Σχέδια για ενδεχόμενη χρήση της βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), γνωστής και ως «Μητέρα Όλων των Βομβών», εναντίον ενεργειακών υποδομών και πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν φέρεται να έχει αναπτύξει ο αμερικανικός στρατός, σε περίπτωση που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δώσει εντολή για επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Την πληροφορία μετέδωσε την Πέμπτη το CNN, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους που είναι ενήμεροι για το ζήτημα.
Η ενδεχόμενη επιχείρηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί είτε πριν είτε μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, παρά τη δημόσια δέσμευση του Τραμπ ότι δεν θα προχωρήσει σε νέα πλήγματα πριν από την εκλογική αναμέτρηση. Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου έχουν παραδεχθεί κατ’ ιδίαν ότι δεν γνωρίζουν εάν η συγκεκριμένη δέσμευση είναι οριστική ή εάν μπορεί να αλλάξει.
Αμφίβολο αν εξυπηρετήσει τους διακηρυγμένους στόχους του Τραμπ
Η χρήση της βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), της μεγαλύτερης μη πυρηνικής βόμβας στο οπλοστάσιο των ΗΠΑ, για πρώτη φορά στη σύγκρουση με το Ιράν θα αποτελούσε σημαντική κλιμάκωση, παρότι υπάρχουν αμφιβολίες για το πόσο αποτελεσματική θα ήταν στην επίτευξη οποιουδήποτε από τους διακηρυγμένους στρατηγικούς στόχους του Τραμπ ή στην ανατροπή των ισορροπιών του πολέμου, δήλωσαν στο CNN πολλαπλές πηγές που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις στρατιωτικού σχεδιασμού σχετικά με το ενδεχόμενο ανάπτυξης του συγκεκριμένου όπλου.
Η βόμβα MOAB. Αεροπορική Βάση Elgin/Φωτογραφία που παραχωρήθηκε μέσω του REUTERS
Ο Τραμπ δέχεται πιέσεις να τερματίσει τον εξαιρετικά αντιδημοφιλή πόλεμο, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί προετοιμάζονται για πιθανές πολιτικές αντιδράσεις από τους ψηφοφόρους στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές, ενώ υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι οι δύο χώρες πλησιάζουν σε μια συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων, έπειτα από περισσότερους από έξι μήνες αμερικανικών βομβαρδισμών.
Ενώ ο αμερικανικός στρατός εξακολουθεί να παρουσιάζει στον Τραμπ επιλογές για πιθανά πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων που παραμένουν εκκρεμείς, ορισμένοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να αμφισβητούν κατ’ ιδίαν κατά πόσο ο Λευκός Οίκος διαθέτει στρατηγική που ενσωματώνει αυτά τα σχέδια με τρόπο ικανό να τερματίσει πραγματικά τον πόλεμο — κάτι που μόνο ο πρόεδρος έχει την εξουσία να κάνει.
Εδώ και μήνες, ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του εξετάζουν επιλογές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα «οριστικό» τέλος του πολέμου, τουλάχιστον σε επίπεδο επικοινωνιακής διαχείρισης, έχοντας επίγνωση του πόσο αντιδημοφιλής έχει γίνει η σύγκρουση μεταξύ των Αμερικανών.
Ενώ ορισμένα στελέχη της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά κερδίσει τον πόλεμο, ο Τραμπ εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός στις πρόσφατες δηλώσεις του, αποφεύγοντας να κηρύξει τη νίκη και υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν ακόμη εκκρεμότητες στη χώρα.
Παράλληλα, ο Τραμπ έχει εκφράσει κατ’ ιδίαν αμφιβολίες για ορισμένους συμμάχους εκτός κυβέρνησης, οι οποίοι τον έχουν παροτρύνει να επαναπατρίσει απλώς τα αμερικανικά στρατεύματα και να προχωρήσει παρακάτω. Όπως έχει υποστηρίξει ο ίδιος, μια τέτοια κίνηση θα έδινε την εικόνα της ήττας.
Ενεργειακές και πυρηνικές εγκαταστάσεις στο στόχαστρο
Τις τελευταίες εβδομάδες, σύμβουλοι του Λευκού Οίκου έχουν πραγματοποιήσει συναντήσεις για να συζητήσουν διάφορες επιλογές σχετικά με το Ιράν. Παρότι ο Τραμπ ανακοίνωσε δημόσια ότι δεν θα αναλάβει νέες στρατιωτικές δράσεις πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, αρκετοί σύμβουλοι δήλωσαν κατ’ ιδίαν ότι δεν γνώριζαν αν η δήλωση αυτή ήταν οριστική ή αν θα μπορούσε να αλλάξει πριν από την ημέρα των εκλογών.
