Είναι εμφανές ότι, η κυβέρνηση, με τον νόμο που ψήφισε στην βουλή για την διαχείριση του νερού, θέλει να παρουσιάσει στις μεγάλες κατασκευαστές εταιρείες και τις Γαλλικές διαχείρισης νερού, παραμονές εκλογών, την προοπτική μεγάλων έργων και ιδιωτικοποιήσεων μέσω ΣΔΙΤ, οι λόγοι ευνόητοι.
Η κυβέρνηση, στην συζήτηση του νομοσχεδίου στην βουλή για την ενοποίηση των φορέων διαχείρισης του νερού είπε μια αλήθεια και πολλά ψέματα. Η μοναδική αλήθεια που είπε ήταν, η περιγραφή της σημερινής πραγματικότητας, δηλαδή το μέγεθος του κινδύνου καθολικής λειψυδρίας, στο προσεχές μέλλον.
Είναι παράδοξο, όταν η ίδια κυβέρνηση, έχει μετατραπεί σε οπαδό της Τραμπικής πολιτικής του «drill baby drill» στην ενέργεια, που αρνείται την κλιματική αλλαγή, πως μπορεί ταυτόχρονα να έχει αγωνία για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην επάρκεια των υδάτινων πόρων;
Φυσικά, ενοποιήσεις των φορέων διαχείρισης πρέπει να γίνουν, για πολλούς λόγους, τους περισσότερους τους λέει η κυβέρνηση, έστω και μετά από 7,5 χρόνια διακυβέρνησης. Όμως, δεν κάνει αυτό με τον νόμο που ψήφισε στην βουλή. Στο σχεδιασμό της, δεν έχει ούτε τίς στοιχειώδεις μελέτες, ποιες περιοχές πρέπει να ενοποιήσουν τους φορείς διαχείρισης του νερού, με βάση τις ανάγκες, την διαθεσιμότητα υδάτων, τις λεκάνες απορροής ποταμών και χειμάρρων, και φυσικά το νομικό καθεστώς των νέων φορέων.
Η Αντιπολίτευση, ορθώς δεν ψήφισε το νομοσχέδιο της κυβέρνησης, δεν παρουσίασε όμως, το δικό της σχέδιο. Μάλιστα έδειξαν να μην γνωρίζουν την πρόσφατη ιστορία του νερού στην χώρα μας και επιτρέπουν την κυβέρνηση να δημαγωγεί, να ψεύδεται και να τάζει έργα και κέρδη, σε εργολάβους και διεθνείς νερουλάδες.
Χάριν εργασίας όμως το ξεπερνάμε αυτό. Για να δούμε, ο νόμος που ψήφισε δίνει απαντήσεις στα προβλήματα που περιέγραψε ή έχει, άλλους στόχους;
- Πως χτυπά τον πολυκερματισμό και την σπατάλη, όταν
ενσωματώνει υποχρεωτικά σε ΕΥΔΑΠ 43 και ΕΥΑΘ 25 φορείς διαχείρισης νερού, δηλαδή μόνο 68 από τους 735 συνολικά;
- Πως υπερασπίζεται το νερό ως δημόσιο αγαθό, όταν από το 2008, προσπαθεί να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΑΘ και την ΕΥΑΔΑΠ, και κάτι ανάλογο επιδιώκει και με το νέο νόμο;
- Εντάσσει υποχρεωτικά τις εταιρείες διαχείρισης νερού των περιοχών Αττικής, Βοιωτίας, Φωκίδας, Εύβοιας, στην ΕΥΔΑΠ, γιατί οι περιοχές αυτές, είτε φιλοξενούν τις βασικές υποδομές συγκέντρωσης και μεταφοράς του νερού στην ΕΥΔΑΠ είτε γιατί θα κατασκευαστούν οι νέες, όπως εξήγγειλε πέρσι η κυβέρνηση, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα λειψυδρίας στην Αθήνας, πραγματικότητα που είναι γνωστή, εδώ και πολλά χρόνια. Φρόντισε μάλιστα, να δημιουργήσει και επικοινωνιακό θόρυβο, για καλύψει τις ευθύνες της μεγάλης αδιαφορίας της και ταυτόχρονα να κηρύξει την Αθήνα και την ευρύτερη περιοχή σε κατάσταση έκτακτης, για να μπορέσει να δημοπρατήσει τα έργα ουσιαστικά με απευθείας αναθέσεις και με το καθεστώς των ΣΔΙΤ.
