Με τη Ρωσία να κλιμακώνει τον πόλεμο στην Ουκρανία, η συγκυρία ήταν τουλάχιστον παράταιρη για την απόφαση της ΕΕ να άρει τις κυρώσεις της κατά δύο Ρώσων ολιγαρχών που είναι κοντά στο Κρεμλίνο.
Όμως αυτό ακριβώς συνέβη με την ομόφωνη -όπως απαιτείται- απόφαση των «27» να βγάλουν από τη μαύρη λίστα τον Αλισέρ Ουσμάνοφ και τον Μιχαήλ Φρίντμαν.
Γνωστοί για την εγγύτητά τους στο σύστημα Πούτιν, είχαν αμφότεροι συμπεριληφθεί στο πρώτο κιόλας πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων, το 2022, λίγο μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Έχοντας αρχίσει να χτίζουν τις επιχειρηματικές αυτοκρατορίες τους την εποχή της Περεστρόικα, τις διατήρησαν και τις επέκτειναν επί Ρωσικής Ομοσπονδίας, ακόμη κι όταν ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν άρχισε την αποδόμηση της εξουσίας των ολιγαρχών.
Η αφαίρεσή τους από τη μαύρη λίστα της ΕΕ δεν έγινε επειδή θεωρήθηκε ότι δεν συνδέονται πλέον με το Κρεμλίνο.
Ήταν το αποτέλεσμα ενός οργιώδους διπλωματικού παρασκηνίου και ενός πολυεπίπεδου πολιτικού συμβιβασμού.
Εν προκειμένω, το ζητούμενο για τους «27» ήταν να παρατείνουν τις κυρώσεις κατά περίπου 3.000 προσώπων και οντοτήτων που υποστηρίζουν ενεργά τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Μεταξύ αυτών ήταν οι δύο Ρώσοι ολιγάρχες.
Με προϊστορία από την περασμένη άνοιξη μεταξύ Βουδαπέστης (επί Βίκτορ Όρμπαν), Μπρατισλάβας και Μόσχας, το παζάρι στους «27» για την εξαίρεση των Ουσμάνοφ και Φρίντμαν άρχισε με αίτημα της Σλοβακίας.
Υποστηρίζοντας ότι οι κυρώσεις βλάπτουν την Ευρώπη περισσότερο απ’ ό,τι τη Ρωσία, ο φιλορώσος Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο έχει επανειλημμένα υποστηρίξει τη χαλάρωσή τους.
Ειδικά για την περίπτωση του -γεννημένου επί ΕΣΣΔ στο Ουζμπεκιστάν- Ουσμάνοφ, έρευνα σλοβακικών ΜΜΕ έχει αποκαλύψει ότι στον Φίτσο άσκησε πιέσεις ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – ενόσω επιδιώκει, μέσω του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών, να εμφανίζεται ως ο προστάτης και ηγέτης (και) του κεντροασιατικού κόσμου.
Όμως, όπως τελικά αποδείχθηκε, ο Φίτσο δεν ήταν το μόνο «μαύρο πρόβατο»…
Οι Ρώσοι ολιγάρχες Αλισέρ Ουσμάνοφ (αριστερά) και Μιχαήλ Φρίντμαν (δεξιά) που απαλλάχθηκαν από τις κυρώσεις της ΕΕ, έπειτα από παρασκηνιακό παζάρι (REUTERS/Sergei Karpukhin/File Photo, Pavel Golovkin/Pool via REUTERS/File Photo)
Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα;
Ξαφνικά, στο πλευρό της Σλοβακίας ως προς την εξαίρεση του Αλισέρ Ουσμάνοφ συντάχθηκε το τελευταίο διάστημα η Γαλλία του Εμανουέλ Μακρόν.
Η κίνηση έκανε πολλούς στην ΕΕ να γουρλώσουν τα μάτια με απορία.
Φειδωλό, το Παρίσι απέδωσε την ξαφνική μεταστροφή σε ακαθόριστους λόγους «εθνικής ασφάλειας».
Πολλοί «έδειξαν» την κράτηση δύο Γάλλων πολιτών στο Αζερμπαϊτζάν, επίσης χώρας-μέλος του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών.
Αμφότεροι καταδικάστηκαν σε μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης για κατασκοπεία και διαφθορά.
Λέγεται ότι η κυβέρνηση του Μπακού συνέδεσε την απελευθέρωσή τους με την άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ουσμάνοφ: εκ των χαρακτηριζόμενων «προεδρικών ολιγαρχών στη Ρωσία, ο οποίος μετά τη ρωσική πλήρη εισβολή στην Ουκρανία μετέφερε την έδρα του στο Ουζμπεκιστάν.
Ενισχύοντας τις εικασίες για τη στάση του Παρισιού -που ιστορικά αποτελεί στενό υποστηρικτή της Αρμενίας- ήρθε η απελευθέρωση του Μαρτίν Ραϊάν, καταδικασμένου σε 10 χρόνια φυλάκιση για φερόμενη κατασκοπεία υπέρ της γαλλικής κυβέρνησης.