Ο Τραμπ έχει δώσει εντολή στον στρατό να καταρτίσει πρόσθετα σχέδια πληγμάτων εναντίον ιρανικών στόχων, τα οποία περιλαμβάνουν «πολλές ενεργειακές υποδομές» και την πιθανή χρήση μιας βόμβας MOAB, δήλωσε μία από τις πηγές στο CNN.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η διατύπωση που χρησιμοποιήθηκε ήταν πως η επίθεση θα πραγματοποιηθεί «πριν από την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή ευθύνης της CENTCOM». Αυτό υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να εξαπολύσει τα πρόσθετα πλήγματα, να επιχειρήσει να κηρύξει τη νίκη και στη συνέχεια να αποσύρει γρήγορα όλες τις δυνάμεις της.
Μια δεύτερη πηγή δήλωσε στο CNN ότι τα στρατιωτικά σχέδια για την προσβολή ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της τοποθεσίας Pickaxe Mountain, προβλέπουν επίσης ρητά τη χρήση της MOAB.
Τους τελευταίους μήνες, ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα πλήξει το Pickaxe, όπου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πιστεύουν ότι η Τεχεράνη έχει αποθηκεύσει στοιχεία του πυρηνικού της προγράμματος. Οι απειλές συνεχίστηκαν ακόμη και μετά την αναστολή των πλήρους κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων νωρίτερα φέτος. Ο Τραμπ εξακολουθεί να τονίζει ότι στόχος του είναι να διασφαλίσει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της MOAB
Ένας άλλος Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι, όταν ο στρατός καταρτίζει επιχειρησιακά σχέδια, παρουσιάζει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ένα σύνολο επιλογών που κυμαίνονται από τις πιο εκτεταμένες έως τις πιο περιορισμένες. Οι στόχοι υψηλότερης προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται βαθιά κάτω από το έδαφος, απαιτούν μεγαλύτερες βόμβες, και η MOAB είναι η μεγαλύτερη από αυτές, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Ωστόσο, υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η MOAB θα ήταν αποτελεσματικό όπλο εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν και άλλων στόχων που βρίσκονται βαθιά κάτω από την επιφάνεια.
Παρότι η βόμβα, η οποία καθοδηγείται μέσω GPS, μπορεί να καταστρέψει μια περιοχή ισοδύναμη με εννέα οικοδομικά τετράγωνα, πιθανότατα δεν διαθέτει την ικανότητα να διεισδύσει αρκετά βαθιά στο έδαφος ώστε να καταστρέψει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Pickaxe, οι οποίες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, προστατεύονται από πολλαπλά στρώματα γρανίτη, καθώς και άλλες εναπομείνασες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, ανέφεραν πηγές.
«Η MOAB είναι ένα όπλο μαζικής κλίμακας που εξυπηρετεί κυρίως επιχειρήσεις ψυχολογικού επηρεασμού και είναι εξαιρετική για την εκκαθάριση τεράστιων εκτάσεων, αλλά όχι για πολλά άλλα», δήλωσε στο CNN μια τρίτη πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις στρατιωτικού σχεδιασμού σχετικά με το Ιράν.
«Σίγουρα δεν έχει σχεδιαστεί ως κεφαλή βαθιάς διείσδυσης», πρόσθεσε.
Καταστροφικές συνέπειες και απώλειες ζωών
Εάν χρησιμοποιηθεί, η MOAB θα είχε καταστροφικές συνέπειες στην περιοχή όπου θα έπληττε, αλλά πιθανότατα κυρίως στην επιφάνεια, σημείωσαν οι πηγές.
Η τεράστια ακτίνα έκρηξης της βόμβας θα προκαλούσε σχεδόν βέβαια ανησυχίες για το ενδεχόμενο απωλειών μεταξύ των αμάχων — ιδιαίτερα εάν χρησιμοποιηθεί εναντίον ιρανικών υποδομών που βρίσκονται κοντά σε κατοικημένες περιοχές και σε μικρή απόσταση από μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Παρά ταύτα, ο Τραμπ θα μπορούσε να επιλέξει τη χρήση της MOAB ως ψυχολογικού όπλου, σε μια περίοδο κατά την οποία το ιρανικό καθεστώς φαίνεται να έχει οχυρωθεί στις θέσεις του και να μην είναι διατεθειμένο να υποχωρήσει στις διπλωματικές απαιτήσεις του.
Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η ανάπτυξη του όπλου είναι απίθανο να αναγκάσει το Ιράν να συνθηκολογήσει ή να οδηγήσει σε στρατηγική στρατιωτική νίκη. Ωστόσο, θα μπορούσε να προσφέρει στον Τραμπ μία επιπλέον επιλογή, χωρίς να χρειαστεί να επανεκκινήσει τις πολεμικές επιχειρήσεις πλήρους κλίμακας, προκειμένου να μεταβάλει την υφιστάμενη κατάσταση της σύγκρουσης.
«Δυστυχώς, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει φέρει τον εαυτό του σε μια κατάσταση όπου σχεδόν αναγκάζεται να κάνει κάτι. Και, εφόσον δεν διαθέτει τα πυρομαχικά που έχουν σχεδιαστεί για να διεισδύουν σε τέτοιο βάθος, πρέπει να εξετάσει τις ψυχολογικές επιπτώσεις, για τις οποίες η MOAB είναι κατάλληλη», πρόσθεσε η τρίτη πηγή, η οποία γνωρίζει τις πρόσφατες συζητήσεις σχεδιασμού.
Πολλοί τόσο εντός της κυβέρνησης όσο και μεταξύ εξωτερικών αναλυτών συμφωνούν ότι ο μόνος τρόπος για να ηττηθεί αποφασιστικά το Ιράν θα ήταν μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση με συμμετοχή χερσαίων δυνάμεων — μια δέσμευση που θα μπορούσε να κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες Αμερικανούς.
Το Πεντάγωνο εξετάζει όλα τα πιθανά σενάρια, επομένως τέτοια σχέδια υπάρχουν. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, κανείς στην κυβέρνηση δεν υποστηρίζει μια τόσο δραστική ενέργεια.
Ψάχνει διέξοδο από τον πόλεμο με το Ιράν ο Τραμπ
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να στείλει Αμερικανούς στρατιώτες στο έδαφος του Ιράν. Ωστόσο, η επιθυμία του να τερματίσει τη σύγκρουση το συντομότερο δυνατόν δημιουργεί ένα πολιτικό δίλημμα για έναν πρόεδρο που γνωρίζει πολύ καλά πόσο αντιδημοφιλής έχει γίνει ο πόλεμος, αλλά δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει μια διπλωματική συμφωνία που θα οδηγούσε στον τερματισμό του.
Όπως έχει μεταδώσει το CNN, κορυφαίοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ και στρατιωτικοί σχεδιαστές επικεντρώνονται εδώ και εβδομάδες στην εξεύρεση μιας οδού απεμπλοκής από τον πόλεμο, η οποία θα προσφέρει στον Τραμπ τουλάχιστον μια «συμβολική» νίκη, που θα μπορέσει να παρουσιάσει στον αμερικανικό λαό, χωρίς να αποκλείσει το ενδεχόμενο μιας διπλωματικής συμφωνίας.
Πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να είναι μια συμφωνία για το άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ.
Μια τέταρτη πηγή, η οποία γνωρίζει τις πρόσφατες συζητήσεις στρατιωτικού σχεδιασμού στο Πεντάγωνο για το Ιράν, δήλωσε στο CNN ότι οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι είχαν αναπτύξει ορισμένες επιλογές που θα ισοδυναμούσαν με ένα «φαντασμαγορικό θέαμα πυροτεχνημάτων».
Στόχος θα ήταν να δοθεί στον Τραμπ ένας τρόπος απεμπλοκής από τη σύγκρουση, ακόμη κι αν τα συγκεκριμένα πλήγματα δεν πετύχουν τους διακηρυγμένους στόχους που είχε επικαλεστεί εξαρχής για την έναρξη του πολέμου.
Και παρά την πρόσφατη δέσμευση του Τραμπ να μην εξαπολύσει πρόσθετα πλήγματα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, ο αμερικανικός στρατός φαίνεται ήδη να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο ιρανικών αντιποίνων, εάν ο πρόεδρος δώσει την εντολή για επίθεση.
Σύμφωνα με μια πέμπτη πηγή (Αμερικανός αξιωματούχος), η επόμενη εναλλαγή των αμερικανικών στρατευμάτων που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM αναμένεται επίσης να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Ο αξιωματούχος αναγνώρισε ότι είναι πιθανό ορισμένοι από τους στρατιωτικούς που θα αποχωρήσουν από την περιοχή στο πλαίσιο της εναλλαγής να μην αντικατασταθούν από νέα στελέχη.
