Οι έρευνες για τις καταναλωτικές προσδοκίες στην Ευρωζώνη, που πραγματοποιεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (EKT) σε μηνιαία βάση, καταγράφουν τις αντιλήψεις των πολιτών για την πορεία του πληθωρισμού, του εισοδήματος, την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση, τις τιμές κατοικιών και τα επιτόκια ενυπόθηκων δανείων.
Το πρότζεκτ της ΕΚΤ για τη δημιουργία μιας νέας διαδικτυακής έρευνας καταναλωτικών προσδοκιών (Consumers Expectations Survey – CES), ξεκίνησε αρχικά σε πιλοτική βάση το 2018. Ο πρωταρχικός στόχος ήταν «η δημιουργία μιας έρευνας υψηλής ποιότητας σχετικά με τις οικονομικές και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες των νοικοκυριών της ζώνης του ευρώ, η οποία θα ήταν χρήσιμη για την ανάλυση πολιτικής τόσο στην ΕΚΤ όσο και σε ολόκληρο το Ευρωσύστημα».
Γιατί μας χρειάζονται οι παραπάνω τεχνικές διευκρινίσεις, που προέρχονται από την ιστοσελίδα της ΕΚΤ, για να διαβάσουμε μια απλή στατιστική έρευνα επίσημου ευρωπαϊκού θεσμού; Επειδή ακόμα και στην πιο «ξερή» παρουσίαση δεδομένων, θα βρεθούν πάντα κάποιοι που θα μιλήσουν για διαστρέβλωση στοιχείων, παραπληροφόρηση και μιζέρια.
Κι όμως η διαπίστωση ότι οι Έλληνες καταναλωτές είναι μακράν οι πλέον απαισιόδοξοι στην Ευρωζώνη δεν είναι λαϊκισμός ούτε αντιπολιτευτική κορόνα, αλλά πάγιο εύρημα σε όλες τις έρευνες της ΕΚΤ.
Επίσης πάγιο εύρημα είναι ότι ο αντιληπτός πληθωρισμός στην Ελλάδα (perceived inflation) είναι ως και τριπλάσιος του πραγματικού πληθωρισμού, γεγονός που αποτελεί πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία.
Τα στοιχεία της νέας έρευνας καταναλωτικών προσδοκιών της ΕΚΤ που δημοσιεύθηκαν στις 18 Σεπτεμβρίου και αφορούν τον Αύγουστο, δεν αποτελούν εξαίρεση στον κανόνα.
Οι Έλληνες εκτιμούν ότι οι τιμές αυξήθηκαν κατά 10,1% σε ετήσια βάση, όταν στην πραγματικότητα αυξήθηκαν 3,7% – πηγή: EKT
Στο 10,1% ο αντιληπτός πληθωρισμός στην Ελλάδα
Οι Έλληνες καταναλωτές εκτιμούν ότι ο «πληθωρισμός της τσέπης τους», δηλαδή η μεταβολή των τιμών με βάση τις καθημερινές τους αγορές, έτρεξε με ρυθμό 10,1% το προηγούμενο 12μηνο. Το ίδιο διάστημα ο εναρμονισμένος ετήσιος πληθωρισμός όπως τον καταγράφει η Eurostat έτρεξε με ρυθμό 3,7%.
Υπάρχει δηλαδή μια ψαλίδα 6,4 ποσοστιαίων μονάδων ανάμεσα σε αυτό που καταγράφουν οι επίσημοι δείκτες τιμών καταναλωτή και σε αυτό που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά ως ακρίβεια.
«Με νεολογισμούς όπως “αντιληπτός πληθωρισμός” κ.τ.λ. δημιουργούμε σύγχυση, αμφιβολία και ανασφάλεια στον μέσο Έλληνα και αυτό λειτουργεί εις βάρος της Χώρας» έγραφε αναγνώστης του in, σχολιάζοντας την αμέσως προηγούμενη Έρευνα Καταναλωτικών Προσδοκιών της ΕΚΤ για τον Ιούλιο. Μόνο που δεν πρόκειται για νεολογισμό αλλά για αναγνωρισμένο επιστημονικό και στατιστικό όρο, που χρησιμοποιείται στις οικονομικές έρευνες, συμπληρώνοντας τους αντικειμενικούς δείκτες. Η διευκρίνιση δεν γίνεται προς χάριν διαλόγου, αλλά είναι απαραίτητη για να μην χανόμαστε στη μετάφραση των ορισμών.
Οι καταναλωτές στην Ευρωζώνη αναμένουν πληθωρισμό 3% το επόμενο 12μηνο -πηγή: ΕΚΤ
Ευρωζώνη: Σταθερές οι καταναλωτικές προσδοκίες, πλην του πληθωρισμού
Η έρευνα καταναλωτικών προσδοκιών του Αυγούστου, έδειξε ότι στο σύνολο της Ευρωζώνης, σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2026:
- Η διάμεση τιμή των αντιλήψεων των καταναλωτών σχετικά με τον πληθωρισμό τους τελευταίους 12 μήνες παρέμεινε αμετάβλητη (3,5%) ενώ η διάμεση τιμή των προσδοκιών για τον πληθωρισμό αυξήθηκε σε όλους τους χρονικούς ορίζοντες: 3% σε 12 μήνες, 2,9% σε βάθος τριετίας, 2,5% σε πέντε χρόνια.
