Τεράστιες περικοπές προωθούν ορισμένες κυβερνήσεις της ΕΕ στον αναπτυξιακό προϋπολογισμό της ΕΕ μεγέθους έως και 40% στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της, αφήνοντας στη μοίρα τους περιοχές του πλανήτη που έχουν ανάγκη.
Ενόψει του ποσοτικοποιημένου «διαπραγματευτικού πλαισίου» («negotiating box») που αναμένεται να παρουσιαστεί στις αρχές Οκτωβρίου από την ιρλανδική προεδρία, το Δουβλίνο επιχειρεί να διαχειριστεί το μείζον ζήτημα της χρηματοδότησης ενός ευρέως φάσματος προκλήσεων.
Η κυπριακή προεδρία είχε εκτιμήσει το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034 στα 1,947 τρισ. ευρώ, σε τρέχουσες τιμές. Ωστόσο, η σημερινή ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ θα προτείνει περικοπές στον προϋπολογισμό της ΕΕ μετά το 2027.
Έγγραφο που επικαλείται το Agence Europe παρέχει ορισμένες ενδείξεις ως προς τις συζητήσεις για τις περικοπές.
«Σε συνδυασμό με την απροθυμία πολλών [κρατών] να αυξήσουν τις συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό της ΕΕ και με τον διαφορετικό βαθμό προθυμίας όσον αφορά τα επιμέρους στοιχεία της νέας δέσμης Ιδίων Πόρων, οι παράγοντες αυτοί υποδεικνύουν την ανάγκη να επανεξετάσουμε το επίπεδο φιλοδοξίας μας ως προς τις δαπάνες […]» αναφέρει σημείωμα της ιρλανδικής προεδρίας με ημερομηνία Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου.
Οι αναφορές για μελλοντικές περικοπές 40% στοχεύουν στην αναπτυξιακή βοήθεια που περιλαμβάνεται στον τομέα 3 («Η Ευρώπη στον κόσμο» (Global Europe heading,), που αφορούν τις δαπάνες που στηρίζουν την εξωτερική δράση της ΕΕ. Η πρόταση προβλέπει περίπου €200 δισ. για το Global Europe εντός των ορίων του ΠΔΠ, καθώς και δυνατότητα χρηματοδότησης έως €100 δισ. για την Ουκρανία εκτός των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ.
Ο τομέας αυτός έχει σχεδιαστεί για να προωθεί την εξωτερική πολιτική και την αναπτυξιακή ατζέντα της ΕΈ και να «προωθεί βιώσιμες υποδομές, την πρόσβαση στις αγορές και τα οικονομικά συμφέροντα». Εδώ εντάσσονται η αναπτυξιακή βοήθεια, η πολιτική γειτονίας και η στήριξη προς τις υποψήφιες χώρες.
«Η χρηματοδότηση του Global Europe στηρίζει κρίσιμα προγράμματα, ζωτικής σημασίας για τις αξίες και τα συμφέροντά μας» είπε πρόσφατα ο Ιρλανδός ευρωβουλευτής και πρόεδρος της Επιτροπής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μπάρι Άντριους. «Στηρίζει τις υπό ένταξη χώρες καθώς προετοιμάζονται για την προσχώρησή τους στην ΕΕ, στηρίζει εύθραυστα κράτη σε ολόκληρο τον κόσμο, χρηματοδοτεί πρωτοβουλίες για την ειρήνη και την πρόληψη των συγκρούσεων, χρηματοδοτεί συμφωνίες για τη μετανάστευση και, κυρίως, συμβάλλει στη στήριξη της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή», εξήγησε.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του EUobserver, τα σχέδια δαπανών της ΕΕ για την Ουκρανία και το Global Gateway –που εντάσσονται στον Τομέα 3- θα εξαιρούνταν από οποιεσδήποτε περικοπές στον προϋπολογισμό.
Πέραν του Τομέα 3, το ιρλανδικό σημείωμα επιβεβαιώνει ότι «η πλειονότητα των κρατών μελών» υποστηρίζει τη μείωση του Τομέα 4, ο οποίος αφορά τις διοικητικές δαπάνες της ΕΕ. Η μείωση του συνολικού ποσού των 118 δισ. ευρώ -ιδίως μέσω του περιορισμού του αριθμού των προσλήψεων που σχεδιάζει η Κομισιόν- αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της Αυστρίας.
Ωστόσο, ο Τομέας 4 αντιπροσωπεύει μόλις το 6% του σχεδίου του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου.
Γιατί όμως επιλέγεται η αναπτυξιακή βοήθεια;
Η Ιρλανδία φαίνεται να αποκλείει μια σημαντική μείωση στον πυλώνα της συνοχής, καθώς και στην ΚΑΠ. Το σημείωμα της Προεδρίας του Συμβουλίου επισημαίνει ότι αυτό το τμήμα του προϋπολογισμού, το οποίο σε αυτό το στάδιο ανέρχεται σε 1,057 τρισ. ευρώ, «αποτελεί τη σημαντικότερη προτεραιότητα για την πλειονότητα των κρατών μελών».
Σε κάθε περίπτωση η περικοπή στον Τομέα 3 θα θεωρούνταν κάπως πιο ανεκτή από τις περικοπές στον Τομέα 2, ο οποίος περιλαμβάνει το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. Ο τελευταίος αυτός τομέας λαμβάνει, ως έχουν σήμερα τα πράγματα, 434 δισ. ευρώ (έρευνα, ψηφιακά ζητήματα, καθαρές τεχνολογίες, βιοοικονομία, άμυνα και διάστημα).