Ερωτηθείς για τα σχέδια, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο CNN ότι δεν σχολιάζουν ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια, τα οποία ενδέχεται να υπάρχουν ή και όχι, προσθέτοντας:
«Ο πρόεδρος Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».
Απαντώντας στο αίτημα του CNN για σχόλιο, αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε:
«Το υπουργείο Πολέμου καταρτίζει σχέδια για ένα ευρύ φάσμα επιχειρησιακών σεναρίων, ώστε να εκτελεί τις κατευθύνσεις του προέδρου και του υπουργού και να διασφαλίζει την επιτυχία της αποστολής σε οποιοδήποτε επιχειρησιακό περιβάλλον».
Η MOAB αναπτύχθηκε για «ψυχολογικές επιχειρήσεις»
Η MOAB αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ. Πρόκειται για βόμβα αεροεκρηκτικού τύπου, η οποία εκρήγνυται πριν χτυπήσει το έδαφος, προκαλώντας μια τεράστια έκρηξη που εξαπλώνεται προς όλες τις κατευθύνσεις.
Κατά τα τελικά στάδια των δοκιμών της, το 2003, στρατιωτικοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει στο CNN ότι η MOAB σχεδιάστηκε κυρίως ως όπλο για «ψυχολογικές επιχειρήσεις».
Όπως είχαν εξηγήσει τότε, οι στρατιωτικοί ήλπιζαν ότι μια τόσο ισχυρή έκρηξη θα προκαλούσε πανικό στα ιρακινά στρατεύματα και θα τα ανάγκαζε να παραδοθούν ή ακόμη και να αποφύγουν εντελώς τη μάχη.
Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό της, η MOAB προοριζόταν για χρήση εναντίον μεγάλων συγκεντρώσεων στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού ή εναντίον οχυρωμένων υπέργειων καταφυγίων.
Στη συνέχεια, το σύνολο των πιθανών στόχων διευρύνθηκε ώστε να περιλαμβάνει και στόχους θαμμένους κάτω από πιο μαλακές επιφάνειες, όπως σπηλιές ή σήραγγες.
Ο Τραμπ χρησιμοποίησε τη MOAB το 2017 στο Αφγανιστάν
Ο Τραμπ ήταν ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που χρησιμοποίησε επιχειρησιακά τη MOAB, κατά την πρώτη του θητεία, όταν το 2017 έδωσε εντολή στον στρατό να χρησιμοποιήσει την ισχυρότερη μη πυρηνική βόμβα της χώρας στο Αφγανιστάν.
Μια συλλογή φωτογραφιών από βίντεο που δημοσιοποιήθηκε από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ στις 14 Απριλίου 2017 δείχνει (με τη φορά των δεικτών του ρολογιού) την έκρηξη μιας MOAB, κατά την αμερικανική επίθεση στην περιοχή Achin της ανατολικής επαρχίας Nangarhar, στο Αφγανιστάν/Υλικό που διατέθηκε μέσω του REUTERS
Το πλήγμα στόχευσε ένα δίκτυο οχυρωμένων υπόγειων σηράγγων που χρησιμοποιούσε το ISIS για να οργανώνει επιθέσεις εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με Αφγανούς αξιωματούχους, σκοτώθηκαν 36 μαχητές του ISIS. Η έκρηξη κατέστρεψε τρεις υπόγειες σήραγγες, καθώς και όπλα και πυρομαχικά, ενώ, σύμφωνα με Αφγανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους που είχαν μιλήσει τότε, δεν υπήρξαν απώλειες μεταξύ των αμάχων.
Εκείνη την περίοδο, ο βομβαρδισμός σηματοδότησε μια εντυπωσιακή αλλαγή στάσης για τον Τραμπ, ο οποίος κατά την πρώτη προεκλογική του εκστρατεία είχε υποστηρίξει μια απομονωτική εξωτερική πολιτική με σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» (America First).
Μετά το πλήγμα του 2017, Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι δέχθηκαν πιέσεις να εξηγήσουν εάν ήταν πράγματι αναγκαία η χρήση της βόμβας των 21.600 λιβρών, δηλαδή περίπου 9.800 κιλών, για τον συγκεκριμένο στόχο.
Παρόμοια ερωτήματα είναι πιθανό να τεθούν και στην περίπτωση που το συγκεκριμένο όπλο χρησιμοποιηθεί εναντίον του Ιράν, καταλήγει το CNN.
IN.GR
