετοιμάσει επιθετικές επιχειρήσεις.
Εν τω μεταξύ, αναφέρει η εφημερίδα, οι σκληροπυρηνικοί έχουν αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο επί του στρατού και του μηχανισμού εσωτερικής ασφάλειας του Ιράν, και η ηγεσία της χώρας αντιλαμβάνεται τις τρέχουσες μάχες όχι ως το τέλος του πολέμου, αλλά ως προετοιμασία για μία ενδεχομένως ευρύτερη αντιπαράθεση.
Αμήχανη στάση των ΗΠΑ – Ο Τραμπ δεν μπορεί να αποσυρθεί
Από την πλευρά των ΗΠΑ η αμηχανία είναι έκδηλη ενώ διαρκώς προστίθενται νέα προβλήματα που πλέον αφορούν τη λειτουργία του ίδιου του στρατού και αποδυναμώνουν την εικόνα της υπερδύναμης διεθνώς.
Η έλλειψη πυρομαχικών και τα προβλήματα στα αεροπλανοφόρα που συμμετέχουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στις επιχειρήσεις συνιστούν πραγματικές αδυναμίες στο πολεμικό μέτωπο, πλήγμα στο γόητρο της Ουάσιγκτον και πυροδοτούν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς που όρισε ως στόχο του πολέμου να διατηρηθούν σε χαμηλό επίπεδο οι τιμές πετρελαίου – που ήταν χαμηλές πριν οι ΗΠΑ ξεκινήσουν τον πόλεμο – είναι ενδεικτικές της κατάστασης που επικρατεί στην αμερικανική κυβέρνηση που μοιάζει να τα έχει χαμένα.
Πράγματι η επόμενη κίνηση στη σκακιέρα είναι πλέον πολύ δύσκολη για τις ΗΠΑ.
«Ακόμα κι αν ο Τραμπ θέλει να αποσυρθεί από το Ιράν, δεν μπορεί», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Άλαν Έιρ, πρώην υψηλόβαθμος αμερικανός διπλωμάτης που διετέλεσε βασικό μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας των ΗΠΑ για τη Συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Ο Τραμπ δεν μπορεί να κλιμακώσει την κατάσταση, διότι συνειδητοποιεί ότι, αν το κάνει, το Ιράν θα ανταποδώσει με κλιμάκωση εναντίον των ενεργειακών υποδομών του Κόλπου, και αυτό είναι κάτι που δεν είναι διατεθειμένος να δεχτεί σε αυτό το στάδιο», δήλωσε ο Έιρ στο Al Jazeera.
Ωστόσο, ο Τραμπ δεν έχει πια πολλές επιλογές, πρόσθεσε ο Έιρ, επειδή οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν δεν είναι μια επιχειρηματική συμφωνία. «Αν επρόκειτο για επιχειρηματική υπόθεση, θα κήρυσσε πτώχευση και θα προχωρούσε σε κάτι άλλο, αλλά αυτό δεν θα ανοίξει τα Στενά. Έτσι, ακόμα κι αν ήθελε να αποχωρήσει, δεν μπορεί».
Οι ΗΠΑ έχουν πλέον πέσει στην παγίδα για την οποία προειδοποιούσαν αμερικανοί αξιωματούχοι και αναλυτές όταν ξεκινούσε η επίθεση στο Ιράν. Χωρίς σχέδιο εξόδου μία τέτοια κίνηση μπορεί να αποδειχτεί παρακινδυνευμένη, υποστήριζαν, δεδομένου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποκλείσει την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων.
Αυτός που έχει το πλεονέκτημα της κλιμάκωσης τώρα είναι το Ιράν. Την ίδια στιγμή οι εντάσεις φουντώνουν στην περιοχή και τα επιφανειακά ανενεργά μέτωπα μπορούν να αναφλεγούν ανά πάσα στιγμή.
IN.GR