- Οι προσδοκίες για την αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος τους επόμενους 12 μήνες παρέμειναν αμετάβλητες (1%), όπως και οι προσδοκίες για την αύξηση των δαπανών τους επόμενους 12 μήνες (3,6%)·
- Οι προσδοκίες για την οικονομική ανάπτυξη τους επόμενους 12 μήνες παρέμειναν αμετάβλητες (-1,2%) ενώ το αναμενόμενο ποσοστό ανεργίας σε 12 μήνες μειώθηκε οριακά στο 11%, από 11,2%
- Οι προσδοκίες για την αύξηση των τιμών των κατοικιών τους επόμενους 12 μήνες παρέμειναν αμετάβλητες (3,4%) όπως και οι προσδοκίες για τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε 12 μήνες (4,9%).
Στην Ελλάδα ο διάμεσος αντιληπτός πληθωρισμός παρέμεινε σταθερός (10,1%), ενώ οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν στο 6,2% από 5,6% τον Ιούλιο. Οι προσδοκίες για το εισόδημα βελτιώθηκαν αισθητά, αν και παραμένουν αρνητικές. Οι Έλληνες καταναλωτές αναμένουν οριακή μείωση εισοδήματος τους επόμενους 12 μήνες (-0,2%), έναντι προσδοκιών για μείωση 2,5% τον Ιούλιο. Επίσης μειώθηκαν οι προσδοκίες για αύξηση δαπανών το επόμενο 12μηνο, στο 6,9%, από 8,4% τον Ιούλιο.
Το ελληνικό περίσσευμα απαισιοδοξίας
Όπως είδαμε ο διάμεσος αντιληπτός πληθωρισμός της Ευρωζώνης κινήθηκε ελάχιστα πιο πάνω από τον καταγεγραμμένο ετήσιο πληθωρισμό (3,5% έναντι 3,2%), όταν στην Ελλάδα είναι υπερδιπλάσιος (10,1% έναντι 3,7%).
Πώς γίνεται οι καταναλωτές της Ευρωζώνης να πέφτουν μέσα στις εκτιμήσεις για τις μεταβολές των τιμών και οι Έλληνες να πέφτουν τόσο έξω;
Το ερώτημα, που δεν είναι μόνο ψυχολογικό, οφείλει να μας προβληματίσει σοβαρά και να απαντηθεί βάσει πραγματικών στοιχείων. Οι «φουσκωμένες» εκτιμήσεις των Ελλήνων για τις τιμές, όπως και οι υπέρ του δέοντος αρνητικές προσδοκίες συνδέονται με τους υψηλούς δείκτες υποκειμενικής φτώχειας και τη δυσκολία των νοικοκυριών «να τα βγάλουν πέρα».
Η απορία για το πώς γίνεται να δηλώνουμε οι φτωχότεροι της Ευρωζώνης, ενώ η Ελλάδα αναβαθμίζεται στις αγορές, ο τουρισμός σημειώνει εισπράξεις ρεκόρ και η ιδιωτική κατανάλωση αυξάνεται, ξεπερνώντας τα εισοδήματα, είναι εύλογη. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο ότι κυκλοφορεί μαύρο χρήμα και γίνεται υποδήλωση εισοδημάτων. Μια ματιά στην πρόσφατη ειδησεογραφία δείχνει ότι στο σπορ της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς και της κομπίνας, διαπρέπουν (μεταξύ άλλων) μέλη της ελίτ της «καλής κοινωνίας» με διασυνδέσεις στην εξουσία, δικτυωμένοι «προύχοντες» και «σύντεκνοι» της ελληνικής περιφέρειας, εγκατεστημένοι σε καίρια πόστα κρατικών μηχανισμών σε αγαστή συνεργασία με το οργανωμένο έγκλημα. Πρόκειται για μια πληθυσμιακή μειοψηφία με μεγάλο ειδικό βάρος σε πλούτο και ισχύ. Οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι (αποκαλούμενοι και «συνήθη υποζύγια» ως κύριοι αιμοδότες των δημόσιων ταμείων), και η μεγαλύτερη μερίδα των αυτοαπασχολούμενων που αγωνίζονται για το μεροκάματο, είναι εκείνοι που τροφοδοτούν τις στατιστικές της φτωχοποίησης και τους δείκτες υποκειμενικής φτώχειας. Για το πλειοψηφικό εκείνο κομμάτι που ζει χειρότερα από ό,τι το 2010, η ερμηνεία περί «συμμορίας της μιζέριας» δεν πείθει.
IN.GR
