Στην Τεχεράνη η Συμμαχία της Μέκκας – Στόχος η εκτόνωση των εντάσεων και η αποφυγή επανέναρξης του πολέμου

Τα φερόμενα σχέδια ΗΠΑ και Ισραήλ για νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, αλλά και η αντιμετώπιση της προέλασης των Χούθι στην Υεμένη ήταν στο επίκεντρο της συνάντησης των εκπροσώπων της Αμυντικής Συμμαχίας της Μέκκας με την ηγεσία του Ιράν στην Τεχεράνη.

Υπουργοί και ανώτεροι αξιωματούχοι ασφαλείας από το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία βρέθηκαν στην ιρανική πρωτεύουσα για να συζητήσουν ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας. Ο Σαουδάραβας υπουργός Άμυνας Χαλίντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ, ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ και ο αρχηγός των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν, συναντήθηκαν με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, αλλά και επικεφαλής της υπηρεσίας ασφαλείας Μοχσέν Ρεζαΐ.

Τεχεράνη: «Συμφωνήσαμε να συνεργαστούμε»

Μετά το τέλος της συνάντησης, η ιρανική κυβέρνηση εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία αναφέρει ότι «οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συζητήσεις για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των τεσσάρων περιφερειακών χωρών».

Το Ιράν είχε σήμερα «πολύ καλές συζητήσεις» με αξιωματούχους από το Πακιστάν, την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία, δήλωσε ο γραμματέας του ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφάλειας του Ιράν Μοχσέν Ρεζαΐ.

«Έχω την αίσθηση ότι μια νέα ατμόσφαιρα διαμορφώνεται στην περιοχή. Διέκρινα μια πολύ θετική ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια των συζητήσεων», πρόσθεσε.

Ο γραμματέας του ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφάλειας του Ιράν δήλωσε επίσης ότι η χώρα του συμφώνησε με το Πακιστάν, την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία για την «αποτροπή κάθε μορφής ξένης ανάμιξης» στην περιοχή.

«Καταλήξαμε στα ακόλουθα συμπεράσματα: η ασφάλεια της περιοχής στην οποία ζούμε πρέπει να διασφαλίζεται από τις ίδιες τις χώρες, και οφείλουμε να αποτρέπουμε κάθε μορφή ξένης ανάμιξης», τόνισε ο Ρεζαΐ.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, η συνάντηση επικεντρώθηκε στην «ειρήνη και την ασφάλεια στην περιοχή». Και ενώ είναι λίγες οι πληροφορίες για το περιεχόμενο των συζητήσεων, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε εν μέσω έντονης διπλωματικής δραστηριότητας για την αντιμετώπιση μιας νέας κλιμάκωσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.

Ο Αλί Βαέζ, αναπληρωτής διευθυντής του Προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στην Διεθνή Ομάδα Κρίσεων, δήλωσε στο Al Jazeera ότι η επίσκεψη της Συμμαχίας της Μέκκας στην Τεχεράνη είναι μια ύστατη προσπάθεια να γυρίσει η πλάστιγγα υπέρ εκείνων που είναι πρόθυμοι να συμβιβαστούν πριν αρχίσουν να χτυπούν ξανά τα όπλα. Ωστόσο, εκτίμησε ότι, αν δεν καταλήξουν σε μια αξιόπιστη φόρμουλα για να γεφυρώσουν το χάσμα ΗΠΑ-Ιράν, «μπορεί να δουν τίποτα περισσότερο από καλή θέληση σε έναν αγώνα δρόμου ενάντια στον χρόνο».

Παραμένει ο κίνδυνος πολέμου

Σύμφωνα με τον Ουμέρ Καρίμ, ερευνητή της εξωτερικής πολιτικής της Σαουδικής Αραβίας, οι συναντήσεις στην Τεχεράνη είναι απίθανο να μειώσουν τον κίνδυνο ενός νέου πολέμου μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ. Και αυτός πιθανότατα θα οδηγήσει σε περισσότερες περιφερειακές αναταραχές. «Επομένως, αυτές οι συνομιλίες ίσως αφορούν περισσότερο την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας και περιλαμβάνουν μια προσπάθεια της Τουρκίας και του Πακιστάν να αναγκάσουν το Ιράν να καταλήξει σε συμβιβασμό», δήλωσε στο Al Jazeera.