«Τα περισσότερα κράτη μέλη […] αναγνωρίζουν τη σημασία των στόχων των Τομέων 2 και 3, με […] έμφαση στους στόχους του Τομέα 2. Ταυτόχρονα, ορισμένα εμφανίζονται σε κάποιον βαθμό ανοικτά σε πιο συγκρατημένες αυξήσεις από εκείνες που πρότεινε η Επιτροπή», σημειώνει το Δουβλίνο.
Η περικοπή του τρίτου τομέα θα αποτελούσε «τη φυσική τάση στις διαπραγματεύσεις», επιβεβαίωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης που μίλησε στο Agence Europe. «Αν ρωτήσετε τους ηγέτες των χωρών: “Προτιμάτε να επενδύσετε στην επικράτειά σας ή στο εξωτερικό;”, πολύ λίγοι θα επιλέξουν το εξωτερικό», παρατήρησε η ίδια πηγή, προειδοποιώντας επίσης ότι η ΕΕ «αναπόφευκτα θα μετάνιωνε μια τέτοια απόφαση τα επόμενα χρόνια».
Ο διπλωμάτης επισήμανε χαρακτηριστικά: «Μεταξύ των χωρών που υποστηρίζουν μαζικές περικοπές, καμία, ωστόσο, δεν θα ήθελε η ΕΕ να σταματήσει να χρηματοδοτεί την εξόρυξη κρίσιμων ορυκτών στο εξωτερικό ή να πάψει να επενδύει στη γειτονία της».
«Είναι προδοσία»
Ωστόσο, για τον Μπάρι Άντριους, οι αναφορές για περικοπές κατά 40 για τη διεθνή συνεργασία είναι «ανησυχητικές».
Ο ίδιος δήλωσε ότι οι δραστικές περικοπές θα αποτελούσαν «προδοσία όλων όσων πρεσβεύει η ΕΕ στον κόσμο» και ότι απλώς ακολουθούν τα χνάρια της «μυωπικής ιδεολογίας πίσω από τις περικοπές του προέδρου Τραμπ στην USAID, οι οποίες έχουν ήδη προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες».
«Οι ευρωβουλευτές πρέπει να δώσουν τη συγκατάθεσή τους για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ και δεν πρόκειται να υποκύψουμε σε εκφοβισμούς. Το Κοινοβούλιο άσκησε βέτο στη συμφωνία των εθνικών κυβερνήσεων για τον προϋπολογισμό κατά την προηγούμενη ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου και πρέπει να είμαστε έτοιμοι να κάνουμε το ίδιο ξανά», δήλωσε ο Andrews.
Ο ευρωβουλευτής από το Δουβλίνο δήλωσε ότι «είναι σαφές πως η ΕΕ χρειάζεται νέες πηγές εσόδων για να χρηματοδοτήσει το ευρύ φάσμα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε σήμερα και για να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες του αύριο».
Μιλώντας την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου σε εκδήλωση του POLITICO Brussels Playbook Live ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μπενζαμέν Χαντάντ προειδοποίησε κατά των δραστικών περικοπών στις αναπτυξιακές δαπάνες της ΕΕ στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό.
Στην ίδια γραμμή με τον Άντριους, υπενθύμισε τις «επιζήμιες συνέπειες» των περικοπών στην USAID επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ ως παράδειγμα προς αποφυγή. «Το ερώτημα είναι πώς θα καταστήσουμε αποτελεσματικά τα εργαλεία μας;» δήλωσε.
Αρκετές πρωτεύουσες έχουν καταστήσει σαφές ότι θεωρούν προτιμότερη την εξοικονόμηση πόρων από το Ταμείο Global Europe -ένα κονδύλι ύψους 200 δισ. ευρώ που διέπει τη στήριξη της Ένωσης προς τρίτες χώρες- από τις περικοπές σε εσωτερικές πολιτικές, όπως η γεωργία, η άμυνα και οι περιφερειακές ενισχύσεις.
Υπενθυμίζεται ότι η Κομισιόν έχει προσομοιώσει τις επιπτώσεις μιας περικοπής του προϋπολογισμού της για αναπτυξιακή βοήθεια κατά έως και 40%, αλλά η ιρλανδική Προεδρία αναμένεται να προτείνει ηπιότερες περικοπές.
Σύμφωνα με τον Χαντάτ, η πραγματική πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι η πολιτική της ΕΕ για το εμπόριο, τη μετανάστευση και την ανάπτυξη θα οργανωθεί καλύτερα μεταξύ των διαφόρων θεσμικών οργάνων. «Μερικές φορές [δεν είμαστε] σε θέση να αξιοποιήσουμε πραγματικά όλα τα διαφορετικά εργαλεία της εξωτερικής μας πολιτικής», δήλωσε.
Μιλώντας μαζί με τον Χαντάτ, ο Πολωνός ομόλογός του Ίγκανσυ Νιέμτσιτσκι δήλωσε ότι οι αυξήσεις της εξωτερικής βοήθειας σε σχέση με τον προηγούμενο προϋπολογισμό ήταν μικρότερες από εκείνες σε άλλους τομείς, όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
IN.GR