Με αυτό τον τρόπο θα ιδιωτικοποιήσει τις υποδομές συγκέντρωσης των νερών, αφού δεν μπόρεσε να ιδιωτικοποιήσει τα αστικά δίκτυα διανομής, διαχείρισης και τιμολόγησης τους νερού, λόγω των αποφάσεων του ΣτΕ.
- Η περίπτωση της ΕΥΑΘ, και η υποχρεωτική ενσωμάτωση των φορέων διαχείρισης του νερού εκτός του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής, είναι λίγο διαφορετική.
Η Θεσσαλονίκη υδροδοτείται κυρίως από τον Αλιάκμονα και συμπληρωματικά από τις γεωτρήσεις της Αραβησσού.
Να θυμηθούμε λίγο τι έγινε ο 2011, δημοπρατήθηκε το έργο επέκτασης και εκσυγχρονισμού του διυλιστηρίου στην Σίνδο, με προϋπολογισμό 45 εκ. Ευρώ, από πόρους του Ταμείου Συνοχής, και είχε αναδειχθεί και ο προσωρινός ανάδοχος. Το έργο θα είχε ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια και η Θεσσαλονίκη θα εξασφάλιζε ποιοτικότερο νερό μέχρι το 2050.
Η σύμβαση δεν υπογράφτηκε από την επόμενη κυβέρνηση 2012-2015, γιατί στο μυαλό της ΝΔ ήταν η ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ και το έργο αυτό, θα το έκανε η ιδιωτική εταιρία.
Η κυβέρνηση 2015-2019, προχώρησε και στην τυπική απένταξη από το ΕΣΠΑ.
Το 2018 είπαν ότι θα το χρηματοδοτούσε η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, με επικαιροποίηση της προηγούμενης μελέτης.
Ενημερωτικά, το έργο ακόμη δεν έγινε. Εύκολα μπορεί να γίνει μέρος ενός ΣΔΙΤ, μαζί με τα φράγματα και τα δίκτυα της Χαλκιδικής.
Το πρόβλημα της Χαλκιδικής, ύδρευση και άρδευση, εδώ και πολλά χρόνια είναι μεγάλο, ειδικά τους τουριστικούς μήνες.
Το 2010, δημοπρατήθηκαν οι μελέτες για την κατασκευή τριών φραγμάτων στην Χαλκιδική, (Χαβρία, Ολύνθιου, Πετρένια), για να λυθεί οριστικά το πρόβλημα ύδρευσης και άρδευσης.
Ένα στην ορεινή και κεντρική Χαλκιδική, ένα στην ανατολική και ένα στην δυτική.
Οι μελέτες ολοκληρώθηκαν μόνο για το φράγμα του “Χαβρία”, πού ήταν και το μεγαλύτερο, στην βόρεια και κεντρική Χαλκιδική.
Η κυβέρνηση 2015-2019, ανακοίνωσε διαγωνισμό για την κατασκευή του με την μέθοδο των ΣΔΙΤ, μετά τις τοπικές αντιδράσεις για το ΣΔΙΤ, εγκαταλείφθηκε η επιλογή. Το δημοπράτησε όμως με την μέθοδο του ΣΔΙΤ, δηλαδή της ιδιωτικής χρηματοδότησης, η επόμενη κυβέρνηση το 2020, όμως ο διαγωνισμός δυο χρόνια αργότερα κηρύχτηκε άγονος. Η κυβέρνηση 2019-μεχρι σήμερα δεν έκανε τίποτα και τώρα ενσωματώνει την Χαλκιδική στην ΕΥΑΘ, χωρίς να λέει από που θα προέρχεται το νερό, αφού το νερό της ΕΥΑΘ, οριακά σήμερα καλύπτει τις ανάγκες του ΠΣΘ.