Ενώ η Σανάμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος του Chatham House για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, δήλωσε «συγκρατημένα αισιόδοξη» για τον αντίκτυπο της συνάντησης, αλλά «λιγότερο θετική» για μια διαρκή πρόοδο.

«Το Ιράν έχει ισχυρά κίνητρα για να αποφύγει μια ακόμη μεγάλη αντιπαράθεση και μπορεί να υπάρχει περιθώριο για περιορισμένες συνεννοήσεις, ιδίως όσον αφορά την Υεμένη», είπε. «Ωστόσο, οι Χούθι έχουν τους δικούς τους υπολογισμούς και η επιρροή του Ιράν πάνω τους δεν είναι απόλυτη. Η αποτροπή νέων αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων θα είναι ακόμη πιο δύσκολη, επειδή οι θεμελιώδεις διαφωνίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον παραμένουν ανεπίλυτες», πρόσθεσε.

Οι επιθέσεις Τραμπ ως μέσο… διπλωματίας

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ λέγεται ότι εξετάζει νέες επιθέσεις για να σπάσει το διπλωματικό αδιέξοδο με το Ιράν. Η επίτευξη συμφωνίας ωστόσο είναι πολύ δύσκολη, καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει κοινό σημείο επαφής.

Η Τεχεράνη έχει αρνηθεί να συμφωνήσει σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία με την Ουάσιγκτον, εκτός εάν ικανοποιηθούν πολλά από τα αιτήματά του.

Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακές δυνάμεις θέλουν η διεθνής ναυτιλία και η διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ να επαναληφθούν χωρίς εμπόδια ή επιθέσεις. Η Ουάσιγκτον επιμένει να περιορίσει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και να φέρει διεθνείς επιθεωρητές για να αξιολογήσουν το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν. Το Ισραήλ λέει ότι θέλει να ανατρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία.

Το Ιράν επίσης θέλει να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό των νότιων λιμανιών του από τις ΗΠΑ. Εξαιτίας του αποκλεισμού, έχουν σταματήσει οι εξαγωγές αργού πετρελαίου. Επίσης, έχει διαταραχθεί το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου. Η Τεχεράνη επιθυμεί να επιστρέψει στο μνημόνιο κατανόησης που συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο χωρών τον Ιούνιο.

Αλλά οι ΗΠΑ αρνούνται. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιλέγει να απειλεί ότι εξετάζει να «ολοκληρώσει» το έργο του, εξαπολύοντας πλήγματα μεγάλης κλίμακας στις πολιτικές υποδομές του Ιράν. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ωθήσει το Ιράν να στραφεί επιθετικά εναντίον των γειτόνων του. Το έπραξε σε προγενέστερο στάδιο του πολέμου, πλήττοντας αμερικανικές βάσεις και υποδομές σε αραβικά κράτη. Και έχει απειλήσει πως θα το κάνει ξανά.

Την ίδια στιγμή, είναι σε πλήρη ισχύ η εντολή που εξέδωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις 21 Οκτωβρίου, βάσει της οποίας οι Αμερικανοί κυβερνητικοί υπάλληλοι (πλην όσων κατέχουν θέσεις κρίσιμης σημασίας) και τα μέλη των οικογενειών τους οφείλουν να εγκαταλείψουν τη Σαουδική Αραβία για λόγους ασφαλείας, δεδομένης της απειλής από τους Χούθι.

Στόχος, η προστασία της Σαουδικής Αραβίας

Σύμφωνα με τον Ουμέρ Καρίμ, στόχος της συνάντησης στην Τεχεράνη είναι να περιορίσουν τις επιπτώσεις για τη Σαουδική Αραβία, σε περίπτωση που ξεσπάσει εκ νέου πόλεμος.

«Ωστόσο, δεδομένου ότι ελάχιστα έχουν αλλάξει στον στρατηγικό σχεδιασμό του Ιράν, και ότι οι εμπλεκόμενοι δρώντες δεν διαθέτουν τα μέσα πίεσης που απαιτούνται για να επηρεάσουν τη στρατηγική λογική της Τεχεράνης, οι διαπραγματεύσεις αυτές είναι απίθανο να αποφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα», επισήμανε.

IN.GR