Συνέβη την επομένη κιόλας της εξαίρεσης του Ουσμάνοφ από τις κυρώσεις της ΕΕ.
Το γαλλικό ΥΠΕΞ χαρακτήρισε την απόφαση «βήμα προς την ομαλοποίηση των σχέσεων» με το πλούσιο σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο Αζερμπαϊτζάν…
Εν μέσω των γαλλικών παρασκηνιακών χειρισμών κατά τη διάρκεια του διπλωματικού παζαριού στην ΕΕ, εν τω μεταξύ, το μικροσκοπικό Λουξεμβούργο έσπευσε να αδράξει την ευκαιρία.
Στήριξε την εξαίρεση από τις κυρώσεις και του Μιχαήλ Φρίντμαν.
Είχαν εν μέρει αρθεί με απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2024, ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων για άμεση εμπλοκή του στη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Γεννημένος επί ΕΣΣΔ στην ουκρανική πόλη Λβιβ, ο Ρωσοϊσραηλινός Φρίντμαν στράφηκε κατά του Λουξεμβούργου, διεκδικώντας 14 δισεκατομμύρια ευρώ για το «πάγωμα» των περιουσιακών στοιχείων του.
Το ποσό είναι σχεδόν το ήμισυ του ετήσιου προϋπολογισμού του μικροσκοπικού Μεγάλου Δουκάτου.
Σημαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυματίζουν έξω από την έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες (REUTERS/Yves Herman/File Photo)
Κυρώσεις vs εθνικών συμφερόντων
Μπροστά σε αυτό το παρασκηνιακό αλισβερίσι, η Λετονία απειλούσε μέχρι την ύστατη στιγμή να ασκήσει βέτο στις αξιώσεις Σλοβακίας, Γαλλίας και Λουξεμβούργου, μπλοκάροντας την εξαίρεση των δύο Ρώσων ολιγαρχών από τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.
«Όσο η Ρωσία συνεχίζει τον πόλεμο, η πίεση από την Ευρώπη πρέπει να αυξηθεί, όχι να χαλαρώσει για το Κρεμλίνο», δήλωσε ο Λετονός πρωθυπουργός Άντρις Κούλμπεργκς.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ευχαρίστησε αμέσως τους «Λετονούς φίλους» στο Χ.
Όμως «πριν αλέκτωρ φωνήσαι», η μικρή χώρα της Βαλτικής επέλεξε την αποχή, όπως και το Βέλγιο, που ως γνωστόν απεύχεται τη δήμευση «παγωμένων» ρωσικών κεφαλαίων.
«Ήταν μια επιλογή μεταξύ μιας κακής λύσης και μιας σημαντικά χειρότερης», δήλωσε ο Κούλμπεργκς για τον κίνδυνο μη ανανέωσης των κυρώσεων, ελλείψει ομοφωνίας.
Δεν ήταν ωστόσο μόνο αυτή η ώθηση για αλλαγή στάσης από τη μικρή χώρα της Βαλτικής, όπου στις 3 Οκτωβρίου διεξάγονται βουλευτικές εκλογές στη «σκιά» του πολέμου στην Ουκρανία.
Όπως ανακοίνωσε η κυβέρνηση, ο απερχόμενος πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δεσμεύτηκε για αύξηση της στρατιωτικής παρουσίας στα εδάφη της Λετονίας.
Η Ρίγα επίσης προανήγγειλε διαπραγματεύσεις για ένταξη της ανατολικοευρωπαϊκής χώρας στη γαλλική πυρηνική «ομπρέλα».
Δεσμεύτηκε επίσης για μονομερείς κυρώσεις κατά των δύο Ρώσων ολιγαρχών.
Σε επίπεδο ΕΕ, ωστόσο, οι Ουσμάνοφ και Φρίντμαν είναι πια εκτός «μαύρης λίστας», με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τηρεί σιγή ιχθύος.
Ενδεικτική του διχασμού στους κόλπους της ΕΕ, της κόπωσης κρατών-μελών της από τον πόλεμο στην Ουκρανία και του φόβου για επανάληψη ανάλογων παζαριών με γνώμονα τα εθνικά συμφέροντα, η απόφαση για την παράταση των κυρώσεων κατά 3.000 ρωσικών νομικών και φυσικών προσώπων είναι τριετής, αντί του καθιερωμένου εξαμήνου.
Σε κάθε περίπτωση, όσα οδήγησαν έως εκεί χαρακτηρίζονται κακό προηγούμενο.
Όμως δεν είναι καν η πρώτη φορά που οι κυρώσεις γίνονται αντικείμενο παζαριών στις τάξεις των «27» το τελευταίο διάστημα.
Και δη απόντος πια του Όρμπαν…
IN.GR
