Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έθεσε την ιδέα μιας τριμερούς συνόδου κορυφής με την Κίνα και τη Ρωσία, ώστε να μεσολαβήσουν για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν και να κάμψουν τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Τεχεράνης, καθώς η κυβέρνησή του βρίσκεται υπό πίεση να επιτύχει μια σημαντική πρόοδο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Κινέζοι παρατηρητές θεωρούν επίσης ότι το Πεκίνο θα μπορούσε ενδεχομένως να διαδραματίσει το ρόλο ενός ουδέτερου μεσολαβητή και να προσφέρει μια διπλωματική πλατφόρμα, αντί να ασκεί πίεση στην Τεχεράνη για τη σύναψη συμφωνίας, σύμφωνα με την South China Morning Post.
Η ιστοσελίδα επισημαίνει πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε την Κυριακή ότι θα συναντηθεί με τους ομολόγους του από την Κίνα και τη Ρωσία κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού – APEC στο Σενζέν, σε μια προσπάθεια να μεσολαβήσoυν για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν. Η σύνοδος θα διεξαχθεί στις 18 και 19 Νοεμβρίου.
«Μία από τις συναντήσεις, νομίζω, θα είναι με τον πρόεδρο Πούτιν και τον πρόεδρο Σι, και αυτό θα είναι ενδιαφέρον», δήλωσε ο Τραμπ. «Συζητάμε πολλά θέματα, συμπεριλαμβανομένης της αποπυρηνικοποίησης, αλλά θα συζητήσουμε πολλά θέματα. Προσπαθούμε να τερματίσουμε τον πόλεμο στο Ιράν». Το Πεκίνο δεδομένου του μικρότερου πυρηνικού οπλοστασίου του δεν ενδιαφέρεται για την αποπυρηνικοποίηση.
Δεν υπάρχει επιβεβαίωση για την τριμερή από Ρωσία ή Κίνα
Ούτε το Πεκίνο ούτε η Μόσχα έχουν επιβεβαιώσει τη διεξαγωγή της τριμερούς συνάντησης κορυφής στο περιθώριο της συνόδου της APEC, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 18-19 Νοεμβρίου, αν και και οι δύο πλευρές είχαν δηλώσει προηγουμένως ότι διατηρούσαν επικοινωνία σχετικά με τις λεπτομέρειες της διοργάνωσης.
Όταν κλήθηκε να επιβεβαιώσει τις αναφορές ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε απευθυνθεί στο Πεκίνο ζητώντας βοήθεια για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Γκουο Τζιακούν προέτρεψε όλες τις πλευρές να επιλέξουν την ειρήνη, να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων και να συμβάλουν στην αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή του Κόλπου το συντομότερο δυνατό. Ουσιαστικά επανέλαβε τις πάγιες θέσεις της Κίνας.
Ο Γκουό δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν διαθέτει προς το παρόν πληροφορίες σχετικά με την τριμερή συνάντηση.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, στο Άνκορατζ της Αλάσκα στις ΗΠΑ, στις 15 Αυγούστου 2025. REUTERS/Kevin Lamarqu
Ο πόλεμος που οι ΗΠΑ κέρδισαν περισσότερες από 100 φορές
Ο πόλεμος με το Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε τον Φεβρουάριο, έχει διαψεύσει κάθε δήλωση του Τραμπ. Ο Τραμπ έχει δηλώσει περισσότερες από 100 φορές πως οι ΗΠΑ έχουν κερδίσει τον πόλεμο με το Ιράν, όμως ο πόλεμος συνεχίζεται. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν υπό τον μερικό ή τον πλήρη έλεγχο της Τεχεράνης, κάτι που αλλάζει μέρα με την μέρα και η Τεχεράνη έχει καταστρέψει ζωτικές εγκαταστάσεις των αμερικανικών βάσεων σε όλο τον Κόλπο.
Εξαιτίας των σποραδικών επιθέσεων του Ιράν εναντίον πλοίων, κάτι το οποίο ανακοινώνονταν ως «πλοία που κινήθηκαν στην μη εξουσιοδοτημένη νότια διαδρομή του Ορμούζ και χτύπησαν σε νάρκες» από τις ιρανικές αρχές, η Τεχεράνη διατήρησε τις τιμές του πετρελαίου υψηλά, κάτι που κατέστρεψε τις ελπίδες του Τραμπ να διατηρήσει την πλειοψηφία στο Κογκρέσο, χάνοντας τόσο την Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και την Γερουσία.