Έτσι, το νερό θα φθάνει ακριβό στην ΕΥΔΑΠ, φυσικά και στην ΕΥΑΘ, και ακριβότερο στους καταναλωτές.
- Συνολικό κόστος των έργων: 2,5 δις ευρώ για την ΕΥΔΑΠ, 1,5 δις ευρώ για την ΕΥΑΘ, με σημερινές τιμές, τέσσερα δις ευρώ συνολικά, σε πρώτη εκτίμηση.
Οι Παραχωρησιούχοι, στα 35 περίπου χρόνια, που διαρκούν αυτές οι συμβάσεις, όπως το flyover, θα εισπράξουν για την απόσβεση της επένδυσης, το κόστος συντήρησης και λειτουργίας και ένα εύλογο κέρδος, τουλάχιστον τα τριπλάσια, δηλαδή περίπου 12 δις ευρώ, χωρίς τα κέρδη από την διαχείριση του νερού, πριν φθάσει στην ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.
- Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι δυο εταιρείες ΕΥΑΘ και ΕΥΔΑΠ μεταφέρθηκαν στο Υπερταμείο το 2016, τυπικά έχει δίκιο.
Όμως, η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ είχαν ήδη είχαν ενταχθεί στο ΤΑΙΠΕΔ, για ιδιωτικοποίηση, με απαίτηση των Εταίρων-Δανειστών, από το 2011.
Οι κυβερνήσεις από το 2010, μέχρι το 2019, δεν επιχείρησαν την ιδιωτικοποίησή τους, δεν υπέκυψαν στις πιέσεις των εταίρων-δανειστών.
Οι κυβερνήσεις, που επιχείρησαν την ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, ήταν:
α). Η κυβέρνηση της ΝΔ, το 2008, δημοπράτησε την παραχώρηση της ΕΥΑΘ, πάντα τα δύσκολα πολιτικά εγχειρήματα ξεκινούν από την Θεσσαλονίκη, γιατί είναι μικρότερη η κοινωνική και πολιτική αντίσταση.
Οι φάκελοι των προσφορών θα άνοιγαν τον Νοέμβριο του 2009.
Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ που εκλέχτηκε τον Οκτώβριο του 2009, στις πρώτες ημέρες της πρόλαβε και ακύρωσε τον διαγωνισμό.
Εάν δεν είχε γίνει η κυβερνητική αλλαγή, η ΕΥΑΘ θα ήταν ιδιωτική, όλοι γνώριζαν ποια Γαλλική εταιρεία θα την έπαιρνε.
β). Η κυβέρνηση της ΝΔ, που εκλέχτηκε το 2019, προκήρυξε διαγωνισμούς για την ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ και της ΕΥΔΑΠ ταυτόχρονα, άλλωστε δυο είναι οι μεγάλες Γαλλικές εταιρείες που ενδιαφέρονταν και συνεχίζουν να ενδιαφέρονται.
Το ΣτΕ με απόφασή του, μετά από προσφυγές από εργαζομένους και κινήσεις πολιτών, ακύρωσε τους διαγωνισμούς και με δεύτερη απόφασή του υποχρέωσε την κυβέρνηση να πάρει τις μετοχές από το ΤΑΙΠΕΔ, τον εκτελεστικό βραχίονα του Υπερταμείου.
Η κυβέρνηση όμως, αντί να απολογηθεί για τις επιλογές της, επιχείρησε να βγει πολιτικά κερδισμένη, λέγοντας και συνεχίζει να λέει ότι, αυτή πήρε τις μετοχές από το Υπερταμείο και έσωσε το νερό από τις ιδιωτικοποιήσεις.
Με τον νέο νόμο η κυβέρνηση δεν επιχειρεί να λύσει τα προβλήματα της λειψυδρίας, «ανεκτέλεστο» έργο πολλών δις ευρώ θέλει να παρουσιάσει στις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες και τις μεγάλες Γαλλικές εταιρείες διαχείρισης του νερού.