Οι δεδηλωμένες θέσεις της Τεχεράνης είναι για τον πλήρη τερματισμό του πολέμου, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ και της πλήρης αποχώρησης των ΗΠΑ από τις βάσεις του Κόλπου. Θέσεις που θεωρούνται παράλογες από τις ΗΠΑ, όμως η Τεχεράνη βασίζεται στην έλλειψη πυραύλων αναχαίτισης από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, γνωρίζοντας πως έχει το πάνω χέρι σε περίπτωση επανέναρξης του πολέμου έναντι στόχων στην ξηρά.
Ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει παραδεχθεί ότι ο πόλεμος στο Ιράν και η σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική εντός των ΗΠΑ έχουν συμβάλει στην συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικάνων στις ενδιάμεσες εκλογές την περασμένη εβδομάδα.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής ως ο αρμόδιος υπουργός για τις πολεμικές προσπάθειες των ΗΠΑ. Με λίγες ακόμα συνεδριάσεις να απομένουν για την παρούσα Βουλή και την Γερουσία τόσο οι Δημοκρατικοί όσο και μερίδα των Ρεπουμπλικανών, ιδίως όσοι διανύουν την τελευταία τους θητεία αναμένεται να ψηφίσουν υπέρ της απομάκρυνσής του.
Τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ δεν έχουν περιθώρια για την διαιώνιση του πολέμου
Εν τω μεταξύ, καθώς η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη συνεχίζουν την έντονη δημόσια ρητορική, ο πόλεμος έχει επιφέρει βαρύ κόστος και στις δύο πλευρές, με αποτέλεσμα η καθεμία να αναζητά έναν δρόμο προς το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δήλωσε ο Λι Γουέιτζιάν, ερευνητής για τη Μέση Ανατολή στα Ινστιτούτα Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης.
«Και οι δύο πλευρές έχουν πλέον τη βούληση να συζητήσουν», είπε ο Λι. «Μόνο σε αυτή τη συγκυρία ο διαμεσολαβητικός ρόλος της Κίνας καθιστά όλο και πιο πιθανή την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Η Κίνα ανακοίνωσε επίσης νωρίτερα αυτό το μήνα ότι τρεις ειδικοί απεσταλμένοι θα πραγματοποιήσουν μια σειρά ταξιδιών στη Μέση Ανατολή, την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής, με σκοπό την προώθηση των ειρηνευτικών συνομιλιών, την αποκλιμάκωση των εντάσεων και την «εκτέλεση ενός εποικοδομητικού ρόλου στη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή».
Ο Τραμπ δήλωσε στο CNN σε τηλεφωνική συνέντευξη την Κυριακή ότι ήταν εξαιρετικά απίθανο να διατάξει νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, εφόσον προχωρούσαν οι συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ο Λι απέρριψε την υπόθεση ότι το Πεκίνο θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη περιορίζοντας τις αγορές ενέργειας από αυτήν, υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος και η επακόλουθη αναταραχή στις αγορές προκλήθηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η Κίνα, παρότι ουδέτερο μέρος, υφίσταται το κύριο βάρος της αστάθειας που προκύπτει μαζί με άλλες χώρες, ανέφερε σχετικά.
Ακόμη και πριν οι ΗΠΑ αποσυρθούν μονομερώς το 2018 από την ιστορική πυρηνική συμφωνία του 2015 με το Ιράν, η Κίνα προωθούσε σταθερά την ειρήνη στη Μέση Ανατολή και επανέλαβε ότι η διπλωματία αποτελεί τη μόνη βιώσιμη οδό για την επίλυση διαφορών και συγκρούσεων, δήλωσε ο Λι.
Σύμφωνα με την Τσεν Φενγίνγκ, πρώην διευθύντρια του Ινστιτούτου Παγκόσμιων Οικονομικών Μελετών στα Κινεζικά Ινστιτούτα Σύγχρονων Διεθνών Σχέσεων, «η σημαντικότερη συμβολή της Κίνας θα ήταν η παροχή μιας διπλωματικής πλατφόρμας για τη συμμετοχή όλων των μερών». Χαρακτήρισε τη ουδέτερη στάση της χώρας ως κρίσιμη, η οποία βασίζεται στις πάγιες θέσεις της Κίνας.
Και με τις επόμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ να απέχουν μόλις δύο χρόνια, ο Τραμπ είχε πλήρη επίγνωση του κινδύνου πολιτικών και νομικών αντιποίνων σε περίπτωση που οι Δημοκρατικοί ανακτούσαν τον Λευκό Οίκο, γεγονός που του έδινε ακόμη περισσότερους λόγους να αποτρέψει τον πόλεμο με το Ιράν από το να βυθίσει περαιτέρω το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ανέφερε η Τσεν.
Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και η σύζυγός του Πενγκ Λιγιουάν καλωσορίζουν τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη διάρκεια τελετής στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην Τιαντζίν της Κίνας, στις 31 Αυγούστου 2025. Sputnik/Σεργκέι Μπομπίλοφ μέσω Reuters
Αν ο Τραμπ βρει διέξοδο θα την πάρει
Ο Γουάνγκ Γιγουέι, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Ρενμίν της Κίνας, συμφώνησε ότι, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, ο Τραμπ επιδίωκε επειγόντως να ξεφύγει από το αδιέξοδο του πολέμου με το Ιράν. «Εφόσον βρει μια διέξοδο – έναν τρόπο να τερματίσει τον πόλεμο στο Ιράν – θα την ακολουθήσει», δήλωσε ο Γουάνγκ αναφερόμενος στον Τραμπ.
Με τους Ρεπουμπλικάνους να χάνουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου – και μαζί τον έλεγχο του προϋπολογισμού – και να αντιμετωπίζουν μια πιθανή κατάρρευση της φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης, το περιθώριο ελιγμών του αμερικανού προέδρου στην εσωτερική πολιτική είχε περιοριστεί δραστικά, ανέφερε ο Γουάνγκ.
Στα δύο χρόνια που απομένουν από τη θητεία του Τραμπ, η εξωτερική πολιτική παρέμεινε ένας από τους λίγους τομείς στους οποίους ο Λευκός Οίκος μπορούσε να ενεργήσει σχετικά χωρίς περιορισμούς, πρόσθεσε.
Όσον αφορά την αποπυρηνικοποίηση, ο Τραμπ δεν έχει προσφέρει συγκεκριμένες λεπτομέρειες, ενώ το Πεκίνο έχει αντισταθεί σε οποιαδήποτε πίεση να συμμετάσχει σε τριμερείς συνομιλίες ελέγχου των όπλων με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, υποστηρίζοντας ότι το πυρηνικό του οπλοστάσιο δεν είναι συγκρίσιμο με εκείνα των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Για το Πεκίνο, η συμμετοχή σε συνομιλίες ελέγχου των όπλων θα εξαρτηθεί από τη χρονική στιγμή και από το αν όλα τα μέρη ενεργούν προς το πραγματικό συμφέρον της παγκόσμιας ασφάλειας, αντί να εδραιώνουν απλώς μια ειρήνη που καθορίζεται από τους όρους και τη στρατιωτική υπεροχή ορισμένων χωρών, δήλωσε ο Λι.
Μια συνάντηση όπου η Κίνα έχει το πάνω χέρι
Στην πιθανή τριμερή Σι – Τραμπ – Πούτιν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα κουβαλά στις αποσκευές του τους πολέμους με το Ιράν και αυτόν στην Ουκρανία, ο πρόεδρος της Ρωσίας θα έχει ήδη γνώση των συζητήσεων στο Αμπού Ντάμπι ως προς την διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία, όπου θα ήθελε την στήριξη των ΗΠΑ και η Κίνα έχει όλη την δύναμη και κανένα συμφέρον. Ουσιαστικά συναντώνται το ένα εμπλεκόμενο μέρος και οι κύριοι σύμμαχοι του άλλου.
Η Κίνα εξάγει drones και ανταλλακτικά τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Ρωσία, είναι ο μεγαλύτερος πελάτης του Ιράν στις εισαγωγές πετρελαίου (όπου ένα μέρος του κόστους το πληρώνει σε εμπορεύματα) και ταυτόχρονα έχει εξαγωγές πολλών δισ. προς το Ιράν.
Την ίδια στιγμή έχει πολύ ισχυρό μερίδιο σε κρίσιμα ορυκτά, σπάνιες γαίες και το σημαντικό πλεονέκτημα πως δεν αποδυναμώνεται από τους πολέμους, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και την Ρωσία. Ο Σι θα μπει σε πιθανές συζητήσεις με τις ΗΠΑ έχοντας το πάνω χέρι και την πρωτοβουλία κινήσεων καθώς μπορεί να δώσει θετικά κίνητρα στο Ιράν αντί να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη για να πετύχει μικρές υποχωρήσεις που θα «χρυσώσουν το χάπι» στον Ντόναλντ Τραμπ.
Το Πεκίνο την δεδομένη στιγμή δεν έχει κανέναν λόγο να πιέσει την Ισλαμική Δημοκρατία, πόσω μάλλον υπέρ των ΗΠΑ και ειδικά από την οπτική πως σε δύο χρόνια ο Τραμπ θα είναι παρελθόν και ο Σι κατά πάσα πιθανότητα θα έχει ως συνομιλητές του Δημοκρατικούς. Οι πιθανότητες είναι η Κίνα να δώσει κίνητρα στην Τεχεράνη για να μειώσει τις απαιτήσεις της και να πάρει τα ανταλλάγματα που επιθυμεί από τις ΗΠΑ.
IN.GR
